Chiến dịch 500 ngày đêm: Tìm thấy hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ sau 111 ngày

Trưa 4/7, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6, báo chí đặt câu hỏi trong 6 tháng đầu năm, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt được kết quả như thế nào?

Trả lời câu hỏi này, đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục CSXH, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam cho biết chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc và luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo.

Theo Đại tá Lê Văn Sơn, Chiến dịch được phát động ngày 2/4 nhưng được tính từ ngày 15/3 đến 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Chiến dịch đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm gồm: tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt; xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ; đồng thời hoàn thành rà phá bom mìn, vật liệu nổ tại các địa bàn trọng điểm phục vụ công tác tìm kiếm.

Đến ngày 4/7/2026, sau 111 ngày triển khai, chiến dịch đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Ban Chỉ đạo quốc gia đã được kiện toàn, ban hành đầy đủ quy chế, chương trình, kế hoạch hoạt động giai đoạn 2026-2030, tạo cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ.

Trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho các đơn vị, đồng thời kiện toàn 32 đội quy tập với hơn 1.500 cán bộ, chiến sĩ.

Một giải pháp mới đang phát huy hiệu quả là tổng hợp, rà soát hồ sơ do các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cung cấp để tổ chức hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể.

Từ kết quả hai hội thảo tổ chức tại Quảng Ngãi và TP.HCM, lực lượng chức năng đã tìm thấy một hài cốt liệt sĩ tại Quảng Ngãi vào ngày 29/6 và đang tiếp tục khảo sát khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), dự kiến khai quật từ ngày 6/7.

Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục CSXH, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ảnh: G.B.

Đại tá Lê Văn Sơn cho biết một điểm mới trong công tác tìm kiếm là kết hợp đối chiếu tọa độ trên bản đồ với khảo sát thực địa, kết hợp lời kể của nhân chứng cùng thiết bị hiện đại quét ngầm nhằm nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian và giảm khối lượng đào bới.

Đối với nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin, Bộ Quốc phòng đã ban hành đầy đủ quy trình kỹ thuật, hướng dẫn lấy mẫu, tổ chức tập huấn trên phạm vi toàn quốc và triển khai thí điểm trước khi thực hiện đồng loạt.

Xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ

Để hạn chế tối đa sai sót, Bộ Quốc phòng đã giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Phần mềm có chức năng số hóa, lưu trữ toàn bộ các thông tin trong quá trình lấy mẫu để bảo đảm các mẫu không bị lẫn lộn.

Đến nay các quân khu của các tỉnh, thành phố đã thành lập trên 300 đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ với 3.500 người.

Về công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 26 về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; ban hành quyết định về Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; làm cơ sở để các địa phương dự toán bảo đảm kinh phí tổ chức lấy mẫu và phối hợp với các đơn vị giám định ADN tổ chức bàn giao nhận, lưu trữ, bảo quản, giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ.

Về công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ, Bộ Quốc phòng đã thành lập hơn 330 tổ, đội với trên 5.000 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 phương tiện chuyên dụng để triển khai tại các địa bàn trọng điểm như Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai và Lạng Sơn.

Theo Đại tá Lê Văn Sơn, đến nay, toàn chiến dịch đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.

Lực lượng chức năng cũng đã lấy mẫu hơn 27.000 mộ liệt sĩ, trong đó gần 20.000 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đồng thời bàn giao hơn 9.000 mẫu cho các đơn vị giám định ADN.

Cùng với đó, đã rà phá bom mìn trên diện tích hơn 7.000 ha, riêng khu vực trọng điểm Vị Xuyên (Tuyên Quang) đạt hơn 3.000 ha, tương đương trên 70% kế hoạch. Bộ Công an cũng đã thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, trong đó hơn 50.000 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.

Trong 6 tháng cuối năm, Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục tham mưu Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai các giải pháp để hoàn thành các mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm, đồng thời mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục đồng hành tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Quỳnh An