Chạy xe đường dài, làm sao để phòng tránh 'thôi miên cao tốc'?

Người tham gia giao thông trên cao tốc dưới tác động của nhiều yếu tố như: điều kiện sức khỏe chưa tốt, lái xe trong môi trường có cảnh vật lặp lại…, khả năng sẽ dẫn đến hiện tượng “thôi miên cao tốc”, khiến tài xế không làm chủ được hành vi trong tích tắc.

Cảnh giác với hiện tượng "thôi miên cao tốc"

Hiện tượng buồn ngủ, quên sự vật sự việc trên đường khi đang lái xe được các nhà khoa học gọi là "thôi miên cao tốc”. Theo các chuyên gia, bộ não con người luôn cần phải được "kích thích" về mặt thị giác khi lái xe, nhằm giữ độ phản xạ ở mức cao nhất. Nếu không có sự kích thích, tức quãng đường di chuyển không có cảnh vật, dài, ít thay đổi địa hình, não sẽ không còn phản ứng nhanh nhạy nữa, qua đó giảm khả năng phản xạ, khiến tài xế giảm sự chú ý. Mặc dù tài xế vẫn làm chủ được vô lăng, nhưng có thể bị quên sự việc hoặc sự vật trên đường như biển báo hiệu, lối ra.

Thường xuyên di chuyển trên các tuyến cao tốc khu vực Tây Nam Bộ, anh Mười, một tài xế xe dịch vụ cũng đã từng trải qua cảm giác tương tự, anh chia sẻ: "Ảo giác những cung đường đó như là mình đã đi qua rồi hoặc đã tới đoạn rẽ xuống rồi những mình vẫn ngờ ngợ nghĩ là chưa tới. Cần có những trạm dừng nghĩ để mình dừng lại nghỉ 15 phút, nửa tiếng thì sẽ đỡ hơn".

Mặc dù tài xế vẫn làm chủ được vô lăng, nhưng có thể bị quên sự việc hoặc sự vật trên đường như biển báo hiệu, lối ra (Ảnh minh họa: ChatGPT)

Khi rơi vào trạng thái thôi miên cao tốc, người tham gia giao thông sẽ cảm thấy buồn ngủ hoặc quên sự vật, sự việc bên đường. Anh Thăng - một tài xế thường di chuyển đường dài trên các tuyến cao tốc phía Bắc đã từng trải qua trường hợp bị thôi miên cao tốc, lơ là trong vài giây và rơi vào tình huống nguy hiểm.

Anh Thăng kể: "Đang đi thì cảm giác buồn ngủ, cứ híp mắt vào, căng hết mắt ra để đi, trong vòng 1 phút thôi mắt tự díu vào luôn, thế là khoảng tầm 2 - 3 giây thôi lại mở mắt ra thì đã rất gần với xe phía trước rồi, xe phanh dữ dội, đến điểm dừng tiếp theo thì ghé vào, dội nước vào đầu, vào mặt".

Di chuyển trên cao tốc cần độ tập trung cao để linh hoạt trong xử lý tình huống, nếu rơi vào trạng thái thôi miên cao tốc, đôi khi bản thân lại là nguyên nhân chính gây ra các sự cố dồn toa và tất nhiên mức độ thiệt hại là không nhỏ.

Anh Trần Giáp - Chủ kênh Youtube Vietnam Road Trip, người đam mê xe và có nhiều kinh nghiệm trong quá trình di chuyển đường dài chia sẻ về dấu hiệu nhận biết thôi miên cao tốc: "Đầu tiên là mắt vẫn mở, tay vẫn đặt lên vô lăng, vẫn lái xe nhưng đôi khi trong đầu không nghĩ gì cả, mắt nhìn thẳng về phía trước, xe cứ thế lao đi. Hai là phản ứng chậm với các tình huống. Tiếp theo nữa là nhiều khi đi trên đường rất quen thuộc thôi nhưng chúng ta bị lỡ các lối ra, lỡ mất biển báo mà không nhận biết được thì mới giật mình".

Địa hình, hình dáng lặp lại của tuyến đường di chuyển, trạng thái sức khỏe không đảm bảo là những nguyên nhân được đề cập đầu tiên khi nhắc đến thôi miên cao tốc. Tuy nhiên hiện tượng này cũng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan khác.

Anh Giáp chia sẻ thêm: "Trời nắng, bên trong để điều hòa rất mát, ta sẽ cảm giác hiu hiu rất buồn ngủ, lúc đó sẽ thấy chạy trên cao tốc mà mặt đường nhựa phía trước có những vết loáng, đó là hiện tượng chúng ta đang bắt đầu rơi vào trạng thái thôi miên cao tốc. Nghe nhạc đều đều cũng là một trong những nguyên nhân. Nguyên nhân tiếp theo là do dùng ga tự động, gây ra hiện tượng chúng ta cứ ngồi yên, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái nghỉ".

Nếu rơi vào trạng thái thôi miên cao tốc, đôi khi bản thân lại là nguyên nhân chính gây ra các sự cố, tai nạn (Ảnh minh họa: ChatGP)

Làm thế nào để phòng tránh "thôi miên cao tốc"?

Thôi miên cao tốc là trạng thái sức khỏe khó hình dung, nhiều bác tài khi gây ra sự cố vẫn mơ hồ chưa nhận định được nguyên nhân xuất phát từ phía mình. Do đó, lưu thông đường dài, đặc biệt trên cao tốc đòi hỏi người tham gia giao thông phải trong trạng thái sức khỏe, tinh thần tốt nhất, kỹ năng xử lý tình huống nhanh nhạy để có thể đảm bảo được an toàn cho bản thân cũng như những người tham gia giao thông chung cung đường.

Nguy hiểm từ hiện tượng thôi miên cao tốc đã rất rõ ràng, vậy người tham gia giao thông cần làm gì để phòng tránh thôi miên cao tốc?

Anh Trần Giáp - Chủ kênh Youtube Vietnam Road Trip cho hay: "Đầu tiên phải ngủ đủ giấc, cơ thể phải tỉnh táo trong hành trình dài. Tiếp theo là đừng cố, chạy khoảng 1 - 2 tiếng thì dừng nghỉ, nói chuyện với người bên cạnh, nghe nhạc sôi động, không đều đều. Tự làm mình tỉnh táo, làm mình suy nghĩ, quan sát xung quanh nhiều, khiến cơ thể vận động. Nhà chức trách đã có tính toán để tránh hiện tượng này, cao tốc thỉnh thoảng có những đoạn lượn cong hoặc họ đặc những biển báo sắc màu khác nhau, các biển báo tốc độ, lối ra, thậm chí đèn Led…khiến mắt hoạt động liên tục. Nhiều nước còn đưa ra câu đố trên đường cao tốc, giúp tài xế phải suy nghĩ. Quan trọng chúng ta phải tâm niệm mình lái xe đừng để xe lái mình. Cuối cùng là chúng ta đừng cố, nếu mệt thì nghỉ".

Phan Yến-Hiền Công/VOV-Giao thông