Chính sách Trung Quốc của ông Trump và những tác động tới thế giới (Kỳ cuối)

(Ảnh minh họa)

Kỳ cuối: Doanh nghiệp khai khoáng cần biết gì trước những thay đổi này

Những xu hướng mới trong ngành khai khoáng đang ảnh hưởng trực tiếp đến các công ty khai thác tài nguyên, đặc biệt trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng. Thời hạn 180 ngày tạo áp lực tức thì, buộc các doanh nghiệp phải tái cấu trúc quan hệ đối tác và thỏa thuận chế biến với các nhà cung cấp thay thế ngoài các cơ sở do Trung Quốc kiểm soát.

Các công ty khai khoáng cần đánh giá toàn bộ mức độ phơi nhiễm của chuỗi cung ứng, từ khâu khai thác nguyên liệu thô đến chế biến cuối cùng và giao hàng cho người dùng. Việc này đòi hỏi xác định những cơ sở chế biến do Trung Quốc kiểm soát và tìm phương án thay thế tại các nước đồng minh như Úc, Canada và Brazil.

Chính sách này gây khó khăn đặc biệt cho các doanh nghiệp khai khoáng nhỏ, vốn thiếu nguồn lực để xây dựng nhiều mối quan hệ chế biến song song. Bên cạnh đó, các đổi mới trong ngành lithium trở nên then chốt đối với những công ty muốn duy trì khả năng tiếp cận thị trường trong khi vẫn tuân thủ các yêu cầu quản lý mới.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đất hiếm, lithium, cobalt và các vật liệu quan trọng khác phải sớm đưa ra quyết định về vị thế chiến lược của mình. Đề xuất thành lập cơ quan đất hiếm trị giá 2,5 tỷ USD cho thấy sự hỗ trợ của chính phủ đối với phát triển chế biến trong nước, mở ra cơ hội hợp tác cho các công ty sẵn sàng đầu tư vào năng lực chế biến tại các nước đồng minh.

Chiến lược “xung đột thương mại” hiện nay hiệu quả đến đâu?

Các chiến lược hiện tại cho thấy hiệu quả đan xen trong việc đạt mục tiêu chính sách. Thuế quan tạo sức ép kinh tế tức thì, nhưng mức độ thành công phụ thuộc vào việc thực thi bền bỉ và sự phối hợp của các đồng minh để ngăn chặn việc lách qua các tuyến thương mại của bên thứ ba.

Cách tiếp cận can dự có chọn lọc, thể hiện qua việc phê duyệt bán chip NVIDIA, cho thấy sự thừa nhận rằng tách rời hoàn toàn có thể gây chi phí kinh tế lớn hơn lợi ích chiến lược. Cách làm này đòi hỏi phối hợp chính sách tinh vi để phân biệt giữa hoạt động thương mại chấp nhận được và các giao dịch chiến lược bị hạn chế.

Những đảo chiều chính sách, như việc hủy hạn chế máy bay không người lái Trung Quốc, cho thấy thách thức trong triển khai có thể buộc phải điều chỉnh chiến thuật ngay cả khi mục tiêu chiến lược không thay đổi. Điều này cho thấy chính sách Trung Quốc của ông Trump năm 2026 giữ tính linh hoạt trong cách làm, đồng thời theo đuổi các mục tiêu cạnh tranh rộng hơn.

Hiệu quả của các biện pháp trừng phạt thứ cấp, như thuế liên quan đến Iran, phụ thuộc vào việc các nước thứ ba sẵn sàng chấp nhận chi phí kinh tế hay thay đổi quan hệ thương mại. Việc Trung Quốc phản đối ngoại giao chính thức cho thấy các cơ chế này tạo ra sức ép thực sự, nhưng tính bền vững lâu dài đòi hỏi thực thi nhất quán và phối hợp chặt chẽ với các đồng minh.

Thích ứng với thực tế cạnh tranh kinh tế

Chính sách Trung Quốc của ông Trump năm 2026 thể hiện sự chuyển hướng căn bản sang chủ nghĩa dân tộc kinh tế, được hậu thuẫn bởi phối hợp liên minh chiến lược và can dự có chọn lọc. Hiệu quả của cách tiếp cận này phụ thuộc vào việc duy trì hợp tác với các đồng minh, quản lý chi phí kinh tế trong nước và tránh tách rời hoàn toàn hai nền kinh tế, điều có thể gây tổn hại đến lợi ích dài hạn của cả hai bên.

Thời hạn 180 ngày đối với khoáng sản quan trọng là phép thử then chốt cho việc triển khai chiến lược tổng thể, cho thấy liệu sức ép kinh tế có thể tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu mà không kích hoạt các biện pháp trả đũa làm suy yếu mục tiêu chính sách hay không. Thành công đòi hỏi sự phối hợp của các nước đồng minh và sự hợp tác của khu vực tư nhân trong việc xây dựng các mạng lưới cung ứng thay thế.

Cả hai bên tiếp tục điều chỉnh chiến lược khi chính sách được triển khai và phản ứng xuất hiện, tạo ra môi trường năng động, nơi các quan hệ kinh tế thay đổi nhanh chóng. Kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi cấu trúc với những hệ quả chưa chắc chắn đối với thương mại quốc tế, phát triển công nghệ và mô hình tăng trưởng.

Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Xie Feng cho biết, “thế giới đang đứng trước một lựa chọn rõ rệt khi năm 2026 mở ra trong bối cảnh bất ổn”, đồng thời đối chiếu các hành động gần đây của Washington với điều mà Bắc Kinh gọi là sự ổn định do Trung Quốc dẫn dắt. Cách diễn đạt này cho thấy hai bên đang xây dựng những câu chuyện cạnh tranh về việc ai là bên cung cấp vai trò lãnh đạo và ổn định kinh tế toàn cầu.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Phân tích này đưa ra các đánh giá hướng tới tương lai và kịch bản dựa trên xu hướng chính sách hiện tại. Kết quả thực tế có thể khác đáng kể do thay đổi chính sách, diễn biến kinh tế hoặc các sự kiện khó lường ảnh hưởng đến quan hệ Mỹ-Trung.

Nh.Thạch

AFP