Chính sách mới tháng 8: Doanh nghiệp cần lưu ý gì về đấu thầu, hải quan và tín dụng?

Thông tư số 31/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 15/8, quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính.

Ưu đãi nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh

Từ ngày 21/8, Nghị định số 274/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh chính thức có hiệu lực.

Một điểm đáng chú ý là chính sách ưu đãi trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu. Theo đó, nhà đầu tư có cam kết ứng dụng công nghệ thuộc danh mục công nghệ cao hoặc công nghệ xanh được hưởng mức ưu đãi 5%; nhà đầu tư cam kết chuyển giao công nghệ thuộc danh mục công nghệ được khuyến khích chuyển giao được hưởng mức ưu đãi 2%.

Quy định này cho thấy tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư không chỉ hướng đến năng lực tài chính và hiệu quả dự án, mà còn chú trọng trình độ công nghệ, khả năng chuyển giao tri thức và yếu tố phát triển bền vững. Đây có thể trở thành lợi thế cạnh tranh đối với doanh nghiệp đã đầu tư vào công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng hoặc có kế hoạch chuyển giao công nghệ rõ ràng.

Nghị định cũng chuẩn hóa chi phí trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Chi phí lập hồ sơ mời thầu được xác định bằng 0,05% tổng vốn đầu tư nhưng tối đa 200 triệu đồng; chi phí đánh giá hồ sơ dự thầu bằng 0,03% tổng vốn đầu tư và cũng không quá 200 triệu đồng. Chi phí giải quyết kiến nghị không quá 200 triệu đồng; giá bán bản điện tử hồ sơ mời thầu quốc tế tối đa 30 triệu đồng.

Cần lưu ý, Nghị định số 274/2026/NĐ-CP điều chỉnh hoạt động lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, không phải toàn bộ hoạt động lựa chọn nhà thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp hoặc cung cấp dịch vụ.

Kinh doanh hàng miễn thuế chuyển mạnh sang dữ liệu điện tử

Cũng có hiệu lực từ ngày 21/8, Nghị định số 273/2026/NĐ-CP về kinh doanh hàng miễn thuế thúc đẩy việc sử dụng dữ liệu điện tử để xác định đối tượng và điều kiện mua hàng.

Theo khoản 6 Điều 5 Nghị định, khi thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua không phải xuất trình bản giấy của những giấy tờ chứa thông tin tương ứng.

Quy định được áp dụng đối với các nhóm đủ điều kiện mua hàng miễn thuế như người xuất cảnh, quá cảnh, nhập cảnh; hành khách trên chuyến bay quốc tế; người được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ và thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế.

So với quy định trước đây, việc khai thác dữ liệu điện tử có thể giúp giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Tuy nhiên, yêu cầu này cũng đặt trách nhiệm lớn hơn lên doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế trong việc bảo đảm khả năng kết nối hệ thống, tính chính xác của dữ liệu và an toàn thông tin.

Mở rộng tài sản cho thuê tài chính

Trong lĩnh vực tín dụng, Thông tư số 31/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 15/8, quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính.

Điểm mới đáng chú ý là khung pháp lý cho hoạt động cho thuê tài chính được mở rộng sang các quyền tài sản như phần mềm, dữ liệu, quyền khai thác và tài sản trí tuệ. Đây là thay đổi phù hợp với quá trình số hóa nền kinh tế, khi tài sản phục vụ sản xuất, kinh doanh không còn giới hạn ở máy móc, phương tiện hoặc thiết bị hữu hình.

Thông tư cũng quy định về cho thuê tài chính bằng phương tiện điện tử và khoản cho thuê tài chính có giá trị nhỏ dưới 400 triệu đồng với quy trình thẩm định được đơn giản hóa. Quy định mới có thể giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận máy móc, công nghệ hoặc tài sản số mà không phải bỏ ra toàn bộ chi phí đầu tư ban đầu.

Ba nhóm chính sách mới cho thấy xu hướng quản lý đang chuyển theo hướng số hóa, ưu tiên công nghệ xanh và mở rộng các kênh cung ứng vốn. Để chính sách thực sự trở thành cơ hội, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy định, rà soát hợp đồng, chuẩn hóa hồ sơ và nâng cấp hệ thống quản trị trước khi các văn bản bắt đầu có hiệu lực.

Mai Thoa