Chiến sĩ Phòng không - Không quân lấy mẫu ADN, tìm lại danh tính liệt sĩ

Giữa cơn mưa tháng Tám, tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Đan Phượng, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân cùng lực lượng địa phương, pháp y và các đơn vị phối hợp thực hiện nhiệm vụ khai quật, lấy mẫu xác định danh tính 7 phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin.

Công việc diễn ra thận trọng, khoa học và vô cùng nghiêm trang. Từ lễ dâng hương, khai quật phần mộ, đưa tiểu lên, xử lý bùn nước đến công đoạn lấy mẫu ADN đều được cán bộ chiến sĩ tiến hành một cách  cẩn trọng. Những chiến sĩ Phòng không - Không quân dầm mưa, nằm sát miệng huyệt, vừa đào vừa tát nước, nâng niu từng phần di cốt với mong muốn sớm trả lại tên cho các liệt sĩ. 

Dầm mình trong mưa, nâng niu từng phần di cốt 

Theo ông Nguyễn Gia Hiển, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đan Phượng, địa phương xác định việc tham gia Chiến dịch 500 ngày tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đảng ủy, UBND xã đã xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ với Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, cùng các đơn vị liên quan để chuẩn bị cơ sở vật chất, khảo sát vị trí, huy động lực lượng và tổ chức khai quật, lấy mẫu đúng quy định, nghiêm trang và an toàn.

Hiện trên địa bàn xã Đan Phượng có hơn 200 gia đình liệt sĩ, trong đó khoảng một phần ba số gia đình vẫn chưa tìm được phần mộ hoặc chưa đủ thông tin xác định danh tính. Riêng tại nghĩa trang này có 7 phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin, được tổ chức khai quật, lấy mẫu trong đợt này.

Quang cảnh Nghĩa trang liệt sĩ xã Đan Phượng trong ngày thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: Tuấn Anh

Các lực lượng làm lễ tưởng niệm trước giờ khai quật. Ảnh: Tuấn Anh

Cán bộ, chiến sĩ Phòng không - Không quân dâng hương tại phần mộ liệt sĩ. Ảnh: Tuấn Anh

Theo Trung tá Đặng Đình Thịnh, Phó Chính ủy Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân, đây là ngày làm việc chính thức thứ hai của đợt nhiệm vụ. Trung đoàn 260 đã cử 40 cán bộ, chiến sĩ phối hợp với địa phương khai quật, lấy mẫu xác định danh tính 7 phần mộ liệt sĩ.

Ngay từ sáng sớm, thời tiết mưa lớn kéo dài khiến quá trình tổ chức thực hiện gặp nhiều khó khăn. Nước ngấm, đọng trong phần mộ; nhiều mộ được xây dựng từ lâu nên nứt vỡ, gây trở ngại cho việc khai quật và đưa hài cốt lên. Trước tình hình đó, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260 vẫn bám hiện trường, chủ động xử lý nước, bùn đất, tổ chức các phương án bảo đảm khai quật an toàn.

Nổi bật tại hiện trường là hình ảnh những người lính Phòng không - Không quân nằm sát miệng huyệt, dùng tay và dụng cụ nhỏ để tiếp cận từng lớp đất, vừa đào vừa tát nước, cẩn trọng với từng thao tác.

Hố khai quật được mở để tiếp cận phần mộ liệt sĩ. Ảnh: Tuấn Anh

Cán bộ trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo tại hiện trường. Ảnh: Tuấn Anh

Chiến sĩ nằm sát mặt đất, đào và tát nước trong phần mộ. Ảnh: Tuấn Anh

Một chiến sĩ múc nước, xử lý bùn đất trong quá trình khai quật. Ảnh: Tuấn Anh

Các lực lượng phối hợp đưa tiểu từ phần mộ lên mặt đất. Ảnh: Tuấn Anh

Tại khu vực lều chuyên dụng, bác sĩ Trịnh Việt Đức, công tác tại Trung tâm Pháp y Hà Nội, cho biết yêu cầu quan trọng nhất là phải đưa được tiểu lên nguyên trạng, bảo vệ mặt, thành và thiên của tiểu, không để nứt vỡ, đồng thời giữ toàn bộ xương cốt bên trong.

Khó khăn lớn nhất là điều kiện thổ nhưỡng mỗi địa phương khác nhau, cộng thêm thời tiết mưa khiến đất, nước ngấm vào phần mộ, ảnh hưởng đến xương cốt và công tác vệ sinh, bảo quản mẫu. Vì vậy, lực lượng pháp y phải xử lý rất kỹ, đồng thời khử khuẩn trang bị, thực hiện đầy đủ quy trình bảo hộ để không làm nhiễm mẫu ADN.

Mọi người tham gia lấy mẫu đều mặc quần áo bảo hộ, đeo khẩu trang, găng tay, hạn chế tối đa tiếp xúc không cần thiết. Sự chặt chẽ ấy nhằm bảo đảm mỗi mẫu sinh phẩm được lấy ra có giá trị phục vụ việc xác định danh tính liệt sĩ.

Lực lượng chuyên môn làm việc trong lều lấy mẫu kín. Ảnh: Tuấn Anh

Công đoạn xử lý, bảo vệ nguyên trạng tiểu trước khi lấy mẫu ADN. Ảnh: Tuấn Anh

Từ những mẫu ADN, mong sớm trả lại tên cho các anh

Chiến sĩ Lê Minh Tú, Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân, chia sẻ ngắn gọn nhưng xúc động: Được tham gia khai quật, phục vụ công tác xác minh danh tính liệt sĩ là niềm vinh dự, tự hào của mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.

Dù trời mưa, vị trí khai quật sâu, bùn nước dày, các chiến sĩ vẫn nỗ lực hết sức để hoàn thành nhiệm vụ. Từ việc đào đất, tát nước đến nâng tiểu, phủ Quốc kỳ và bàn giao đều được thực hiện bằng sự kính cẩn, trách nhiệm.

Hình ảnh những người lính trẻ Phòng không - Không quân cúi mình giữa mưa, nâng niu di cốt đồng đội  là điểm nhấn đậm nét của buổi khai quật, thể hiện truyền thống tri ân, nghĩa tình và trách nhiệm của người lính hôm nay.

Tiểu quách được phủ Quốc kỳ, chuẩn bị bàn giao. Ảnh: Tuấn Anh

Các chiến sĩ chỉnh lại Quốc kỳ, bảo đảm nghiêm trang trước khi bàn giao. Ảnh: Tuấn Anh

Cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng di chuyển hài cốt liệt sĩ khỏi khu vực khai quật. Ảnh: Tuấn Anh

Không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, việc khai quật và lấy mẫu còn là sự đáp đền đối với các anh hùng liệt sĩ và thân nhân của họ.  

Thắp hương tại phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin. Ảnh: Tuấn Anh

Với sự vào cuộc đồng bộ của địa phương, cơ quan chuyên môn và đặc biệt là những cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân, 7 phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Đan Phượng đang thêm một lần được gìn giữ, chăm chút bằng tất cả sự thành kính, với hy vọng sớm trả lại tên cho các anh.

Tuấn Anh