Chiến sự khiến không khí Ramadan trầm lắng tại các cộng đồng Arab ở Israel

Cửa kính bị vỡ sau vụ tấn công tên lửa tại Rishon Letsiyon, Israel, ngày 9/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Các hạn chế đi lại, nguy cơ tên lửa tấn công và tình trạng thiếu hầm trú ẩn tại nhiều khu vực đã khiến bầu không khí lễ hội trở nên trầm lắng, với nhiều nhà thờ Hồi giáo vắng người và các khu chợ, nhà hàng giảm mạnh lượng khách.

Ramadan vốn là tháng thiêng liêng của người Hồi giáo, khi các tín đồ nhịn ăn từ lúc bình minh đến hoàng hôn, đồng thời tăng cường các hoạt động tôn giáo, thăm hỏi gia đình, tổ chức các bữa ăn cộng đồng và tham gia các buổi cầu nguyện đông đảo tại nhà thờ Hồi giáo. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến sự hiện nay, nhiều truyền thống quen thuộc gần như không thể diễn ra như thường lệ.

Một trong những yếu tố khiến không khí Ramadan năm nay trở nên trầm lắng là các biện pháp an ninh được siết chặt tại nhiều địa điểm tôn giáo quan trọng. Đáng chú ý, nhà chức trách Israel đã tạm thời cấm các buổi cầu nguyện tập trung trong ngày thứ Sáu tại khuôn viên Đền Al-Aqsa (thuộc quần thể Núi Đền) ở Jerusalem, một trong những địa điểm linh thiêng nhất của Hồi giáo.

Theo thông báo của cơ quan quản lý dân sự Israel, toàn bộ các địa điểm tôn giáo trong khu Phố cổ Jerusalem, bao gồm Đền Al-Aqsa, Bức tường Than khóc và Nhà thờ Mộ Thánh, đã tạm thời đóng cửa đối với người hành hương và du khách trong một số ngày để bảo đảm an toàn công cộng.

Động thái này khiến nhiều tín đồ Hồi giáo không thể thực hiện các buổi cầu nguyện đông người - một hoạt động đặc biệt quan trọng trong tháng Ramadan.

Ông Mohammed Sharif, nhân viên tại một trung tâm cộng đồng ở thành phố Kalanswa, cho biết Ramadan hằng năm thường đi kèm với nhiều hoạt động văn hóa - xã hội dành cho người dân địa phương. ông nói “Mỗi năm chúng tôi đều chuẩn bị các chương trình đặc biệt cho trẻ em và phụ huynh, tổ chức các buổi sinh hoạt tôn giáo và cộng đồng, thậm chí còn tặng quà cho các gia đình. Nhưng năm nay chiến sự đã khiến tất cả kế hoạch đó phải hủy bỏ”.

Theo ông Sharif, bầu không khí vui tươi vốn gắn liền với Ramadan gần như biến mất khi người dân phải đối mặt với tâm lý lo lắng và bất ổn do chiến tranh.

Không chỉ ảnh hưởng tới sinh hoạt cộng đồng, xung đột cũng tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh tại các thị trấn Arab. Ông Abu Adam, chủ nhà hàng nổi tiếng “Abu Adam Shawarma” tại Kalanswa, cho biết lượng khách trong tháng Ramadan năm nay giảm mạnh so với mọi năm.

Ông chia sẻ “Thông thường trong Ramadan, khách từ nhiều thị trấn khác nhau đến rất đông, nhà hàng luôn kín chỗ. Nhưng từ khi chiến sự nổ ra, phần lớn chúng tôi chỉ bán qua đơn đặt hàng mang đi và nhu cầu cũng giảm đáng kể".

Theo ông Abu Adam, nhiều khách từ các địa phương khác không dám di chuyển do lo ngại nguy cơ tên lửa tấn công. Ông cho biết thêm: “Nỗi lo đó là có thật và ai cũng hiểu điều đó. Nhưng điều này cũng cho thấy mức độ thiệt hại đối với các chủ doanh nghiệp như chúng tôi".

Tại thành phố Kafr Qasim, ông Mustafa Sarsur cho rằng chiến tranh đã làm thay đổi hoàn toàn bầu không khí của tháng lễ. Ông cho biết một số mảnh vỡ từ tên lửa đã rơi xuống thành phố và gây thiệt hại, khiến người dân càng thận trọng hơn trong việc đi lại.

Ông nói: “Các hoạt động trong Ramadan năm nay rất hạn chế, từ mua bán cho đến việc đi cầu nguyện tại nhà thờ Hồi giáo hay thăm hỏi người thân. Tôi chưa từng nghĩ sẽ có lúc Ramadan trở thành một tháng gần như tê liệt như thế này".

Cảm nhận tương tự cũng được chia sẻ tại thành phố Rahat ở miền Nam Israel. Ông Salama Abu Karama, chủ một hiệu sách địa phương, cho biết Ramadan vốn là thời điểm đặc biệt trong năm khi người dân thường tụ họp và cầu nguyện tại các nhà thờ Hồi giáo gần như suốt ngày đêm. Ông cho biết: “Ramadan trước đây là khoảng thời gian của những khoảnh khắc ý nghĩa và những cuộc gặp gỡ. Nhưng chiến tranh đã khiến tháng lễ trở nên buồn bã và trống vắng".

Theo ông Abu Karama, hoạt động kinh doanh cũng bị ảnh hưởng nặng nề. “Trong những năm trước, nhiều người đến cửa hàng để mua sách hoặc quà tặng trong dịp Ramadan. Nhưng bây giờ cả ngày tôi gần như không bán được gì đáng kể”.

Không khí trầm lắng cũng lan sang đời sống gia đình. Một cư dân tại thành phố Taybeh cho biết nhiều kế hoạch đoàn tụ gia đình trong dịp Ramadan đã phải hủy bỏ do chiến sự. Thậm chí một số gia đình còn cân nhắc ra nước ngoài trong thời gian diễn ra Ramadan để có thể cảm nhận lại bầu không khí của tháng lễ.

Bên cạnh những khó khăn do chiến sự, nhiều cộng đồng Arập tại Israel còn phải đối mặt với tình trạng thiếu hầm trú ẩn, đặc biệt tại khu vực sa mạc Negev - nơi có đông người Bedouin sinh sống. Một số tổ chức xã hội đã kêu gọi chính phủ Israel ưu tiên giải quyết vấn đề bảo vệ dân sự tại các khu vực này, cho rằng hàng chục nghìn người dân đang phải sống trong tâm lý lo lắng khi các đợt tấn công bằng tên lửa có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, nhiều người dân cho rằng Ramadan năm nay sẽ tiếp tục diễn ra trong không khí trầm lắng. Những hoạt động cộng đồng vốn là nét đặc trưng của tháng lễ thiêng liêng này đang bị thu hẹp đáng kể khi người dân buộc phải đặt sự an toàn lên hàng đầu trong bối cảnh xung đột vẫn diễn biến phức tạp.

Thanh Bình (PV TTXVN tại Israel)