Chủ động đổi mới, thích ứng mô hình Tòa án Nhân dân khu vực

Lãnh đạo Tòa án Nhân dân tỉnh trao Cờ thi đua năm 2025 của Tòa án Nhân dân tối cao tặng Tòa án Nhân dân khu vực 3.

Thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, TAND khu vực 3 được thành lập trên cơ sở kế thừa quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của TAND huyện Triệu Sơn và TAND huyện Thiệu Hóa cũ. Đây là địa bàn có số lượng vụ việc phải thụ lý, giải quyết hàng năm rất lớn, phức tạp và không ngừng tăng qua các năm. Đi vào hoạt động, một số bộ luật, luật được sửa đổi, bổ sung có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, nên thẩm quyền thụ lý, giải quyết án của tòa án cấp khu vực tăng cao so với tòa án cấp huyện trước đây. Yêu cầu về tiến độ, chất lượng xét xử, giải quyết án theo nghị quyết của Quốc hội ngày càng cao. Trong khi đó, nhiều cán bộ, công chức chưa có nhiều kinh nghiệm trong xét xử, giải quyết án khó, nhất là án hôn nhân - gia đình có yếu tố nước ngoài, án hành chính, án hình sự có khung hình phạt trên 15 năm tù... vốn thuộc thẩm quyền xét xử, giải quyết của tòa án cấp tỉnh trước ngày 1/7/2025.

Thẩm phán Hoàng Ngọc Tuấn, Chánh án TAND khu vực 3 cho biết: "Với quyết tâm không để ngắt quãng, ngưng trệ, bỏ sót việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và nhanh chóng thích ứng với mô hình tổ chức mới, ngay sau khi đi vào hoạt động, đơn vị đã tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Trong đó tập trung xây dựng chi bộ và đơn vị trong sạch, vững mạnh, đảm bảo hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, thẩm phán, thẩm tra viên, thư ký tòa án có chuyên môn sâu, bản lĩnh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Đồng thời đề cao trách nhiệm gương mẫu, quyết đoán của người đứng đầu, triển khai sâu rộng, thực chất các phong trào thi đua “Vì công lý”, khuyến khích cán bộ, công chức, người lao động nỗ lực vượt qua khó khăn trước mắt, vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao ngay từ năm đầu tiên thực hiện mô hình tổ chức bộ máy mới".

Theo đó, xác định xét xử, giải quyết án là nhiệm vụ trọng tâm, lãnh đạo TAND khu vực 3 đã giao chỉ tiêu án, phân công rõ địa bàn, rõ trách nhiệm cho từng thẩm phán. Thường xuyên giao ban nắm bắt tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, đẩy nhanh tiến độ và đảm bảo chất lượng giải quyết án. Tuyệt đối không để án quá thời hạn giải quyết theo luật định và hạn chế tối đa án hủy, sửa do lỗi chủ quan của thẩm phán.

Quá trình giải quyết án, nhất là án dân sự, hành chính, lãnh đạo TAND khu vực 3 đã chủ động phối hợp với các cơ quan tố tụng, chính quyền địa phương trong việc cung cấp tài liệu, chứng cứ, thẩm định tài sản tranh chấp, hoàn thiện hồ sơ, sớm đưa vụ việc ra xét xử, giải quyết. Đồng thời yêu cầu cán bộ, công chức, nhất là công chức giữ chức danh tư pháp tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn do tòa án cấp trên tổ chức, hoặc qua án lệ, nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ theo mô hình tổ chức bộ máy mới.

Cùng với đó, TAND khu vực 3 đã chú trọng và xác định công tác hòa giải, đối thoại là khâu đột phá để nâng cao chất lượng giải quyết tranh chấp dân sự. Thông qua đó, không những đảm bảo quyền quyết định, tự định đoạt của đương sự, giải quyết triệt để các tranh chấp trong xã hội, tạo thuận lợi thi hành án, hạn chế tối đa việc kháng cáo, kháng nghị, rút ngắn thời gian giải quyết án, mà còn góp phần củng cố, tăng cường tình đoàn kết trong Nhân dân, theo đúng tinh thần cải cách tư pháp của Đảng.

Để thực hiện khâu đột phá này, Chánh án TAND khu vực 3 Hoàng Ngọc Tuấn cho biết thêm: "Đơn vị đã yêu cầu các thẩm phán, hòa giải viên thực hiện đúng quy trình, thủ tục hòa giải, đối thoại, dành thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng, thấu đáo hồ sơ vụ việc, tìm hiểu cặn kẽ nguyên nhân, bản chất của mâu thuẫn, tranh chấp để tìm cách giải quyết. Chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, MTTQ, hội đoàn thể chính trị, trưởng dòng họ, người có uy tín trong khu dân cư để tổ chức hòa giải. Cùng với đó, đơn vị đã khuyến khích cán bộ, công chức tự học tập, nâng cao kỹ năng mềm trong nắm bắt tâm lý, kỹ năng vận động, thuyết phục...".

Song song với nâng cao chất lượng giải quyết án, TAND khu vực 3 đã đề cao kỷ luật, kỷ cương, tác phong, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức. Tập trung chuẩn hóa quy trình làm việc từ khâu tiếp dân đến tổ chức xét xử, giải quyết án. Thực hiện niêm yết công khai thủ tục hành chính tư pháp tại trụ sở và trên cổng thông tin điện tử, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân dễ dàng tiếp cận thông tin khi có công việc liên quan đến tòa án. Tăng cường chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động, như triển khai hiệu quả phần mềm quản lý án, bảo đảm việc cập nhật, xử lý hồ sơ, theo dõi tiến độ giải quyết các vụ việc được chính xác, kịp thời và liên thông giữa các cấp; phân công công chức thực hiện, theo dõi, hướng dẫn công dân nộp tiền án phí, lệ phí tòa án trên Cổng Dịch vụ công quốc gia...

Với việc đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, năm 2025, TAND khu vực 3 đã giải quyết 1.486 vụ việc trong tổng số 1.506 vụ việc thụ lý, đạt tỷ lệ 98,66%. Trong đó, hòa giải thành 625 vụ việc dân sự trong tổng số 841 vụ việc giải quyết, đạt tỷ lệ 74%. Các vụ, việc còn lại đều trong hạn định giải quyết của pháp luật. Với kết quả này, TAND khu vực 3 đã được Chánh án TAND tối cao tặng Cờ đơn vị thi đua xuất sắc.

Bài và ảnh: Đồng Thành