Chính thức áp dụng quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật

Nghị định 328/2026/NĐ-CP gồm 4 chương, 23 điều, quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, mạng xã hội, thông tin xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam.

Tin giả, tin sai sự thật được phân loại dựa trên mức độ nguy hại và quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin (Ảnh minh họa).

Theo quy định mới, tin giả, tin sai sự thật được phân loại dựa trên mức độ nguy hại và quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin.

Xét về mức độ nguy hại, có hai nhóm:

Nhóm thứ nhất là tin giả, tin sai sự thật gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Đây là những thông tin có thể tác động tiêu cực trên quy mô lớn đến an ninh quốc gia, quốc phòng, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội; xâm hại uy tín của Đảng, Nhà nước hoặc uy tín, danh dự của lãnh đạo cấp cao. Những thông tin có khả năng gây khủng hoảng truyền thông, kích động bạo loạn hoặc gây hoang mang sâu sắc trong dư luận xã hội cũng được xếp vào nhóm này.

Nhóm thứ hai là tin giả, tin sai sự thật nguy hại, tức những thông tin có phạm vi tác động hẹp hơn nhưng xâm hại trực tiếp đến uy tín, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của một cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân cụ thể.

Ngoài ra, tin giả, tin sai sự thật còn được phân loại theo pháp luật về tiếp cận thông tin, gồm thông tin công dân không được tiếp cận; thông tin được tiếp cận có điều kiện và thông tin công dân được tiếp cận.

Một điểm đáng chú ý của Nghị định 328 là quy định rõ quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật.

Bước một, thông tin có thể được phát hiện từ phản ánh, tố giác của cá nhân, cơ quan, tổ chức; qua hoạt động giám sát, rà soát của cơ quan chức năng hoặc qua cảnh báo của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội, dịch vụ thông tin xuyên biên giới.

Các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp cũng có thể chuyển yêu cầu đến cơ quan chức năng để kiểm chứng, xác minh. Người bị ảnh hưởng bởi thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật cũng có quyền yêu cầu kiểm chứng, xác minh, làm rõ.

Bước hai, sau khi phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tiến hành kiểm chứng, xác minh và làm rõ nội dung.

Bước ba, nếu có kết luận thông tin là tin giả, tin sai sự thật, đơn vị trực tiếp kiểm chứng sẽ thực hiện việc gắn nhãn theo quy định.

Bước bốn, cơ quan, đơn vị trực tiếp kiểm chứng, xác minh có trách nhiệm công bố hoặc cảnh báo về tin giả, tin sai sự thật. Việc công bố, cảnh báo phải tuân thủ quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin.

Bước năm, sau khi xác định là tin giả, tin sai sự thật, cơ quan có thẩm quyền và các chủ thể liên quan thực hiện các biện pháp ngăn chặn, gỡ bỏ theo quy định.

Bước sáu, tùy tính chất, mức độ vi phạm, các hình thức xử lý được áp dụng theo quy định của pháp luật.

Nghị định áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam.

Các tổ chức quốc tế, tổ chức nước ngoài hoạt động tại Việt Nam; người nước ngoài cư trú tại Việt Nam cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.

Đáng chú ý, quy định mới còn áp dụng đối với các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, mạng xã hội và thông tin xuyên biên giới hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam.

Các cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức hoặc nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cũng thuộc phạm vi áp dụng, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Nghị định 328/2026/NĐ-CP đồng thời quy định trách nhiệm, thẩm quyền của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong công tác phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Dương Thy