Chiến thắng phát xít - Bản hùng ca chính nghĩa và hòa bình

Chiến sĩ Hồng quân thuộc Phương diện quân Byelorussia 1 cắm lá cờ chiến thắng lên nóc Nhà Quốc hội Đức, chiều 30/4/1945. Ảnh: Tư liệu

Nhìn lại 1.418 ngày đêm của cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, chúng ta không khỏi bàng hoàng trước những con số biết nói. Khoảng 27 triệu người dân Liên Xô đã ngã xuống. Mỗi phút trôi qua, hàng chục sinh mạng vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ. Phát xít Đức, với chiến thuật “chiến tranh chớp nhoáng”, đã muốn nghiền nát nền văn minh nhân loại dưới gót giày viễn chinh. Đứng trước hiểm họa diệt vong, cả dân tộc Liên Xô đã hóa thành một thành trì thép vững chắc, kiên quyết chặn đứng sự lộng hành, ngông cuồng của phát xít Đức. Sự hy sinh của các chiến sĩ và đồng bào Liên Xô đã bảo vệ Tổ quốc Xô viết trước họa xâm lược; đồng thời góp phần giải phóng châu Âu, cứu loài người thoát khỏi thảm họa diệt vong.

Nói về tầm vóc của sự cống hiến này, Giáo sư sử học Phạm Hồng Tung, Nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển khẳng định: “Việc hi sinh để đoàn kết chống lại phe trục phát xít nhằm cứu vớt nền văn minh nhân loại, không chỉ có hi sinh của Hồng quân Liên Xô và nhân dân Xô viết mà nhân loại ở nhiều khu vực khác trên thế giới, trong đó có cả nhân dân Việt Nam cũng góp phần hi sinh ở những mức độ khác nhau vào nỗ lực chung tiêu diệt chủ nghĩa phát xít. Đây là cố gắng chung của toàn nhân loại. Trong đó, Liên Xô đóng vai trò quan trọng nhất. Và có thể nói, đó là sự hi sinh vô bờ bến góp phần vào nỗ lực chung của nhân loại. Sự hi sinh to lớn và đóng góp vĩ đại của Hồng quân Liên Xô và nhân dân Liên Xô là sự thật lịch sử. Không ai có thể xuyên tạc và không ai có thể hạ thấp được đóng góp có ý nghĩa lịch sử như vậy”.

Nếu chiến thắng ở Stalingrad làm thay đổi cục diện thế giới, thì tại Việt Nam, luồng ánh sáng của chính nghĩa cũng đã soi rọi vào tâm thế của cả một dân tộc đang lầm than dưới hai tầng áp bức. Giữa hang sâu Pác Bó, bằng nhãn quan chính trị thiên tài, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng đã sớm nhìn thấu xu thế vận động của thời đại. Khi cả thế giới còn đang ngạt thở trong khói lửa, khi các cường quốc còn đang bất ngờ trước sự hung hãn của phát xít, thì tại Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng đã nhận định: Phát xít Đức tấn công Liên Xô là khởi đầu cho sự sụp đổ của chúng. Phát xít Đức sẽ thất bại và Hồng quân Liên Xô sẽ giành chiến thắng. Dự báo ấy là niềm tin sắt đá vào thắng lợi tất yếu của chính nghĩa. Với niềm tin mãnh liệt vào nhận định ấy, Trung ương Đảng đã quyết định chuyển hướng chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu. Đây chính là bước chuẩn bị quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Chung, Biên tập viên chính Tạp chí Cộng sản, phân tích: “Vai trò quan trọng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đó là cùng với Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã quyết định thay đổi chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu. Hồ Chí Minh có nói, trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề giải phóng dân tộc, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”.

Cần nói thêm rằng, trước khi xâm lược Ba Lan, Hitler đã ra lệnh cho quân đội Đức: “Giết hết bất cứ đàn ông, đàn bà, trẻ con có huyết thống Ba Lan hoặc nói tiếng Ba Lan”. Hàng triệu người dân Đông Âu vô tội bị phát xít Đức giết hại, trong đó có nhiều dân tộc bị đẩy đến bờ vực diệt vong, diệt chủng. Đó là tội ác chống lại loài người. Trong khi đó, nhân dân Xô viết đứng lên bảo vệ đất nước, bảo vệ sự sống, chống lại sự bành trướng của phát xít Đức, nhưng lại đang bị các thế lực phản động quy kết là tội đồ chiến tranh.

Những năm gần đây, vào ngày 9/5 hằng năm, nước Nga đều tổ chức các cuộc diễu binh quy mô lớn và các hoạt động tưởng niệm, tri ân những chiến sĩ Xô viết trong cuộc chiến tranh chống lại chủ nghĩa phát xít. Vậy mà, thời gian gần đây, một số quốc gia, trong đó có các nước thuộc Liên bang Xô viết trước đây, đã phát đi tuyên bố cho rằng, Liên Xô và phát xít Đức là hai bên cùng gây ra Chiến tranh thế giới thứ hai. Họ lật ngược lịch sử, đổi trắng thay đen, ca ngợi các phần tử cực đoan từng theo phát xít Đức chống lại Hồng quân Liên Xô là anh hùng dân tộc.

Chiến thắng phát xít năm 1945 tạo ra thời cơ cho dân tộc Việt Nam thực hiện thắng lợi cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Ảnh: Tư liệu

Giáo sư sử học Phạm Hồng Tung cho rằng: “Đó là một sự xúc phạm rất ác ý đối với ký ức tập thể của toàn nhân loại trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít. Và họ coi cái đó như là một chất xúc tác để kích động thù hằn dân tộc và cổ vũ cho chủ nghĩa cực hữu. Tôi cho rằng, những thứ như vậy đi ngược với truyền thống nhân văn, nhân đạo, tiến bộ của toàn nhân loại. Chúng ta cần phải cảnh giác và kiên quyết đấu tranh để chống lại những xu hướng cực hữu và phản động như vậy. Và đó là trách nhiệm của toàn nhân loại”.

Đại tá Trần Ngọc Long, nguyên Phó Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự cũng cho rằng: “Dù tiếp cận dưới góc độ nào đi chăng nữa, thì việc đánh đồng vai trò của Liên Xô và Đức quốc xã trong Chiến tranh thế giới thứ hai là một điều không thể chấp nhận được, xét cả trên phương diện tư liệu lịch sử, trên phương diện pháp lý và cả trên phương diện đạo lý. Đó là một sự so sánh lố bịch. Chúng ta không thể và không cho phép đồng nhất giữa cái chính nghĩa và cái phi nghĩa, giữa cái thiện và cái ác”.

Kỷ niệm Ngày Chiến thắng phát xít, chúng ta nghiêng mình trước những anh linh đã ngã xuống vì sự trường tồn của nhân loại. Trong kỷ nguyên mới, khi thế giới còn đầy rẫy những bất ổn, tinh thần Chiến thắng phát xít vẫn là ngọn đuốc soi đường. Hãy bảo vệ lịch sử như bảo vệ chính ngôi nhà của mình. Hãy giữ gìn hòa bình như giữ gìn hơi thở của cuộc sống. Bởi vì chỉ có chính nghĩa mới tạo nên sức mạnh, chỉ có lòng nhân ái mới giúp nhân loại vượt qua bóng tối của chiến tranh. Chiến thắng phát xít mãi là một bản hùng ca vang vọng, nhắc nhở chúng ta về giá trị thiêng liêng của hai chữ: Tự do.

Diệp Chi