Chiến sự Trung Đông ngày 97: Iran ra cảnh báo rắn về Lebanon; Ông Trump nói Tehran đồng ý cho Mỹ đến 'khai quật vật liệu hạt nhân'

Tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp khi đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc.

Iran: Đàm phán với Mỹ không đạt tiến triển

Ngày 3-6, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi nói rằng các cuộc trao đổi với Mỹ trong những ngày gần đây “không đạt được tiến triển đáng kể”, trái ngược với nhận định của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra “rất tốt”.

“Hiện không có tiến trình đàm phán chính thức nào giữa Iran và Mỹ. Tuy nhiên, các thông điệp vẫn đang được trao đổi” - ông Araghchi nói với kênh Al Mayadeen.

Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi. Ảnh: WANA

Ông Araghchi cho biết Iran đã gửi thông điệp tới phía Mỹ trong tuần này, nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn một cuộc tấn công của Israel nhằm vào thủ đô Beirut (Lebanon).

“Các kênh liên lạc của chúng tôi chưa bị cắt đứt. Cả hai bên vẫn đang xem xét các khuôn khổ hiện có” - nhà ngoại giao Iran nói thêm.

Ngoại trưởng Araghchi cũng cảnh báo rằng Iran sẽ đáp trả nếu Beirut bị Israel tấn công.

“Chúng tôi đã thông báo với phía Mỹ rằng nếu Beirut bị tấn công, chúng tôi sẽ không chấp nhận điều đó trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Theo quan điểm của chúng tôi, hành động như vậy đồng nghĩa với việc lệnh ngừng bắn đã hoàn toàn bị phá vỡ và các lực lượng vũ trang của chúng tôi sẽ đáp trả” - theo ông Araghchi.

Khi được hỏi liệu Iran có sẵn sàng phản ứng nếu Israel tiếp tục tấn công các khu vực ngoại ô phía nam Beirut hay không, ông nói: “Các lực lượng vũ trang của chúng tôi luôn trong trạng thái sẵn sàng. Nếu lệnh ngừng bắn bị vi phạm, họ sẽ thực hiện nhiệm vụ của mình”.

Bình luận của ngoại trưởng Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Trump ngày 3-6 nói rằng chính quyền của ông đang đàm phán một “thỏa thuận rất mạnh mẽ” với Iran, hoàn toàn trái ngược với thỏa thuận hạt nhân của chính quyền Tổng thống Barack Obama năm 2015.

“Theo thỏa thuận của chúng tôi, Iran sẽ không bao giờ, tuyệt đối không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Không có điều gì quan trọng hơn việc tước bỏ khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran” - ông Trump nói.

Ông Trump cho biết “tính đến thời điểm hiện tại”, Tehran đã đồng ý cho Mỹ vào Iran để khai quật các vật liệu hạt nhân được chôn giấu dưới lòng đất, phối hợp cùng giới chức Iran sau khi cuộc xung đột kết thúc.

“Rất khó để tiếp cận chúng... nhưng dù vậy tôi vẫn muốn lấy chúng ra” - ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Ông cho rằng chỉ có Mỹ và Trung Quốc “sở hữu thiết bị có thể thực hiện việc đó”.

“Vì vậy, đúng vậy, tôi muốn lấy chúng ra” - ông nói thêm, thừa nhận rằng các quan chức Iran đã “thay đổi ý kiến vài lần”, nhưng cho biết hiện tại hai bên đã nhất trí rằng Mỹ sẽ được tiếp cận các địa điểm này trong tương lai không xa.

Nói về các địa điểm chứa vật liệu hạt nhân, ông Trump khẳng định chúng “rất an toàn”.

“Chúng tôi có Lực lượng Không gian Mỹ. Chúng tôi có camera giám sát. Mọi góc độ của ba địa điểm đó đều được theo dõi liên tục. Nếu có ai đến đó, chúng tôi sẽ biết chính xác chuyện gì đang xảy ra, và chúng tôi sẽ lại phá hủy chúng thêm một chút nữa” - ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ đề cập ba cơ sở hạt nhân mà Mỹ từng tấn công năm ngoái.

Ông Trump nhấn mạnh rằng việc thu hồi các vật liệu này chỉ diễn ra sau khi xung đột chấm dứt.

“Tôi không muốn làm điều đó khi chiến sự vẫn đang diễn ra. Tôi không muốn đặt người của chúng tôi vào tình thế nguy hiểm như vậy” - ông Trump lưu ý, nhắc lại cuộc khủng hoảng con tin Iran dưới thời Tổng thống Mỹ Jimmy Carter.

Cũng theo ông Trump, việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran là “đòn bẩy mạnh mẽ nhất”, đồng thời gợi ý rằng biện pháp này thậm chí còn tạo sức ép lớn hơn cả các cuộc không kích quân sự.

WSJ: Ông Trump sẽ chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran nếu binh sĩ Mỹ thiệt mạng

Tờ The Wall Street Journal (WSJ) ngày 3-6 dẫn lời các quan chức Mỹ rằng Tổng thống Trump đã kín đáo nói với các trợ lý rằng ông sẽ cân nhắc chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran nếu có binh sĩ Mỹ bị thiệt mạng.

Theo WSJ, việc tạm dừng các chiến dịch quân sự quy mô lớn của Mỹ trong nhiều tuần qua vẫn được duy trì, bất chấp các cuộc đụng độ bạo lực liên tiếp với lực lượng Iran.

Các quan chức nói với WSJ rằng việc Tổng thống Trump không muốn tái khơi mào cuộc chiến cho thấy ông có thể sẵn sàng chấp nhận những đợt leo thang căng thẳng ở mức độ nhỏ trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, để tránh một cuộc xung đột quy mô lớn hơn tại Trung Đông.

Israel và Lebanon nhất trí thực thi lệnh ngừng bắn

Binh lính Lebanon và lực lượng cứu hộ kiểm tra hiện trường vụ tấn công của Israel ở phía nam Beirut vào ngày 3-6 khiến 1 người thiệt mạng. Ảnh: AFP

Ngày 3-6, Israel và Lebanon đã nhất trí về “việc thực thi lệnh ngừng bắn”, nhưng thỏa thuận này phụ thuộc vào “việc chấm dứt hoàn toàn” các cuộc tấn công của Hezbollah cũng như việc rút toàn bộ các thành viên Hezbollah khỏi miền nam Lebanon, theo tuyên bố chung được công bố sau vòng đàm phán mới nhất do Mỹ làm trung gian.

Các cuộc đàm phán hôm 3-6 kéo dài gần 9 giờ, sau một ngày làm việc trọn vẹn hôm 2-6 tại Bộ Ngoại giao Mỹ. Theo tuyên bố chung, Israel và Lebanon đã “nhất trí triệu tập lại các kênh đối thoại chính trị và an ninh trong tuần bắt đầu từ ngày 22-6, nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện”, đồng thời Mỹ “đồng ý tiếp tục tạo điều kiện cho việc liên lạc giữa các bên trong thời gian chờ đợi”.

Tuyên bố chung cho biết hai bên đã nhất trí “nhanh chóng thúc đẩy việc thiết lập các khu vực thí điểm, nơi quân đội Lebanon sẽ nắm quyền kiểm soát độc quyền lãnh thổ và không cho phép bất kỳ lực lượng ngoài nhà nước nào hiện diện”. Tuy nhiên, văn bản không nêu thời gian cụ thể để triển khai các khu vực này.

Theo tuyên bố, Israel “tái khẳng định rằng an ninh của mình và việc bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ chỉ có thể đạt được thông qua việc giải giáp Hezbollah và phá dỡ cơ sở hạ tầng của lực lượng này trên toàn lãnh thổ Lebanon”.

Về phần mình, Lebanon “tái khẳng định sự cần thiết phải tôn trọng lẫn nhau đối với các đường biên giới được quốc tế công nhận, nhu cầu cấp bách phải thực thi đầy đủ thỏa thuận chấm dứt các hành động thù địch, đồng thời nhấn mạnh các nguyên tắc về toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền đầy đủ của quốc gia”.

Tuyên bố cũng cho biết Lebanon cam kết tăng cường năng lực của quân đội, với sự hỗ trợ của Mỹ, nhằm thiết lập quyền kiểm soát hiệu quả trên toàn bộ lãnh thổ đất nước.

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật hạn chế quyền lực chiến tranh của ông Trump

Hạ viện Mỹ ngày 3-6 đã thông qua một dự luật nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh của Tổng thống Trump đối với Iran, đánh dấu một sự phản đối đáng kể của cơ quan lập pháp đối với tổng thống và cách ông xử lý cuộc xung đột, theo đài CNN.

Trong thời gian qua, các nghị sĩ Dân chủ đã nhiều lần thúc đẩy bỏ phiếu tại cả Hạ viện và Thượng viện nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của ông Trump. Chiến dịch này dần nhận được thêm sự ủng hộ từ một số thành viên đảng Cộng hòa trong những tuần gần đây.

Dự luật này, được gọi là nghị quyết đồng thời (concurrent resolution), đã được Hạ viện thông qua. Tuy nhiên, văn bản vẫn cần được cả hai viện của quốc hội phê chuẩn và sẽ không được chuyển tới tổng thống để ký ban hành.

Kết quả bỏ phiếu ngày 3-6 là 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. 4 nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ để ủng hộ dự luật.

THẢO VY