Chỉ đạt 20 điểm, thí sinh rối lòng vì không biết sắp xếp nguyện vọng

Thí sinh TP.HCM tại quầy tư vấn của trường Đại học Thái Bình Dương. Ảnh: Thái An.

Sáng 4/7, thay vì dành cuối tuần nghỉ ngơi, Trúc Anh, học sinh ở phường Dĩ An, có mặt từ sớm tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh đại học năm 2026, tổ chức ở trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM).

Rời áp lực phòng thi, Trúc Anh lại bước vào một thử thách khác - chọn trường và sắp xếp nguyện vọng. Trên tay em là bảng điểm thi tốt nghiệp THPT không như kỳ vọng, chỉ khoảng 7 điểm mỗi môn, còn phía trước là gần 80 gian tư vấn của các trường đại học.

Gia đình có truyền thống làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật nên Trúc Anh dành nhiều thời gian tìm hiểu các ngành kỹ thuật của trường Đại học Bách khoa. Tuy nhiên, điều khiến em băn khoăn nhất không phải là chọn ngành nào, mà là liệu mức điểm hiện có có đủ để theo đuổi lựa chọn ấy hay không, đồng thời phải sắp xếp nguyện vọng thế nào để vừa giữ được ước mơ, vừa đảm bảo cơ hội trúng tuyển.

Thí sinh tìm lời giải cho bài toán nguyện vọng

Nỗi băn khoăn của Trúc Anh cũng là tâm trạng chung của nhiều học sinh có mặt tại ngày hội. Sau khi biết điểm thi, các em không còn tìm kiếm thông tin chung về trường hay ngành học, mà mang theo những câu hỏi rất cụ thể như: Với mức điểm này, em nên đăng ký trường nào; ngành nào phù hợp; em cần chuẩn bị bao nhiêu phương án dự phòng?

Nguyễn Khánh Trân, học sinh trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM), là một trong số hàng nghìn thí sinh như vậy. Nữ sinh có mặt từ hơn 8h30, sau đó liên tục di chuyển giữa các gian tư vấn của trường Đại học Kinh tế TP.HCM, Học viện Hàng không Việt Nam, trường Đại học Y Dược TP.HCM và trường Đại học Bách khoa.

Đạt khoảng 24 điểm, Khánh Trân dự định đăng ký ngành Phân tích rủi ro và Định phí bảo hiểm của trường Đại học Kinh tế TP.HCM. Trân cho biết mẹ đang làm trong lĩnh vực bảo hiểm nên em có cơ hội tìm hiểu nghề từ sớm. Sau khi đọc thêm tài liệu và được tư vấn trực tiếp về chương trình đào tạo, độ khó cũng như triển vọng nghề nghiệp, em càng tin tưởng vào lựa chọn của mình.

Tuy vậy, việc đặt các nguyện vọng phía sau vẫn khiến nữ sinh lúng túng. Em đã xác định được ngành học yêu thích nhưng vẫn phải cân nhắc thêm nhiều phương án "lót đường" để phòng trường hợp không trúng tuyển. Sau khi tham khảo thông tin tại Học viện Hàng không Việt Nam, Trân bắt đầu có thêm một số lựa chọn phù hợp với mức điểm của mình.

Khánh Trân và Ngọc Diệp tới quầy tư vấn của trường Đại học Kinh tế TP.HCM để tham khảo ngành học mong muốn. Ảnh: Thái An.

Cùng chung tâm trạng, Ngọc Diệp, học sinh trường THPT Bùi Thị Xuân, mang mức điểm khoảng 23 đến ngày hội với mong muốn tìm câu trả lời cho những băn khoăn còn dang dở trước thời điểm đăng ký nguyện vọng.

Nữ sinh dự định đăng ký vào trường Đại học Kinh tế TP.HCM theo định hướng của gia đình, cụ thể là ngành Quản trị hải quan - Ngoại thương. Diệp thừa nhận trước đây chưa từng có một nghề nghiệp mơ ước rõ ràng, vì vậy, việc lựa chọn ngành học chủ yếu dựa trên những thông tin đã tìm hiểu và lời khuyên từ người thân.

Bên cạnh nguyện vọng chính, Diệp cũng cân nhắc ngành Luật kinh tế nhưng vẫn lo ngại khối lượng kiến thức lớn sẽ vượt quá khả năng của bản thân. Buổi tư vấn giúp em có thêm góc nhìn về nhiều lựa chọn khác, từ Học viện Hàng không Việt Nam đến một số trường đại học tư thục đào tạo nhóm ngành kinh tế, luật.

Thí sinh đã quan tâm nhiều hơn đến ngành học

Điểm chung của nhiều học sinh tại ngày hội là dành khá nhiều thời gian trao đổi với giảng viên về cách sắp xếp nguyện vọng. Không ít em mang theo danh sách các ngành đã chọn, nhờ thầy cô phân tích mức độ phù hợp với phổ điểm và gợi ý thêm những phương án an toàn hơn ở các nguyện vọng phía sau.

Chính những băn khoăn ấy cũng là nội dung được lặp lại nhiều nhất tại các bàn tư vấn. Đại diện các trường gần như không có thời gian nghỉ khi liên tục đón thí sinh và phụ huynh đến trao đổi.

PGS.TS Phạm Xuân Tùng, giảng viên Khoa Kỹ thuật Địa chất và Dầu khí, trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết chỉ trong buổi sáng, ông đã tư vấn cho hàng chục lượt học sinh quan tâm lĩnh vực dầu khí.

Vị giảng viên chia sẻ phần lớn thí sinh đều bắt đầu bằng câu hỏi liệu mức điểm hiện có có đủ cơ hội trúng tuyển hay không. Sau đó, các em tiếp tục tìm hiểu chương trình đào tạo, chính sách học bổng, cơ hội thực tập, việc làm sau tốt nghiệp cũng như triển vọng của từng ngành trong tương lai.

Với ngành Kỹ thuật dầu khí, nhiều học sinh băn khoăn liệu lĩnh vực này còn nhiều cơ hội phát triển trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng. Đại diện nhà trường cho rằng đây vẫn là ngành có vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng và nền kinh tế, đồng thời nhu cầu nhân lực vẫn hiện hữu ở cả thị trường trong nước lẫn quốc tế.

Bên cạnh việc giải thích cách tính điểm và tham khảo điểm chuẩn các năm trước, giảng viên Bách khoa còn giới thiệu lộ trình đào tạo, học kỳ doanh nghiệp từ năm thứ tư, cơ hội thực tập cũng như các chương trình học bổng của trường, khoa và các tổ chức nghề nghiệp quốc tế dành cho sinh viên.

Không chỉ học sinh, nhiều phụ huynh cũng tham gia ngày hội để tìm hiểu trường, ngành học cho con em. Ảnh: Thái An.

Trong khi đó, khi quan sát tại ngày hội, ThS.NCS Trần Thúy Trâm Quyên, Phó hiệu trưởng trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, nhận thấy số lượng thí sinh có thể không đông như những đợt tư vấn trước, nhưng hầu hết đều đến với mục tiêu rất rõ ràng. Nhiều em đi cùng cha mẹ hoặc người thân để cùng trao đổi trước khi chính thức đăng ký nguyện vọng.

Trong giai đoạn nước rút, phụ huynh và học sinh không chỉ hỏi về điểm chuẩn mà còn muốn được phân tích cụ thể mức điểm của mình phù hợp với ngành nào, nên sắp xếp nguyện vọng ra sao để vừa giữ được ngành yêu thích, vừa tăng khả năng trúng tuyển.

Một thay đổi khác so với những năm trước là học sinh ngày càng quan tâm đến trải nghiệm học tập. Bên cạnh cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp, các em hỏi khá nhiều về thời lượng thực hành, doanh nghiệp liên kết, điều kiện thực tập và môi trường học.

Học phí cũng là chủ đề được phụ huynh dành nhiều thời gian trao đổi. Bà Quyên lưu ý nhiều gia đình vẫn quen so sánh học phí theo năm học hoặc học kỳ, trong khi phần lớn trường đại học hiện đào tạo theo tín chỉ.

Vì vậy, để có cái nhìn đầy đủ, phụ huynh cần tìm hiểu toàn bộ lộ trình học, tổng chi phí của khóa học cũng như khả năng rút ngắn hoặc kéo dài thời gian đào tạo tùy theo năng lực và điều kiện tài chính của sinh viên.

Về mặt bằng điểm chuẩn năm nay, đại diện trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng nhận định nhiều khả năng sẽ không biến động lớn. Với những ngành có sức hút cao, mức tăng nếu có chủ yếu dao động khoảng 0,5-1 điểm, còn các nhóm ngành vốn đã lấy điểm rất cao sẽ khó có sự thay đổi đáng kể so với năm 2025.

Thái An