Chủ động các giải pháp ổn định nguồn nhân lực

Công nhân Nhà máy Vietfoods (Khu công nghiệp Hapro, Hà Nội) trong xưởng sản xuất.

Thực tế cho thấy, bảo đảm nguồn nhân lực đòi hỏi cách tiếp cận dài hạn, gắn với môi trường làm việc tích cực, cơ hội phát triển nghề nghiệp rõ ràng cùng hệ thống an sinh ổn định cho người lao động.

Chú trọng xây dựng môi trường làm việc thân thiện

Anh Phạm Hoàng Anh, 34 tuổi (Thành phố Hồ Chí Minh), tốt nghiệp Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn và Trường đại học Bình Dương, từng làm nhân viên văn phòng phụ trách xử lý và quản lý đơn hàng tại Công ty cổ phần Đầu tư U&I.

Sau kỳ nghỉ Tết, anh quyết định chuyển sang làm việc tại Công ty cổ phần Trần Đức, đảm nhiệm công việc thu mua và kiểm soát hàng hóa. “Tôi mong muốn có môi trường làm việc tốt hơn, công việc phù hợp chuyên môn và mức lương đáp ứng nhu cầu của gia đình”, Hoàng Anh chia sẻ. Sự dịch chuyển lao động đầu năm đặt ra nhiều áp lực cho doanh nghiệp.

Thực tế tại các khu công nghiệp cho thấy việc tuyển dụng lao động phổ thông đang gặp nhiều khó khăn.

Trưởng phòng Nhân sự Công ty Trách nhiệm hữu hạn Gre Alpha Electronics Việt Nam tại khu công nghiệp VSIP II-A (Thành phố Hồ Chí Minh) Nguyễn Minh Trúc Lệ cho biết: “Tình trạng lao động quay trở lại làm việc sau kỳ nghỉ Tết, sau đó nghỉ việc vẫn diễn ra. Nhiều trường hợp quay lại làm vài tuần rồi nộp đơn nghỉ để chuyển sang công ty khác. Họ thường chờ nhận nốt 50% phần lương thưởng sau kỳ nghỉ Tết rồi quyết định nghỉ. Trước đây doanh nghiệp đặt chỉ tiêu tuyển lao động tuổi từ 18 đến 30, nhưng nay đã nới lên 40 tuổi vẫn khó tìm người”.

Doanh nghiệp này có hơn 500 nhân sự, nhưng nhu cầu tuyển dụng hiện còn thiếu khoảng 300 công nhân. Một nguyên nhân quan trọng nằm ở sự thay đổi cấu trúc thị trường lao động.

Nhiều địa phương hiện phát triển khu công nghiệp cho nên người lao động có xu hướng làm việc gần gia đình thay vì di chuyển xa. Chi phí sinh hoạt thấp, được sống gần người thân khiến lựa chọn ở lại địa phương trở nên hấp dẫn hơn. Điều này khiến các trung tâm công nghiệp lớn mất dần nguồn lao động từng rất dồi dào.

Với các doanh nghiệp dịch vụ, bài toán giữ người đặt ra nhiều thách thức. Anh Trần Trọng Mạnh, Giám đốc nhân sự Công ty cổ phần Tập đoàn vệ sĩ tài năng trẻ Việt Nam cho rằng, yếu tố quan trọng nhất nằm ở sự quan tâm đối với người lao động.

Theo anh Mạnh, để bảo đảm nguồn nhân lực lâu dài, doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo, định hướng nghề nghiệp, bố trí công việc phù hợp năng lực của từng người. Quan trọng hơn là hỗ trợ kịp thời, khi người lao động gặp khó khăn trong cuộc sống. Vì vậy, doanh nghiệp chú trọng xây dựng môi trường làm việc thân thiện, công bằng và có lộ trình nghề nghiệp rõ ràng.

“Nhân viên cần cảm nhận sự tôn trọng và được lắng nghe. Khi tinh thần ổn định, họ sẽ yên tâm gắn bó với doanh nghiệp”, anh Mạnh chia sẻ.

Cần chiến lược dài hạn

Theo ông Ngô Xuân Liễu, Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Dịch vụ việc làm, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), tỷ lệ lao động quay trở lại làm việc sau Tết đạt khoảng 87% và tiếp tục tăng thêm trong những ngày sau đó. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động cải thiện chính sách đãi ngộ, nâng cao phúc lợi nhằm giữ chân nhân lực. Nhờ vậy, tình trạng biến động lao động đã giảm so với giai đoạn trước.

Theo số liệu năm 2025, cả nước có khoảng 816 nghìn người nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, giảm hơn 11% so với năm trước. Con số này cho thấy xu hướng tìm kiếm sự ổn định đang tăng lên trong lực lượng lao động.

Ông Ngô Xuân Liễu nhấn mạnh, việc xây dựng hạ tầng xã hội quanh các khu công nghiệp đóng vai trò quan trọng. Những dịch vụ thiết yếu như nhà trẻ, cơ sở y tế, khu sinh hoạt cộng đồng giúp người lao động yên tâm làm việc lâu dài.

Bên cạnh đó, chính sách đào tạo và đào tạo lại cần được chú trọng. Hiện tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt khoảng 29%. Trong khi đó rất nhiều lao động vẫn chưa được công nhận kỹ năng nghề một cách chính thức. Việc công nhận kỹ năng nghề giúp minh bạch năng lực của người lao động, rút ngắn thời gian tuyển dụng và tạo cơ hội thăng tiến rõ ràng hơn.

Nghị quyết 02 được ban hành hướng tới mục tiêu hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Hiện nay, thế hệ lao động trẻ, nhất là GenZ, đang trở thành lực lượng chủ lực của nền kinh tế. Vì vậy văn hóa doanh nghiệp cần được xây dựng theo hướng cởi mở, khuyến khích sáng tạo và tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho khoảng 82% lực lượng lao động trong nền kinh tế.

Với hơn 98% doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hàng triệu hộ kinh doanh, khu vực này giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tạo việc làm, nhất là tại các địa phương, qua đó góp phần giảm áp lực dịch chuyển lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng. Để nâng cao năng lực giữ chân người lao động và phát triển thị trường việc làm bền vững, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Khi doanh nghiệp hoạt động ổn định, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh, cơ hội việc làm và thu nhập của người lao động cũng được cải thiện, qua đó tạo nền tảng gắn bó lâu dài.

Một điều quan trọng là thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số theo định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW. Việc nâng cao năng suất lao động và chất lượng quản trị doanh nghiệp sẽ góp phần tạo ra nhiều việc làm có giá trị gia tăng cao, đồng thời giúp người lao động có điều kiện phát triển kỹ năng và nâng cao thu nhập.

Cần tăng cường các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận tài chính, mở rộng thị trường. Khi doanh nghiệp phát triển bền vững, họ sẽ có thêm điều kiện cải thiện môi trường làm việc, xây dựng chính sách phúc lợi và lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng cho người lao động.

Ông Bùi Anh Tuấn nhấn mạnh, khi doanh nghiệp phát triển bền vững, môi trường làm việc được cải thiện và cơ hội phát triển nghề nghiệp được mở rộng, người lao động sẽ có xu hướng gắn bó lâu dài hơn với doanh nghiệp.

Vì vậy, trong bối cảnh thị trường lao động chuyển động mạnh cùng quá trình phát triển kinh tế và hội nhập, giữ chân người lao động đã trở thành bài toán chiến lược đối với cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Thu nhập giữ vai trò quan trọng, nhưng môi trường làm việc tích cực, cơ hội phát triển nghề nghiệp và chính sách an sinh ổn định mới tạo nền tảng gắn bó lâu dài, góp phần ổn định thị trường lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Bài, ảnh: HOÀI THU