Chủ động các biện pháp phòng, chống dịch sốt xuất huyết

Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp với Trạm Y tế phường Nam Định giám sát địa bàn, điều tra dịch tễ.

Tại xã Vụ Bản, ổ dịch SXH đầu tiên của năm 2026 xảy ra ngày 23/9 ở thôn Tiên Hương với 12 ca mắc. Theo bác sĩ Trần Thị Vân, Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Vụ Bản: Ngay khi ghi nhận ca bệnh đầu tiên, Trạm đã triển khai điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch theo quy định. UBND xã đã chỉ đạo Trạm Y tế phối hợp với thôn Tiên Hương tổ chức điều tra véc tơ tại khu vực ổ dịch và các hộ xung quanh nơi bệnh nhân sống; triển khai vệ sinh môi trường, thu gom phế thải, diệt loăng quăng, bọ gậy và tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng, chống SXH.

Hằng ngày, Trạm Y tế phối hợp với thôn thành lập các tổ công tác đi từng ngõ, đến từng nhà trực tiếp hướng dẫn các gia đình loại bỏ các vật dụng đọng nước, dọn dẹp vệ sinh môi trường, chủ động giám sát và loại bỏ nguồn sinh sản của muỗi trong môi trường tại cộng đồng, vận động người dân nằm màn chống muỗi, phun hoá chất diệt muỗi các khu vực trong xã...

Với sự chủ động, tích cực, ổ dịch được xử lý, bệnh nhân cách ly điều trị theo đúng quy định của Bộ Y tế. Ngày 14/10 vừa qua, xã Vụ Bản đã công bố kết thúc ổ dịch. “Dù dịch đã chấm dứt nhưng với quan điểm không chủ quan với tình hình dịch bệnh, nhất là trên địa bàn xã có hoạt động du lịch, dịch vụ thường xuyên có đông người qua lại, Trạm Y tế xã tiếp tục giám sát chặt chẽ địa bàn, tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong phòng, chống dịch, không để dịch SXH quay lại...” - bác sĩ Trần Thị Vân chia sẻ thêm.

Cùng cán bộ Trạm Y tế xã Vụ Bản đến thăm gia đình người dân mắc SXH vừa điều trị khỏi tại thôn Tiên Hương, điều nhận thấy đầu tiên không gian sống với các vật dụng trong nhà người bệnh đã được dọn dẹp ngăn nắp, nhất là khu vực bếp ăn, sân vườn. Anh Trần Lê Nam cho biết: Sau 3 ngày có dấu hiệu mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, rét run và sốt, tôi đã nhập viện điều trị, qua xét nghiệm xác định dương tính với SXH. Trước đây tôi vẫn chủ quan không nghĩ những vật dụng đơn giản như thùng đựng nước, bể nước, bể cá... lại là môi trường để muỗi sinh sôi, phát triển và là mầm bệnh nguy hiểm. Khi được bác sĩ tư vấn, hướng dẫn, gia đình tôi đã biết giữ vệ sinh môi trường là yếu tố quan trọng để phòng, chống dịch bệnh.

Phường Nam Định là địa phương ghi nhận có số ca mắc SXH cao nhất trong tỉnh với 26 ca tính đến ngày 13/10. Công tác giám sát địa bàn, tuyên truyền, vận động đang được chính quyền chỉ đạo Trạm Y tế phối hợp với các khu dân cư đẩy mạnh. Ông Trần Khắc Định, Bí thư Chi bộ tổ dân phố Lộc Vượng 4 cho biết: Xác định đang là mùa cao điểm của dịch SXH do thời tiết nắng nóng, mưa nhiều nên tổ dân phố đã chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh; vận động người dân ra quân đồng loạt vệ sinh môi trường tại khu dân cư, triển khai diệt muỗi, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh.

Cán bộ y tế và tổ dân phố cũng hướng dẫn người dân đậy kín các vật dụng chứa nước sinh hoạt, lật úp các dụng cụ chứa nước không cần thiết để diệt loăng quăng, bọ gậy. Khuyến khích người dân tự phun hoá chất diệt muỗi tại gia đình, khu vực chăn nuôi gia súc, gia cầm, khu vực có nhiều cây cối. Tổ dân phố cũng thường xuyên tổ chức các buổi giám sát chủ động tại các hộ trên địa bàn để quản lý, nhắc nhở người dân thực hiện công tác vệ sinh môi trường phòng, chống SXH. Hiện có 2 trường hợp mắc SXH được tuyên truyền nhập viện điều trị, không ở nhà tự điều trị vừa nguy hiểm đến tính mạng và tạo nguy cơ lây lan dịch bệnh ra diện rộng…

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, tính đến ngày 13/10, toàn tỉnh ghi nhận 341 ca mắc SXH, trong đó tháng 9 ghi nhận số mắc cao nhất với 151 ca, tăng 143,5% so với tháng 8 và tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025. Có 57 ổ dịch đã được khống chế/kết thúc hoạt động, còn 10 ổ dịch đang còn hoạt động (chưa qua 14 ngày). Mặc dù số ổ dịch giảm nhưng số ca mắc vẫn ở mức tương đương so với cùng kỳ năm 2025, điều này phản ánh các ca mắc mới ghi nhận nhiều trường hợp bệnh xâm nhập (trở về tự địa phương khác), làm gia tăng số ca mắc nhưng chưa phát sinh thành ổ dịch tại cộng đồng.

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Thiện, Phó trưởng Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh: Đáng lưu ý, tháng 10/2025 ghi nhận 273 ca mắc, là tháng có số ca mắc SXH cao nhất trong năm 2025. Đây là cơ sở để nhận định nguy cơ số ca mắc có thể tiếp tục gia tăng trong tháng 10/2026, do đó cần tăng cường giám sát, chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, hạn chế nguy cơ dịch lan rộng. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tăng cường giám sát, phối hợp với các đơn vị y tế điều tra, xác minh ca bệnh, đánh giá nguy cơ lây truyền và hướng dẫn địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.

Trong tháng 9 vừa qua, Trung tâm đã tổ chức 6 lớp tập huấn cho khoảng 450 cán bộ Trạm Y tế ở 129 xã, phường về công tác giám sát và phòng, chống SXH. Đồng thời, tổ chức giám sát thực địa tại các ổ dịch và trực tiếp hướng dẫn cho các Trạm Y tế trong công tác xử lý các ổ dịch, hỗ trợ hóa chất phòng, chống dịch và trang thiết bị, đặc biệt tại các phường Vị Khê, Hoa Lư, Nam Định, Phủ Lý, các xã Thanh Bình, Nam Minh, Giao Thuỷ, Vụ Bản…

Qua đó đánh giá tình hình dịch, xác định nguy cơ lây truyền và hướng dẫn, hỗ trợ địa phương triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch theo quy định, hạn chế nguy cơ phát sinh ca mắc mới và dịch lan rộng. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng phối hợp với các địa phương tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch tại cộng đồng, truyền thông bằng nhiều hình thức khác nhau từ trực tiếp đến sử dụng các nền tảng số; hướng dẫn các địa phương đẩy mạnh vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt bọ gậy, lăng quăng; truyền thông, vận động người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh tại hộ gia đình.

Trước tình hình dịch đang diễn biến phức tạp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tiếp tục giám sát chặt chẽ tình hình dịch, đặc biệt tại các ổ dịch đang hoạt động và địa bàn nguy cơ cao, phối hợp với y tế cơ sở phát hiện sớm ca bệnh, xử lý kịp thời ổ dịch, không để dịch lan rộng. Ngành Y tế cũng khuyến cáo người dân nên dành ra khoảng 10-15 phút/1 tuần để loại bỏ các dụng cụ chứa nước không cần thiết trong nhà, các đồ phế thải có nguy cơ đọng nước như vỏ chai, lon bia, lốp xe, xô chậu… hoặc thả cá vào bể nước để diệt lăng quăng bọ gậy. Chủ động tiêm phòng vắc-xin phòng SXH cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Khi có biểu hiện sốt, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và theo dõi, không tự ý điều trị tại nhà.

Bài, ảnh: Phan Hiếu