Chạy KPI, hay vấn đề lớn của bóng đá Việt Nam tại AFF Cup 2026

Chiến thắng luôn mang lại niềm vui. Danh hiệu luôn là mục tiêu của mọi đội tuyển. Nhưng nếu chỉ chăm chăm vào thành tích khu vực, bóng đá Việt Nam sẽ bỏ lỡ điều người hâm mộ kỳ vọng nhất. Đó là xây dựng một nền bóng đá đủ sức cạnh tranh ở tầm châu lục và hướng đến World Cup.

AFF Cup 2026 đang đặt ra một câu hỏi rất đáng suy ngẫm. Giả sử tuyển Việt Nam bảo vệ thành công chức vô địch, điều gì sẽ đến tiếp theo? Liệu chúng ta có tiến gần hơn đến đẳng cấp của Nhật Bản, Hàn Quốc hay Australia, hay lại tiếp tục hài lòng với vị thế số một Đông Nam Á?

Nếu Tài Lộc thay Đình Bắc đá chính, tuyển Việt Nam sẽ sạch bóng cầu thủ U23 ở đội hình chính. Ảnh: VFF

Sau trận hòa Singapore, nhiều ý kiến tranh luận về chiến thuật, về việc HLV Kim Sang Sik thay Đình Bắc hay lựa chọn nhân sự. Nhưng đó chỉ là câu chuyện của một trận đấu. Điều đáng suy nghĩ hơn là cách bóng đá Việt Nam đang lựa chọn hướng đi với nòng cốt hiện tại.

Có cảm giác chúng ta đang “chạy KPI” cho những mục tiêu khu vực. Mỗi kỳ AFF Cup, áp lực vô địch gần như trở thành mệnh lệnh. Mỗi trận đấu đều phải thắng. Mỗi HLV đều bị đánh giá chủ yếu bằng thành tích ở Đông Nam Á. Chính áp lực ấy khiến các đội tuyển luôn ưu tiên những lựa chọn mang lại hiệu quả tức thì, thay vì chuẩn bị cho tương lai.

Đội hình tuyển Việt Nam trước Singapore là một ví dụ. Độ tuổi trung bình của đội hình xuất phát xấp xỉ 28 tuổi. Khi Nguyễn Tài Lộc thay Đình Bắc, con số ấy tăng lên 29 tuổi. Ngoài Đình Bắc, hầu hết đều là những cầu thủ đã bước vào độ chín sự nghiệp hoặc ngoài 30 tuổi. Ba cầu thủ nhập tịch cũng đều thuộc nhóm giàu kinh nghiệm.

Điều đó không có nghĩa HLV Kim Sang Sik sai khi sử dụng họ. Nếu họ là những người giỏi nhất, họ xứng đáng được đá chính. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ khác. Một đội tuyển có độ tuổi trung bình 29 ở AFF Cup 2026 sẽ bước vào chiến dịch World Cup 2030 với phần lớn cầu thủ ở độ tuổi 32 đến 36. Đó không phải độ tuổi lý tưởng để xây dựng bộ khung cho mục tiêu lớn nhất của bóng đá Việt Nam.

Nói cách khác, nếu AFF Cup 2026 vẫn là sân chơi của những cầu thủ đã bước vào giai đoạn đỉnh cao hoặc sắp bên kia sườn dốc sự nghiệp, thì bóng đá Việt Nam đang chuẩn bị gì cho World Cup 2030?

Đó mới là câu hỏi lớn. Và điều khiến người ta phải suy nghĩ không phải việc Đình Bắc bị thay ra, mà là sau rất nhiều thành công của bóng đá trẻ Việt Nam, lớp kế cận đang ở đâu?

Chúng ta vô địch U23 Đông Nam Á, giành HCV SEA Games, vào bán kết rồi hạng ba U23 châu Á. Những thành tích ấy từng được xem là nền móng cho tương lai của đội tuyển quốc gia. Nhưng đến AFF Cup 2026, nhìn vào đội hình chính của tuyển Việt Nam, gần như chỉ còn Đình Bắc là cầu thủ trẻ được trao cơ hội thường xuyên. Và ngay cả tiền đạo sinh năm 2004 cũng phải nhường vị trí cho Nguyễn Tài Lộc sau khi cầu thủ nhập tịch này bình phục chấn thương.

Đó là dấu hỏi về cả một quá trình chuyển giao lực lượng. Sau nhiều năm thành công ở cấp độ trẻ, bóng đá Việt Nam vẫn chưa tạo ra đủ nhiều cầu thủ có thể cạnh tranh sòng phẳng với thế hệ Quang Hải, Hoàng Đức, hay Văn Lâm.

Trong khi đó, Thái Lan đang đi theo một con đường khác. AFF Cup 2026, họ không có Chanathip Songkrasin, Theerathon Bunmathan, Supachok Sarachat, hay Suphanat Mueanta - tài năng lớn nhất đã xuất ngoại. Thay vào đó là các cầu thủ trẻ thua Việt Nam ở SEA Games năm 2025 được trao cơ hội. Họ vẫn muốn vô địch, nhưng đồng thời cũng chấp nhận coi AFF Cup là bước đệm để chuẩn bị cho Asian Cup và vòng loại World Cup.

Một nền bóng đá mạnh không thể mãi chỉ hướng đến chức vô địch Đông Nam Á. Điều quan trọng hơn là xem mỗi giải đấu khu vực như một cơ hội xây dựng lực lượng cho những mục tiêu lớn hơn.

Qatar là ví dụ đáng suy ngẫm. Họ vô địch Asian Cup hai kỳ liên tiếp vào các năm 2019 và 2023, nhưng nếu nhìn từ World Cup, Qatar vẫn chưa thể đứng cùng vị thế với Nhật Bản. Nói thẳng thắn thì có khoảng cách rất lớn.

Tài Lộc (32 tuổi) được HLV Kim Sang Sik ưu tiên hơn Đình Bắc.

Ngược lại, Nhật Bản nhiều năm qua không coi Asian Cup là đích đến cuối cùng. Họ sẵn sàng trao cơ hội cho những cầu thủ mới, chấp nhận những thử nghiệm và cả những thất bại để phục vụ mục tiêu dài hạn là cạnh tranh với các cường quốc bóng đá thế giới. Đó là tư duy của một nền bóng đá lớn.

Bóng đá Việt Nam cũng nhiều lần nói đến giấc mơ World Cup. Nhưng giấc mơ ấy sẽ rất khó trở thành hiện thực nếu mọi quyết định vẫn chỉ xoay quanh việc phải vô địch AFF Cup. Muốn vươn ra châu lục, chúng ta phải có sự đầu tư cho tương lai. Có những cầu thủ trẻ tài năng phải được thi đấu, và trưởng thành.

AFF Cup quan trọng. Danh hiệu Đông Nam Á cũng rất đáng tự hào. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc trở thành “ông vua Đông Nam Á”, bóng đá Việt Nam sẽ mãi quanh quẩn trong vùng an toàn của chính mình. Điều người hâm mộ mong chờ không chỉ là thêm một chiếc cúp AFF. Điều họ kỳ vọng hơn là nhìn thấy một đội tuyển đủ sức cạnh tranh ở Asian Cup, tiến sâu tại vòng loại World Cup và từng bước biến giấc mơ World Cup 2030 thành mục tiêu có cơ sở.

Văn Nhân