Chiến lược của VietinBank khi tín dụng tăng chậm hơn toàn ngành

Chứng khoán MB (MBS) vừa công bố báo cáo cập nhật sau Hội nghị Nhà đầu tư bán niên 2026 của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, mã: CTG), trong đó cập nhật định hướng kinh doanh, diễn biến tín dụng, biên lãi ròng (NIM), chất lượng tài sản và kế hoạch xử lý nợ của ngân hàng trong nửa cuối năm.

Theo MBS, VietinBank đang định hướng kiểm soát tăng trưởng quy mô ở mức vừa phải, ưu tiên hiệu quả và quản trị NIM thay vì cạnh tranh thị phần. Ngân hàng này không công bố chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng riêng cho năm 2026 mà cho biết sẽ tăng trưởng theo hạn mức được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giao, đồng thời cân đối với khả năng huy động vốn. VietinBank dự báo tăng trưởng tín dụng toàn ngành cả năm ở mức khoảng 15%.

Trong 6 tháng đầu năm, dư nợ tín dụng của VietinBank tăng 5% so với đầu năm, trong khi tiền gửi khách hàng tăng 5,4%. Đến ngày 31/7, dư nợ tín dụng tăng 5,6% và tổng tài sản tăng trên 7% so với đầu năm.

VietinBank không chạy đua lãi suất huy động

Một trong những trọng tâm được VietinBank nhấn mạnh là kiểm soát chi phí vốn trong bối cảnh chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vẫn là vấn đề được thị trường quan tâm.

Theo MBS, ban lãnh đạo VietinBank cho rằng đã xuất hiện một số tín hiệu tích cực đối với thanh khoản hệ thống. NHNN đã nâng tỷ lệ tính tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi) từ 20% lên 50%, đồng thời tháo gỡ một số quy định liên quan đến tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn và định hướng loại trừ một số dự án trọng điểm khỏi cách tính room.

Về dài hạn, dòng tiền dân cư được đánh giá có xu hướng quay trở lại hệ thống khi các kênh tài sản khác kém hấp dẫn hơn, trong khi chi ngân sách nửa cuối năm dự kiến lớn hơn thu. Trên cơ sở đó, VietinBank dự báo thanh khoản hệ thống có thể cải thiện từ cuối quý 3 và trong quý 4/2026.

LDR của VietinBank theo mô hình của MBS ở mức 83,51%, trong khi ban lãnh đạo công bố tỷ lệ 82,5% theo cách tính của Thông tư 22 và cho biết đang điều hành trong vùng mục tiêu 82-83%, thấp hơn trần 85%.

Trong bối cảnh đó, VietinBank lựa chọn quản trị chi phí vốn thay vì chạy đua lãi suất huy động. Ngân hàng định hướng gia tăng tỷ trọng tiền gửi thanh toán, tiền gửi kỳ hạn ngắn và tiền gửi ngoại tệ, đồng thời ưu tiên nguồn vốn cho các phân khúc SME (doanh nghiệp vừa và nhỏ) và bán lẻ có hiệu quả cao.

Tín dụng tăng chậm hơn toàn ngành, ưu tiên các lĩnh vực trọng điểm

Tăng trưởng tín dụng của VietinBank trong 6 tháng đầu năm đạt 5%, thấp hơn mức tăng gần 8% của toàn ngành. Theo ban lãnh đạo, tốc độ này là kết quả của chủ trương cân đối tín dụng với nguồn vốn để đảm bảo tăng trưởng bền vững, thay vì xuất phát từ việc ngân hàng siết tín dụng do lo ngại rủi ro.

Cơ cấu danh mục tín dụng của VietinBank hiện vẫn nghiêng về khách hàng doanh nghiệp, chiếm trên 60%, trong khi bán lẻ chiếm khoảng 37%. Theo mục đích sử dụng vốn, 84% dư nợ phục vụ sản xuất kinh doanh và 16% dành cho tiêu dùng. Dư nợ bất động sản kinh doanh và tiêu dùng chiếm trên 19% tổng dư nợ, tăng 115 điểm cơ bản so với cùng kỳ nhưng giảm 167 điểm cơ bản so với cuối năm 2025.

Trong nửa cuối năm, VietinBank dự kiến tập trung vào các lĩnh vực gồm xây lắp - hạ tầng, năng lượng tái tạo, bất động sản khu công nghiệp, xuất nhập khẩu và tín dụng xanh.

Đối với 18 dự án trọng điểm được áp dụng cơ chế đặc thù, khách hàng hiện chưa gửi hồ sơ chính thức. Riêng dự án sân bay Long Thành đã được thu xếp khoản tín dụng hợp vốn dự kiến 450 triệu USD, song chủ đầu tư vẫn đang sử dụng vốn tự có và khoản vay chưa được giải ngân.

Hội nghị cập nhật kết quả kinh doanh quý 2/2026 của VietinBank. Ảnh: CTG

Nợ xấu tăng nhẹ, đã trích lập 76,5% kế hoạch cả năm

Về chất lượng tài sản, ban lãnh đạo VietinBank đánh giá nợ xấu trong quý 2/2026 tăng nhẹ nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Nợ xấu tập trung tại một số lĩnh vực như kinh doanh bất động sản, cho vay tiêu dùng, thực phẩm - đồ uống và nông nghiệp.

MBS cho biết tỷ lệ nợ xấu (NPL) của VietinBank theo mô hình ở mức 1,2%, tăng 18 điểm cơ bản so với quý trước và 10 điểm cơ bản so với đầu năm, nhưng vẫn thấp hơn 11 điểm cơ bản so với cùng kỳ. Cơ cấu nợ xấu có sự dịch chuyển khi nợ nhóm 3 tăng 235,7% và nhóm 4 tăng 671,6% so với đầu năm, trong khi nợ nhóm 5 giảm 21,3%.

Theo MBS, diễn biến này phản ánh nợ mới hình thành tăng lên, trong khi một phần nợ nhóm 5 cũ đã được xử lý. Nợ nhóm 2 ở mức 0,93%, giảm 13 điểm cơ bản so với quý trước nhưng tăng 6 điểm cơ bản so với đầu năm.

Theo kế hoạch được ĐHĐCĐ thông qua, VietinBank dự kiến trích lập 17.000 tỷ đồng trong năm 2026. Ngân hàng hiện đang đánh giá lại mức trích lập cho cả năm dựa trên diễn biến kinh tế và danh mục tín dụng, qua đó có thể điều chỉnh nếu cần. Mục tiêu tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) trong trung hạn được đặt ở khoảng 150%, trong khi cuối quý ở mức 133,95%.

Cùng với công tác dự phòng, VietinBank đặt mục tiêu thu hồi khoảng 10.000 tỷ đồng nợ đã xử lý rủi ro trong cả năm. Sau 6 tháng, ngân hàng đã thu hồi khoảng 4.400 tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ và hoàn thành gần một nửa kế hoạch.

Mô hình thu hồi nợ được tổ chức theo hướng các chi nhánh xử lý những khoản nhỏ, trong khi trụ sở chính phụ trách các khoản phức tạp hơn. Ngân hàng cũng mở rộng hợp tác với DATC, VAMC và các tổ chức tài chính, đồng thời thực hiện đấu giá công khai tài sản bảo đảm.

Tiếp tục chuẩn bị phương án tăng vốn

Về kế hoạch nâng tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại VietinBank lên 65%, ngân hàng đã hoàn tất phương án khả thi về cả pháp lý và tài chính, đồng thời trình NHNN để phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng.

Hiện Nhà nước đang sở hữu 64,45% vốn tại VietinBank. Theo đánh giá của ban lãnh đạo, phần vốn tự có tăng thêm từ phương án này không đáng kể và tác động tới hệ số an toàn vốn (CAR) không trọng yếu. Song song đó, ngân hàng đang xây dựng các phương án tăng vốn tự có trung và dài hạn theo hướng bền vững hơn, nhằm đáp ứng các thông lệ Basel và hỗ trợ quy mô tăng trưởng.

Một số nội dung khác cũng được VietinBank cập nhật tại hội nghị. Khoản phải thu trong tài sản có khác tăng từ 33.306 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 48.074 tỷ đồng cuối quý , tăng 44,3% so với đầu năm và 81,5% so với cùng kỳ. Ban lãnh đạo giải thích đây là việc hạch toán một sản phẩm tài trợ thương mại theo hướng dẫn của NHNN, thuộc hoạt động kinh doanh thông thường và không phản ánh vấn đề về chất lượng tài sản.

Đối với dự án VietinBank Tower, ngân hàng cho biết đã hoàn tất đầy đủ cơ sở pháp lý sau khi được các cấp có thẩm quyền phê duyệt. VietinBank và đối tác, được mô tả là một doanh nghiệp bất động sản hàng đầu trong nước, dự kiến ký hợp đồng chuyển nhượng trong tháng 8/2026 và sẽ công bố thông tin sau khi giao dịch được ký kết. Ban lãnh đạo chưa đưa ra con số lợi nhuận dự kiến từ thương vụ.

Trong khi đó, về việc VietinBank Capital trở thành cổ đông lớn của PC1, ban lãnh đạo cho biết đây là khoản ủy thác đầu tư cho khách hàng, không phải khoản đầu tư trực tiếp của ngân hàng hay công ty con và không chia sẻ thêm chi tiết do yêu cầu bảo mật thông tin khách hàng.

Theo MBS, trong nửa cuối năm, VietinBank cùng nhóm ngân hàng quốc doanh dự kiến tiếp tục kiểm soát tăng trưởng quy mô ở mức vừa phải, tập trung vào hiệu quả và duy trì chi phí vốn vay hợp lý cho khách hàng. Ngân hàng cũng đang chờ thông báo chính thức của Chính phủ sau cuộc họp với ngành ngân hàng để có thể điều chỉnh kịch bản kinh doanh nếu cần.

Ban lãnh đạo VietinBank thừa nhận một số chỉ tiêu về quy mô chưa đạt kịch bản được xây dựng từ cuối năm 2025, song cho rằng hiệu quả hoạt động đã cải thiện rõ rệt và tương đối tự tin hoàn thành các chỉ tiêu đã đăng ký với ĐHĐCĐ.

Thu Trang