Chiến dịch 500 ngày đêm: Hành trình tri ân những người ngã xuống

Những "con số biết nói" sau hơn 100 ngày đêm ra quân

Tính đến 6/7/2026, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", (Chiến dịch 500 ngày đêm) đã bước sang ngày thứ 113, bức tranh cụ thể hơn về những nỗ lực không mệt mỏi của các lực lượng tham gia chiến dịch đã được thể hiện rõ.

Theo số liệu cung cấp từ Cục Chính sách xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (Bộ Quốc phòng), đến hết ngày 5/7, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.306 hài cốt liệt sĩ, trong đó 282 hài cốt trong nước, 174 hài cốt tại Lào, 850 hài cốt tại Campuchia, cùng 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang.

Cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.306 hài cốt liệt sĩ, trong đó 282 hài cốt trong nước, 174 hài cốt tại Lào, 850 hài cốt tại Campuchia, cùng 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang. Ảnh: Ban CHQS tỉnh Thanh Hóa

Lực lượng thực hiện gồm 32 đội tìm kiếm, quy tập với quân số 1.541 người, trong đó 13 đội trong nước (456 người) và 19 đội ở nước ngoài (1.085 người), riêng tại Lào có 8 đội (403 người) và tại Campuchia 11 đội (682 người).

Về công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, cả nước đã tổ chức lấy mẫu đối với 33.767 mộ liệt sĩ, trong đó 23.767 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 70,39%; còn 10.000 mộ chưa đủ điều kiện. Lực lượng lấy mẫu gồm 264 tổ, đội với khoảng 3.500 người.

Cùng với đó, ngành chức năng đã lấy mẫu thân nhân liệt sĩ đối với 93.464 trường hợp, phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu 53.036 mẫu. Công tác tiếp nhận, lưu trữ, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ của các địa phương cũng được triển khai đồng bộ, với 11.642 mẫu được tiếp nhận, trong đó Viện Pháp y Quân đội tiếp nhận 6.010 mẫu hài cốt liệt sĩ từ 12/17 tỉnh, thành phố, đã giám định 118 mẫu.

Nhiệm vụ rà phá bom mìn, vật liệu nổ, một trong 5 mục tiêu trọng tâm của chiến dịch, cũng ghi nhận kết quả đáng khích lệ. Đến ngày 5/7/2026, cả nước đã rà phá được 7.025,15 ha trên tổng số 22.725 ha phải xử lý, đạt 30,91%; riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang), nơi từng là chiến trường ác liệt, đã rà phá 3.166,11/4.460 ha, đạt 70,99%. Tham gia nhiệm vụ này có 360 đội rà phá, sử dụng 1.311 máy dò cùng trang thiết bị chuyên dụng, với quân số 5.183 người.

Đột phá từ phương pháp mới và công nghệ hiện đại

Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng), Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) cho biết, một giải pháp mới được Phó Thủ tướng, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chỉ đạo quyết liệt trong thời gian qua đã mang lại hiệu quả thiết thực, đó là tổng hợp, rà soát các nguồn thông tin, nhất là hồ sơ do tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cung cấp, để tổ chức hội thảo xác minh, kết luận về mộ liệt sĩ tập thể.

Qua hai hội thảo tổ chức tại Quảng Ngãi và Thành phố Hồ Chí Minh, lực lượng chức năng đã tìm thấy 1 hài cốt liệt sĩ tại Quảng Ngãi; tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh. Đối với Công viên Lê Thị Riêng, việc khai quật được tiến hành vào sáng nay (6/7) với sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Tại đây, người đứng đầu Chính phủ đánh giá, công tác triển khai tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng là kết quả của nhiều năm kiên trì thu thập thông tin, nghiên cứu tư liệu lịch sử, nhất là hồ sơ tư liệu quân sự được giải mật và cung cấp từ phía các tổ chức và các cựu chiến binh Hoa Kỳ đã từng tham chiến tại Việt Nam.

"Một điểm mới trong phương pháp dò tìm là kết hợp đối chiếu tọa độ trên bản đồ với thực địa, lời kể nhân chứng và thiết bị hiện đại như ra đa quét ngầm, để tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian, giảm khối lượng đào đắp, phá dỡ trong quá trình tìm kiếm", Đại tá Sơn cho biết.

Bộ Quốc phòng cũng đã giao Tập đoàn Viettel xây dựng phần mềm số hóa, quản lý toàn bộ thông tin trong quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, nhằm hạn chế tối đa nhầm lẫn, sai sót. Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 26/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù, tháo gỡ khó khăn trong lấy mẫu, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Bộ Công an đã tổ chức thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu hơn 50.000 mẫu.

Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tại Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ quy tập tại Lào được tổ chức tại tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Ban CHQS tỉnh Thanh Hóa

Hiện thực hóa lời hứa với quá khứ

Chiến dịch còn được cụ thể hóa sinh động tại các địa phương. Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, Đại tá Nguyễn Xuân Toàn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh hóa cho biết, "Chiến dịch 500 ngày đêm" là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách và thường xuyên. Đội Quy tập của tỉnh đã xuất quân sang tỉnh Hủa Phăn (Lào) từ ngày 18/10/2025, phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hủa Phăn cùng cấp ủy, chính quyền, nhân dân các bộ tộc Lào để khảo sát, xác minh thực địa, tổ chức cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ theo đúng quy trình.

Kết quả, đơn vị đã quy tập được 19 hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Lào và 1 trường hợp trong nước được xác minh qua nguồn tin từ thân nhân liệt sĩ, vượt 11,8% chỉ tiêu được giao.

Về công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ, tỉnh Thanh Hóa đặt mục tiêu lấy mẫu đối với 2.955 mộ liệt sĩ tại 25 nghĩa trang trên địa bàn.

Tính đến đầu tháng 7/2026, tỉnh đã triển khai tại 5 nghĩa trang, khai quật 218 phần mộ, trong đó 166 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và 52 mộ không đủ điều kiện. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu, bàn giao mẫu đối với toàn bộ số mộ còn thiếu thông tin trước ngày 22/12/2026.

Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ quy tập tại Lào được tổ chức trang trọng tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc tế Đồng Tâm, xã Thiết Ống, tỉnh Thanh Hóa tháng 5/2026. Ảnh: Ban CHQS tỉnh Thanh Hóa

Đại tá Nguyễn Xuân Toàn chia sẻ thêm, Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ quy tập tại Lào được tổ chức trang trọng tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc tế Đồng Tâm, xã Thiết Ống, tỉnh Thanh Hóa vào tháng 5 vừa qua, với sự tham dự của Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, lãnh đạo tỉnh, các sở, ban, ngành, lực lượng vũ trang, cấp ủy, chính quyền địa phương, nhân dân và đại diện Ban Công tác đặc biệt tỉnh Hủa Phăn.

Buổi lễ được thực hiện trang nghiêm, thành kính, đúng nghi thức và phù hợp phong tục tập quán địa phương, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý uống nước nhớ nguồn, đồng thời tăng cường tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào. Ngoài ra, tỉnh cũng tiếp nhận 12 nguồn thông tin có giá trị từ nhân dân các bộ tộc Lào, phục vụ công tác chuẩn bị cho nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập mùa khô 2026 - 2027.

Thời gian tới, Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục tham mưu Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai quyết liệt các giải pháp, phấn đấu hoàn thành mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trước ngày 27/7/2027. Với sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và sự phối hợp hiệu quả từ phía bạn Lào, Campuchia, chiến dịch được kỳ vọng sẽ mang lại kết quả toàn diện hơn trong chặng đường còn lại.

Những kết quả trong hơn 100 ngày cho thấy, chiến dịch 500 ngày đêm đang từng bước hiện thực hóa lời hứa với quá khứ. Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi mẫu ADN được xác định danh tính là một lời tri ân được thực hiện, một khoảng trống trong ký ức gia đình liệt sĩ được lấp đầy; thể hiện sự tiếp nối bền bỉ của đạo lý uống nước nhớ nguồn, truyền thống được hun đúc qua nhiều thế hệ người Việt Nam.

Nguyên Khánh