Chủ nhà, chủ thầu 'đau đầu' vì khan hiếm thợ xây

Nhiều công trình nhà ở gặp khó về tiến độ do thiếu thợ xây.

Khởi công từ tháng 3 âm lịch, dự kiến hoàn thiện sau khoảng 6 tháng, song đến nay, ngôi nhà 2 tầng của gia đình bà Trương Thị Loan (phường Hà Huy Tập) mới đạt khoảng 60% khối lượng. Công trường vẫn ngổn ngang vật liệu, nhiều hạng mục dang dở, còn gia chủ thấp thỏm vì chưa biết ngày nào mới được ở nhà mới. Điều đáng nói, nguyên nhân không phải do thiếu kinh phí hay vật liệu, mà do gia đình không tìm đủ thợ để duy trì thi công.

"Do không thuê được đủ thợ nên vợ chồng tôi phải ra công trường phụ thêm một số việc vì quá sốt ruột. Nhà chưa xong, sinh hoạt gia đình bị đảo lộn, ở trọ vừa tốn kém, vừa bất tiện. Tiền công thợ trước đây khoảng 400.000 đồng/ngày, nay gia đình chấp nhận trả 500.000-600.000 đồng/ngày nhưng vẫn khó thuê được người” – bà Loan chia sẻ.

Bà Trương Thị Loan (bên phải) tranh thủ làm những phần việc phù hợp để đẩy nhanh tiến độ xây dựng ngôi nhà.

Khởi công từ tháng 10/2025, căn nhà 2 tầng của gia đình bà Trần Thị Nhung (xã Cẩm Bình) đến nay vẫn chưa hoàn thiện. Có thời điểm, công trình chỉ duy trì 2-3 lao động, thậm chí phải tạm ngừng thi công. Bà Nhung lo lắng: “Ban đầu chúng tôi dự tính chi phí xây dựng ngôi nhà khoảng 1,5 tỷ đồng, nhưng đến nay đã phát sinh gần 300 triệu đồng. Càng kéo dài, chi phí càng tăng. Gia đình tôi mong sớm có đủ thợ để hoàn thiện ngôi nhà trước Tết”.

Sau 1 năm thi công, ngôi nhà của gia đình bà Trần Thị Nhung vẫn dang dở.

Không chỉ các hộ dân, tình trạng khan hiếm nhân công còn gây áp lực cho doanh nghiệp, đơn vị thi công, nhất là những nhà thầu cùng lúc triển khai nhiều công trình.

Anh Trương Quang Thắng - Giám đốc Công ty Cổ phần Xây dựng Kiến trúc CTA Việt Nam (đóng trên địa bàn phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, tình trạng thiếu thợ xây dựng đã bắt đầu từ cuối năm 2025, nhưng áp lực gia tăng rõ rệt những tháng cuối năm 2026. Giá nhân công leo thang trong khi nguồn lao động thiếu ổn định khiến doanh nghiệp gặp khó trong tổ chức thi công và kiểm soát tiến độ. Đơn giá nhân công xây dựng hiện ở mức 1,5-1,7 triệu đồng/m²; tại một số địa phương như Cẩm Xuyên, Can Lộc, mức giá tiệm cận 2 triệu đồng/m². Tính riêng công thợ lành nghề phổ biến 500.000-600.000 đồng/ngày, thợ phụ 350.000-400.000 đồng/ngày.

Anh Trương Quang Thắng (bên phải) - Giám đốc Công ty CP Xây dựng Kiến trúc CTA Việt Nam giám sát tại công trường.

"Đơn vị đang thi công nhiều công trình nhà ở trên địa bàn Hà Tĩnh, trong khi nhu cầu đẩy nhanh tiến độ ngày càng lớn thì việc tuyển thợ lại rất khó khăn. Nguồn lao động thời vụ thường xuyên biến động khiến việc bố trí nhân lực, tổ chức thi công gặp nhiều trở ngại. Dù vậy, chúng tôi vẫn phải tìm mọi cách xoay xở, điều phối nhân lực để bảo đảm tiến độ và cam kết với khách hàng" - anh Thắng thông tin.

Theo thợ xây Nguyễn Văn Hồng (xã Thạch Hà), nghề này vất vả, thường xuyên phải làm việc ngoài trời, trong khi thu nhập chưa thực sự ổn định nên khó thu hút lao động trẻ gắn bó. Lực lượng thợ có kinh nghiệm ngày càng lớn tuổi trong khi đào tạo thợ mới đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cần nhiều thời gian. Dù giá nhân công có xu hướng tăng, nguồn thợ vẫn khan hiếm do nhiều công trình đồng loạt triển khai, một bộ phận thợ sẵn sàng đến những nơi có mức tiền công hấp dẫn hơn hoặc đi làm ăn xa.

Việc thiếu nhân công khiến nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh phương án thi công, ưu tiên các hạng mục trọng điểm.

Khan hiếm nhân công đang tạo áp lực lớn lên hoạt động của các nhà thầu, nhất là với những công trình đã ký hợp đồng và phải bảo đảm tiến độ bàn giao. Việc thiếu nhân công kéo dài dễ khiến tiến độ đình trệ, chi phí phát sinh, doanh nghiệp phải dè dặt khi nhận thêm công trình, thậm chí, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nhà thầu. Để duy trì hoạt động, các nhà thầu đang chủ động tìm hướng tháo gỡ phù hợp với điều kiện thực tế.

Ông Trần Đình Đại - Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Thương mại dịch vụ Tân Đại Phát 68 cho biết: “Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh phương án thi công, ưu tiên các hạng mục trọng điểm, linh hoạt bố trí thợ giữa các công trình. Đồng thời, chúng tôi tìm kiếm, tuyển dụng thêm lao động từ các địa phương lân cận như Nghệ An, Quảng Trị; đẩy mạnh cơ giới hóa để nâng cao năng suất, giảm sức lao động thủ công trong quá trình thực hiện các công trình. Về lâu dài, các doanh nghiệp chú trọng nâng cao năng lực tổ chức thi công, xây dựng đội ngũ thợ lành nghề và cải thiện điều kiện làm việc nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình".

Ngọc Khánh