Châu Phi tận dụng lợi thế quang điện cho ngành xe điện

Các nhà sản xuất xe điện (EV) tại châu Phi đang tái thiết kế phương tiện nhằm biến năng lượng Mặt Trời thành nguồn cung cấp điện bổ trợ cho chính phương tiện đó, thay vì phải phụ thuộc vào các nguồn sạc điện bên ngoài.

Cụ thể, các kỹ sư đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quang điện (PV) - gắn trực tiếp tấm pin năng lượng Mặt Trời lên nóc và thân xe - để bổ sung năng lượng cho hệ thống pin lưu trữ, đặc biệt ở những khu vực có nguồn năng lượng Mặt Trời dồi dào nhưng còn hạn chế về hạ tầng trạm sạc.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, dù chỉ chiếm chưa tới 2% công suất phát điện Mặt Trời đã được lắp đặt trên toàn cầu nhưng trên lý thuyết, châu Phi lại nắm giữ tới 40% tiềm năng về nguồn năng lượng này của thế giới.

Dữ liệu từ Global Solar Atlas của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy châu Phi có sản lượng PV trung bình dài hạn cao nhất thế giới, ở mức 4,51 kWh/kWp mỗi ngày, trở thành lục địa duy nhất có mức bức xạ trung bình vượt ngưỡng lý tưởng. Giới chuyên gia nhận định nguồn tài nguyên quang điện khổng lồ này có thể trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi cho ngành công nghiệp xe điện của châu lục.

Một nghiên cứu của Viện Công nghệ ETH Zurich và Viện Paul Scherrer ở Thụy Sĩ chỉ ra rằng những chiếc xe điện được hỗ trợ bởi hệ thống sạc năng lượng Mặt Trời độc lập có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh về chi phí tại phần lớn châu Phi vào trước năm 2040.

Trên thực tế, xu hướng này đang mở ra nhiều cơ hội thương mại lớn và thu hút sự chú ý của toàn cầu. Điển hình là hãng Bako Motors của Tunisia đã phát triển các mẫu EV tích hợp pin năng lượng Mặt Trời trên nóc xe để bổ trợ cho hệ thống pin lithium sắt phosphate.

Mẫu xe đô thị nhỏ gọn Bako Bee. (Nguồn: Bako Motors)

Công ty này vừa hoàn thành chuyến giao mẫu xe đô thị nhỏ gọn Bako Bee sang Italy và đang xây dựng một nhà máy mới tại Kalaat el-Andalous với mục tiêu sản xuất 8.000 xe/năm, trong đó 80% dành cho xuất khẩu. Bên cạnh đó, các nhà sản xuất quốc tế như Solarky Mobility của Trung Quốc cũng đang rục rịch tiến vào thị trường Nam Phi.

Các dự án nghiên cứu và thử nghiệm nội khối cũng đang phát triển mạnh mẽ: từ xe buýt Kayoola Solar Bus của Kiira Motors (Đại học Makerere ở Uganda), xe ba gác điện Uhuru của Solar-e-Cycles tại Kenya, đến dự án xe năng lượng Mặt Trời SunChaser từng đoạt giải thưởng quốc tế của sinh viên Đại học Công nghệ Tshwane tại Nam Phi.

Mặc dù công nghệ PV trọng lượng nhẹ đang có nhiều bước tiến, giới chuyên gia vẫn có những ý kiến thận trọng về khả năng ứng dụng đại trà. Chuyên gia tư vấn di chuyển điện hóa Tom Courtright cho rằng công nghệ này khó bứt phá mạnh, do chi phí cao và diện tích nóc xe không lớn, không tạo ra được sản lượng điện lớn.

Về cơ bản, công nghệ này hiện chỉ được xem là giải pháp bổ trợ để cấp nguồn cho các hệ thống phụ như điều hòa, tủ lạnh, chiếu sáng, hay để kéo dài quãng đường di chuyển thay vì thay thế hoàn toàn việc cắm sạc.

Dù vậy, theo đánh giá của tổ chức Energy for Growth Hub, với quy mô đội xe tại châu Phi dự báo sẽ tăng gấp đôi vào năm 2050, hướng đi kết hợp năng lượng Mặt Trời này vẫn là một mũi nhọn kỹ thuật phù hợp với đặc thù khu vực.

Đây cũng là bước tiến giúp châu Phi bắt nhịp với xu hướng công nghệ toàn cầu đang được các hãng xe lớn như Aptera Motors (Mỹ), Sono Motors (Đức) hay Lightyear (Hà Lan) theo đuổi./.

(TTXVN/Vietnam+)

Đặng Huyền