Cháy mãi ngọn nến tri ân!

Những chiến công của Trung đoàn 27-Triệu Hải

Trang sử vàng truyền thống Trung đoàn 27, Sư đoàn 320B, Quân đoàn 1 (nay là Sư đoàn 390, Quân đoàn 12) trang trọng ghi: Để đáp ứng yêu cầu cấp thiết của chiến trường, ngày 8/2/1968, tại xã Nam Anh (huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An), Trung đoàn bộ binh 27 thành lập, sẵn sàng chi viện cho chiến trường miền Nam. Đến tháng 2/1968, những người lính Trung đoàn 27 đặt chân đến khu vực giới tuyến, chuẩn bị cơ động vượt sông Bến Hải.

Cùng chung lưng đấu cật với quân và dân Quảng Trị trên chiến hào đánh giặc giai đoạn 1968-1973, Trung đoàn 27 lập nên nhiều chiến công vang dội. Trong lời tuyên dương công trạng của Hội đồng Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ngày 20/10/1972 ghi nhận: “Đoàn Triệu Hải, bộ binh thuộc Mặt trận Trị Thiên, hoạt động liên tục trên chiến trường Quảng Trị, vượt qua mọi thử thách, gian khổ và ác liệt, chiến đấu kiên cường, đánh độc lập giỏi, đánh hiệp đồng giỏi, đánh nhỏ, đánh vừa, đánh lớn đều giỏi, hỗ trợ đắc lực cho quần chúng nổi dậy giành quyền làm chủ, đánh thắng nhiều đơn vị chủ lực cơ động của Mỹ ngụy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao”. 

Các cựu chiến binh Trung đoàn 27 thăm lại chiến trường xưa - Ảnh: T.L

“Từ năm 1968 đến nay, Trung đoàn đã diệt và làm rã hơn 2 vạn tên địch (có gần 1 vạn tên Mỹ); bắt 940 tù binh; tiêu diệt và đánh thiệt hại nặng 20 tiểu đoàn, 31 đại đội; bắn rơi 79 máy bay; phá hủy 440 xe quân sự (có nhiều xe tăng và xe bọc thép), 41 khẩu pháo, 2 giàn ra đa; thu 800 súng các loại.

Đặc biệt, trong cuộc tổng tiến công chiến lược năm 1972, Trung đoàn 27 chiến đấu ở một hướng của chiến dịch, đã vận dụng linh hoạt các hình thức chiến thuật, tiến công mãnh liệt, thọc sâu táo bạo, bám trụ kiên cường, cơ động nhanh chóng, hợp đồng chặt chẽ với đơn vị bạn, góp phần đập tan tuyến phòng thủ của địch ở Bắc Quảng Trị, hỗ trợ Nhân dân 2 huyện Triệu Phong, Hải Lăng nổi dậy giải phóng quê hương; tiêu diệt 5.000 tên địch; bắt sống 860 tên tù binh. Được tặng 5 Huân chương Quân công Giải phóng, 1 đại đội được tặng danh hiệu “Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân”...

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu, Anh hùng LLVT nhân dân, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 27 chia sẻ: "Các địa danh trên mảnh đất Quảng Trị như sông Thạch Hãn, Thành Cổ, Dốc Miếu, Cồn Tiên, Đường 9, Khe Sanh, Quán Ngang, Đầu Mầu, các điểm cao 544, 322, 288, Thanh Hương, Chợ Sải, Nại Cửu, An Lộng, Bích La, Phương Ngạn… gắn liền với chiến công của Trung đoàn 27 bằng cái tên Đoàn Triệu Hải anh hùng. Để có chiến công lẫy lừng này, máu xương những người lính Trung đoàn 27 đổ xuống chiến trường Quảng Trị không nhỏ”.

Nến tri ân cháy mãi

Đi qua chiến tranh, 2.500 liệt sĩ Trung đoàn 27 mãi mãi nằm lại cùng núi sông Quảng Trị và vẫn còn 1.840 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt. “Để chia sẻ nỗi đau với thân nhân, gia đình liệt sĩ và tổ chức các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa” hàng năm tại chiến trường xưa Quảng Trị. Ngày 19/5/2010, Hội Truyền thống CCB Trung đoàn 27, Mặt trận B5 Quảng Trị được thành lập. Hơn 16 năm qua, ngọn lửa tri ân lan tỏa rộng ra, cháy mãi, góp phần xoa dịu nỗi đau đối với những người đang sống, làm yên lòng những người đã khuất”, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu cho biết.   

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu với thân nhân liệt sĩ Trung đoàn 27 tại chương trình "Ngọn nến tri ân" lần thứ 5 - Ảnh: T.L

Nhà văn, nhà thơ Nguyễn Văn Á nhớ lại: “Mỗi khi về Quảng Trị, đi khắp vùng Hải Lăng, Triệu Phong trước đây rồi đứng bên dòng Thạch Hãn hay vào viếng Thành Cổ, chúng tôi không nén nỗi cảm xúc bi tráng. Dòng Thạch Hãn thanh bình thế, nhưng hòa cùng dòng nước là máu các anh hùng liệt sĩ nhuộm đỏ để viết lên bản hùng ca bất tử trong cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị năm 1972.

Trong tôi bỗng bật lên những câu thơ đắng đót khi đối mặt với sông Thạch Hãn: “Thạch Hãn chiều nay trời có mưa đâu/Chỉ nước mắt tôi khóc bạn ngày chết trẻ/ Và nước mắt của muôn nghìn bà mẹ/Chảy xuống thành sông bên lở, bên bồi/Có một dòng sông Thạch Hãn trong tôi/Là ánh hỏa châu và pháo bầy giặc bắn/Chúng tôi vượt sông khi hoàng hôn tắt/Khúc sông thành “cửa tử” của bao người...”.

Chính điều này đã cắt nghĩa vì sao từ năm 2012 đến nay, Hội Truyền thống CCB Trung đoàn 27, Mặt trận B5 Quảng Trị dành tâm huyết và tình cảm để tri ân các AHLS và Nhân dân Quảng Trị qua các hoạt động ý nghĩa, thiết thực, như: Xây dựng Khu tưởng niệm 81 liệt sĩ Đại đội 16, Trung đoàn 27; Khu tưởng niệm 2.500 liệt sĩ Trung đoàn 27; Bia chiến tích Khẩu đội 5, Đại đội 16; Trận địa Khẩu đội 5, Đại đội 16; dự án “trả lại tên” cho 1.840 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt; xây dựng Đền thờ 2.500 liệt sĩ Trung đoàn 27 làm “Ngôi nhà chung”, “Nghĩa trang không bia mộ” chiêu tập vong linh các AHLS vào thờ phụng, trở thành chốn đi về của thân nhân liệt sĩ và CCB Trung đoàn 27 vào các dịp lễ trọng...

“Được sự phê duyệt của UBND tỉnh Quảng Trị, hiện nay Hội Truyền thống CCB Trung đoàn 27 đang xúc tiến xây dựng thêm các công trình “Tháp chuông Đền thờ liệt sĩ Trung đoàn 27”, “Bia đài mãi mãi tuổi 20”, “Nhà đón tiếp thân nhân liệt sĩ Trung đoàn 27”, công viên cây xanh, điện chiếu sáng và các công trình phụ trợ tại quần thể di tích Khu tưởng niệm và Đền thờ 2.500 liệt sĩ Trung đoàn 27 ở làng Phương Ngạn (nay là thôn Bắc Long, xã Ái Tử) với tổng kinh phí hơn 15 tỉ đồng”, CCB Nguyễn Văn Á cho biết thêm.

Ngoài xây dựng công trình tri ân các AHLS, Hội Truyền thống CCB Trung đoàn 27 còn xây mới và sửa chữa 16 nhà tình nghĩa; tặng 300 sổ tiết kiệm; 3.000 suất quà; cầu siêu cho 3.000 liệt sĩ Trung đoàn 27 và liệt sĩ xã Triệu Long (nay là xã Ái Tử); dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ và thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn... Tổng số tiền cho các hoạt động tri ân gần 20 tỉ đồng.    

Năm 2022, CCB Nguyễn Văn Á đề xuất sáng kiến tổ chức chương trình “Ngọn nến tri ân” vào mỗi dịp tháng 7, nhân kỷ niệm Ngày Thương binh-Liệt sĩ hàng năm để tặng quà cho người có công tại tỉnh Quảng Trị, làm “giỗ trận” cho các AHLS tại Đền thờ 2.500 liệt sĩ Trung đoàn 27; dâng hương các nghĩa trang liệt sĩ và thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn.

Tháng 7/2026, chương trình “Ngọn nến tri ân” lần thứ 5 do Hội Truyền thống CCB Trung đoàn 27 tổ chức đã tặng 550 suất quà cho người có công ở xã Ái Tử, phường Quảng Trị và CCB Trung đoàn 27; làm “Giỗ trận” cho 3.000 liệt sĩ; dâng hương tại 9 nghĩa trang liệt sĩ và làm lễ thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn… với nguồn kinh phí trên 500 triệu đồng. 

Ngô Thanh Long