Chở che cách mạng

Ông Dương Minh Thuận kể lại kỷ niệm Tổng Bí thư Trường Chinh đến thăm gia đình

Qua lời giới thiệu của cán bộ xã, chúng tôi tìm đến căn nhà nhỏ của ông Nông Văn Bằng, trú tại thôn Vĩnh Thuận, xã Bắc Sơn. Ông Bằng là con trai út của ông Nông Văn Đô – người từng giữ cương vị Bí thư lâm thời Xứ ủy Bắc Kỳ. Chậm rãi nhắc lại chuyện xưa, ông Bằng kể rằng cha ông mất khi ông mới tròn ba tuổi. Bởi thế, trong suốt những năm tháng sau này, hình ảnh và câu chuyện về cha chủ yếu được ông cảm nhận qua lời kể của mẹ.

Theo lời kể của ông Bằng, ông Đô sinh năm 1905 và bắt đầu tham gia cách mạng từ năm 1926. Trải qua một thời gian hoạt động, từ năm 1935 đến năm 1944, ông bị thực dân Pháp bắt giam, đày ải qua nhiều nhà tù khắc nghiệt. Chính nơi ngục tối đã tôi luyện ý chí người chiến sĩ cách mạng, hun đúc nên bản lĩnh kiên cường, tinh thần bất khuất. Năm 1944, ông vượt ngục, băng rừng, lội suối tìm về căn cứ du kích Đình Cả, Võ Nhai (Thái Nguyên), tiếp tục con đường đã chọn.

Đầu năm 1945, ông tham gia lực lượng vũ trang, đảm nhiệm chức Chính trị viên Trung đội Cứu quốc quân III. Từ đây, ông trực tiếp lãnh đạo và tham gia các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại nhiều địa phương trọng yếu như Võ Nhai (Thái Nguyên), Bắc Sơn, Bình Gia, Bằng Mạc (Lạng Sơn), góp phần vào thắng lợi chung của phong trào cách mạng đang lên cao.

Gia đình ông Nông Văn Bằng luôn trân trọng, giữ gìn những phần thưởng cao quý của cha mình được Đảng và Nhà nước truy tặng

Ông Bằng tâm sự: Từ năm 1954 đến năm 1960, cha tôi tiếp tục cống hiến và giữ nhiều chức vụ quan trọng ở địa phương như Chủ tịch Hội Nông dân huyện Bắc Sơn, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện… Ông luôn tận tụy với công việc, gần gũi với Nhân dân, hết lòng vì sự nghiệp xây dựng và phát triển quê hương sau chiến tranh. Với những hy sinh và cống hiến to lớn ấy, ông đã được Đảng và Nhà nước tặng Bằng Có công với nước, Huân chương Chiến thắng, Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Hồ Chí Minh.

Rời căn nhà nhỏ của ông Bằng, chúng tôi lại tiếp tục tìm đến thôn Hoàng Văn Thụ - nơi gia đình ông Dương Minh Thuận đang sinh sống. Ông Thuận là con trai của ông Dương Văn Long (bí danh Nam Tiến) – một cán bộ lão thành cách mạng của huyện Bắc Sơn xưa. Trong suốt cuộc trò chuyện, ông Thuận chậm rãi kể lại từng câu chuyện, từng kỷ niệm gắn với cuộc đời hoạt động cách mạng của cha mình. Với ông, những câu chuyện được truyền lại không chỉ là ký ức được nghe kể, mà như một thước phim đã in hằn trong tâm trí.

Thời điểm từ những năm 1940, gia đình ông Nam Tiến trở thành địa điểm liên lạc, đi lại của các đồng chí lãnh đạo Đảng và cán bộ cách mạng. Đã có lần, gia đình lo ăn uống, nghỉ ngơi, bảo vệ cho hàng chục người trong nhiều ngày liền cho đoàn đại biểu đi dự Hội nghị Trung ương VIII ở Pác Bó (Cao Bằng). Do thông thuộc địa hình lại nhanh nhẹn nên nhiều lần ông Nam Tiến được giao nhiệm vụ dẫn các đồng chí Trung ương băng rừng sâu đi họp.

Khi quân địch lần ra dấu vết, những người trong gia đình bị bắt giữ một mực giữ bí mật, chấp nhận mọi đòn tra tấn, đe dọa của kẻ thù để bảo vệ cán bộ. Chính sự kiên trung ấy đã góp phần bảo toàn lực lượng, giữ vững mạch liên lạc quan trọng của cách mạng trong những thời điểm hết sức cam go. Gia đình ông Nam Tiến vì thế trở thành một trong những cơ sở cách mạng tin cậy, là chỗ dựa vững chắc cho phong trào đấu tranh trong những năm tháng đầy gian khó. Những ân nghĩa chở che cách mạng của gia đình ông đến sau này vẫn được các đồng chí lãnh đạo Đảng ghi nhớ. Có lần, Tổng Bí thư Trường Chinh đã đến thăm gia đình, các đồng chí khác cũng thường xuyên thăm hỏi, động viên.

Ngoài ông Đô, ông Nam Tiến, huyện Bắc Sơn cũ có trên 150 đồng chí là cán bộ lão thành cách mạng. Họ là chỗ dựa vững chắc của phong trào cách mạng ở cơ sở, là cầu nối giữa Đảng với quần chúng Nhân dân. Bằng uy tín, lòng trung thành và sự hy sinh, các cán bộ lão thành đã gây dựng niềm tin trong dân, biến từng nếp nhà, từng bản làng thành pháo đài che chở cho cách mạng.

Khi hòa bình lập lại, nhiều người trong số họ trở về cuộc sống đời thường, tiếp tục lao động, sản xuất, có nhiều cống hiến cho quê hương. Những con người ấy, dù ở bất kỳ giai đoạn nào của lịch sử, vẫn luôn giữ trọn khí chất của người cách mạng, kiên trung trong chiến đấu, giản dị trong đời thường, tận tụy khi xây dựng quê hương. Họ không chỉ góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của Bắc Sơn anh hùng mà còn là tấm gương sáng để các thế hệ hôm nay và mai sau học tập, noi theo.

Hôm nay, giữa nhịp sống hiện đại, những câu chuyện về cán bộ lão thành cách mạng vẫn được con cháu gìn giữ, kể lại như những bài học sống động về lòng yêu nước, tinh thần hy sinh và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước. Đó không chỉ là sự tri ân đối với quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở cho hiện tại và tương lai rằng mỗi bước phát triển hôm nay đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của những con người đã lặng thầm đi trước. Tinh thần cách mạng vẫn đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển quê hương hôm nay.

THANH MAI