Chủ động ứng phó, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra

Mưa lũ làm thay đổi dòng chảy, phá hệ thống cống và đường dân sinh ở xã A Lưới 4

Đề phòng lũ chồng lũ

Tại buổi tọa đàm với chủ đề “Cộng đồng chung tay phòng, chống thiên tai” do Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu - Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế tổ chức giữa tháng 5/2026, nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến công tác ứng phó với thời tiết cực đoan từ nay đến cuối năm đã được các chuyên gia, đơn vị chức năng phân tích và cảnh báo.

“Theo nhận định sơ bộ, từ tháng 9 đến tháng 11/2026 có khả năng xuất hiện từ 1 đến 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến địa bàn TP. Huế. Từ cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 dự báo sẽ xuất hiện các đợt mưa lớn diện rộng, với khoảng 8 đến 10 đợt mưa. Đáng lưu ý, dòng chảy lũ sẽ gia tăng dần từ tháng 9 và trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 12 có thể xuất hiện từ 3 đến 4 đợt lũ, tập trung chủ yếu vào tháng 10 và 11. Lũ chồng lũ, gây ngập lụt trên diện rộng là vấn đề cần đặc biệt đề phòng”, ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn TP. Huế thông tin tại tọa đàm.

Mưa bão và lũ lụt không phải là điều gì xa lạ đối với người dân Huế. Tuy nhiên, nếu thiếu sự chủ động trong công tác phòng ngừa và ứng phó thì hậu quả để lại có thể rất khó lường. Tâm lý chủ quan hoặc bị động trước những diễn biến bất thường của thời tiết luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Vẫn có người bị thương hoặc tử vong do mưa bão, lũ lụt gây ra mà nguyên nhân chính là do sự chủ quan, bất cẩn...

Qua nhiều năm ứng phó với thiên tai, TP. Huế đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn, nhất là triển khai đồng bộ phương châm “4 tại chỗ”, “5 tại chỗ” nhằm nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống khẩn cấp. Tuy vậy, trong bối cảnh mùa mưa lũ năm nay được dự báo bắt đầu và kết thúc muộn hơn thường lệ nên các địa phương, nhất là vùng thấp trũng, khu vực thường xuyên xảy ra ngập lụt cần tiếp tục nâng cao tinh thần cảnh giác, tuyệt đối không được chủ quan, lơ là trong mọi tình huống.

Xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai

Bên cạnh công tác dự báo, cảnh báo và xây dựng các phương án, việc đầu tư các mô hình nhà chống bão, chống lũ cũng được các đơn vị, địa phương vùng thấp trũng xem là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao khả năng chống chịu cho người dân ở khu vực xung yếu.

Hiện, Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu - Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế phối hợp với Tổ chức Catholic Relief Services (CRS) tại Việt Nam đã và đang triển khai dự án “Tăng cường khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu của đô thị miền Trung Việt Nam”. Trong khuôn khổ dự án, CRS hỗ trợ người dân vùng thấp trũng phường Hóa Châu xây dựng, sửa chữa từ 10 đến 20 ngôi nhà nhằm đáp ứng yêu cầu phòng, chống bão lụt.

Bà Nguyễn Hiền Thi, Quản lý chương trình CRS Huế cho biết: “Trong từng giai đoạn, dự án tập trung triển khai nhiều nội dung quan trọng. Bên cạnh việc đánh giá hiện trạng hệ thống cảnh báo sớm, hỗ trợ triển khai hệ thống cảnh báo đa thiên tai, dự án còn chú trọng đầu tư sửa chữa, xây dựng mới nhà ở cho người dân theo các tiêu chí bảo đảm an toàn trước thiên tai, bão lũ”.

Thực tế cũng cho thấy, việc ứng dụng công nghệ số trong công tác phòng, chống thiên tại TP. Huế đang phát huy hiệu quả rõ nét. Hệ thống cảnh báo sớm trên nền tảng Hue-S của Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh TP. Huế (Hue IOC) đã hỗ trợ người dân tiếp cận nhanh chóng các thông tin về mưa lũ, ngập lụt và các tình huống khẩn cấp.

Ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc Trung tâm Hue IOC chia sẻ: Những lúc mưa to, gió lớn, nước lên cao, đơn vị vẫn hoạt động 24/24 để đảm bảo thông tin truyền tải cảnh báo, dự báo thời tiết, mưa lũ đến người dân qua hệ thống Hue-S và các nền tảng khác kịp thời. Từ đó, giúp cơ quan chức năng và người dân cập nhật các thông tin về thời tiết, lượng mưa, sức gió, mực nước sông, tình trạng ngập lụt…, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Trong một cuộc họp liên quan về công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 diễn ra vào tháng 4, UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Huế Hoàng Hải Minh nhấn mạnh, ý thức của người dân vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong công tác phòng, chống thiên tai. Vì vậy, bên cạnh việc nâng cao năng lực ứng phó cho đội ngũ làm công tác phòng, chống thiên tai, chính quyền cơ sở cũng cần chủ động tuyên truyền, nâng cao ý thức cho người dân trong việc ứng phó với các tình huống thực tế. Qua đó, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra.

Bài, ảnh: PHONG ANH