Chủ hộ kinh doanh có thể được hỗ trợ tiền đóng BHXH bắt buộc

Theo Bộ Nội vụ, hiện nay có một số trường hợp thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng không có người sử dụng lao động cùng đóng, nên phải tự đóng toàn bộ 22% mức đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Các nhóm này gồm: người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác); vợ hoặc chồng không hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi công tác nhiệm kỳ cùng thành viên cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và được hưởng chế độ sinh hoạt phí; chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ; người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp và các chức danh quản lý của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương.

Bộ Nội vụ đề xuất nhiều chính sách trong dự thảo sửa đổi Luật BHXH.

Bộ Nội vụ cho rằng, về bản chất, các đối tượng này tuy thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng nghĩa vụ đóng lại tương tự người tham gia BHXH tự nguyện, bởi đều phải tự chi trả toàn bộ mức đóng mà không có phần đóng của người sử dụng lao động.

Điều này dẫn đến tâm lý so sánh giữa hai nhóm. Trong khi người tham gia BHXH tự nguyện đang được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng thì những người thuộc diện BHXH bắt buộc nêu trên lại không được hưởng chính sách tương tự.

Đặc biệt, đối với nhóm chủ hộ kinh doanh, trước đây khi tham gia BHXH tự nguyện họ được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng. Tuy nhiên, khi chuyển sang diện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định mới thì lại không còn được hưởng chính sách hỗ trợ, làm phát sinh sự chênh lệch về quyền lợi.

Để khắc phục bất cập này, dự thảo Luật đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 5 và khoản 6 Điều 6 của Luật BHXH năm 2024 theo hướng Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH bắt buộc đối với các nhóm đối tượng phải tự đóng toàn bộ mức đóng.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định khuyến khích các địa phương, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, chủ động hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH cho các đối tượng này. Việc huy động các nguồn lực xã hội để cùng tham gia hỗ trợ cũng được khuyến khích nhằm tạo điều kiện để người dân duy trì tham gia BHXH lâu dài.

Theo Bộ Nội vụ, đề xuất trên không chỉ góp phần bảo đảm công bằng giữa người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện trong trường hợp đều phải tự đóng, mà còn tạo động lực để các nhóm đối tượng, đặc biệt là chủ hộ kinh doanh, tham gia đầy đủ, liên tục vào hệ thống BHXH, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu mở rộng diện bao phủ BHXH và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Lê Bảo