Chính phủ đề xuất cấm kinh doanh bóng cười

Đề xuất trên được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đưa ra khi trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện) tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chiều 15/7.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn.

Ông Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thực hiện Kết luận 18 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Một trong những nội dung cơ bản của dự thảo Luật, theo Bộ trưởng Tài chính, bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O (bóng cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế.

“Thời gian vừa qua, mặc dù đã có quy định quản lý, kiểm soát nhưng hoạt động kinh doanh, sử dụng loại khí này vẫn diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ.

Theo tờ trình của Chính phủ, trong thời gian qua, việc lạm dụng khí N₂O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt đối với hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy.

Bên cạnh đó, tình trạng mua bán, sử dụng N₂O diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội.

Chính phủ dẫn đánh giá của Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai cho thấy trong những năm qua, nhiều bệnh nhân ngộ độc khí N₂O đã phải nhập viện. Tất cả các bệnh nhân ngộ độc do hít “bóng cười” để giải trí.

Từ tháng 6/2018 đến cuối năm 2025, Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai đã nghiên cứu trên 149 bệnh nhân được chẩn đoán ngộ độc N₂O cho thấy biểu hiện tổn hại sức khỏe của các bệnh nhân này là: bệnh lý về thần kinh ngoại biên và tủy sống; rối loạn cảm giác, liệt cơ; tê bì, yếu liệt chi, giảm cảm giác, thay đổi hành vi; mất ngủ, hoang tưởng, ảo giác…

Theo báo cáo của Bộ Y tế, khí N₂O khi sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế (không theo chỉ định, giám sát của bác sỹ hoặc nhân viên y tế) sẽ gây tác hại đến sức khỏe của con người như làm liệt, rối loạn cảm giác, rối loạn tâm thần, tổn thương tủy sống và thiếu máu.

Chính phủ cho biết, những năm gần đây, tình trạng mua bán, sử dụng khí N₂O nhất là tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện và nhạy cảm về an ninh trật tự như quán bar, karaoke, nhà nghỉ, khách sạn… diễn biến rất phức tạp, thường liên quan đến việc sử dụng trái phép ma túy tổng hợp, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, ảnh hưởng sức khỏe con người và an ninh trật tự trên địa bàn, gây nguy hiểm cho xã hội.

Sau khi Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 173/2024 của Quốc hội quy định cấm các loại khí gây tác hại cho sức khỏe con người, lực lương Công an đã quyết liệt triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý đối với các hành vi vi phạm liên quan đến lạm dụng bóng cười đặc biệt là tại các cơ sở vui chơi, giải trí.

Từ năm 2025 đến nay, lực lượng công an phát hiện, bắt giữ, khởi tố hình sự 48 vụ, 338 bị can; xử lý hành chính 66 vụ, 92 đối tượng; thu giữ 16.573 bình khí và hơn 57.000 kg N2O.

Việc bắt giữ, xử lý các vụ việc liên quan đến N₂O thể hiện sự quyết liệt đấu tranh, xử lý của lực lượng chức năng đối với các hành vi vi phạm; đồng thời, cũng phản ánh tình trạng N₂O bị lạm dụng cho người đang diễn biến hết sức phức tạp.

Thực tiễn trên thế giới cũng cho thấy nhiều quốc gia như Anh, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand, Đức… đã áp dụng các biện pháp cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt đối với việc kinh doanh, cung cấp và sử dụng bóng cười cho mục đích giải trí, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

“Vì vậy, trên cơ sở thực tiễn quản lý và quy định tại Nghị quyết số 173/2024, việc bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế là cần thiết”, theo quan điểm của Chính phủ.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến nhất trí với sự cần thiết tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng bóng cười nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Một số ý kiến khác cho rằng khí này hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, đào tạo, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm và hoạt động công nghệ khác.

Do đó cần đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, phân định rõ giữa các hành vi cần cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp, không gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu chính đáng của xã hội.

Anh Văn