Châu Âu thiệt hại 2 tỉ euro vì nắng nóng tàn phá mùa màng

Những cánh đồng ngũ cốc ở châu Âu đang chịu tác động của thời tiết cực đoan trong mùa hè. Ảnh minh họa

Hiệp hội Thương mại Ngũ cốc và Hạt có dầu châu Âu (Coceral) vừa đưa ra dự báo sản lượng thu hoạch các loại cây trồng như lúa mì, lúa mạch, ngô và yến mạch sẽ giảm sau đợt nắng nóng.

Nếu sản lượng giảm đúng như dự báo, tổng sản lượng ngũ cốc của 27 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh sẽ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2018. Lượng ngũ cốc bị mất thậm chí còn lớn hơn tổng sản lượng dự kiến của Áo, Ireland và Hà Lan cộng lại.

Theo Coceral, nguyên nhân chính là tháng 6 vừa qua trở thành tháng nóng nhất từng được ghi nhận tại Tây Âu.

Nắng nóng xuất hiện đúng vào những giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây trồng: Ngô chịu ảnh hưởng trong thời kỳ thụ phấn, còn lúa mì bị tác động trong giai đoạn hình thành hạt, khi cây cần đủ độ ẩm để phát triển và quyết định năng suất.

Dựa trên giá thị trường hiện nay, tổ chức nghiên cứu Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) ước tính giá trị sản lượng ngũ cốc bị mất lên tới khoảng 2 tỉ euro. Con số này chưa bao gồm các thiệt hại khác do nắng nóng gây ra đối với cây trồng và vật nuôi.

Ông Tom Lancaster, chuyên gia phân tích về đất đai, thực phẩm và nông nghiệp của ECIU cho rằng thiệt hại này không chỉ làm giảm thu nhập của nông dân mà còn làm suy yếu an ninh lương thực của châu Âu.

"Tại Anh, ba trong năm vụ thu hoạch tồi tệ nhất của thập kỷ đều xảy ra trong những năm gần đây. Các đợt nắng nóng vừa qua chắc chắn sẽ tiếp tục gây thêm thiệt hại cho nông dân", ông nói.

Theo dự báo, Pháp sẽ chịu thiệt hại lớn nhất với khoảng 3,4 triệu tấn ngũ cốc bị mất, tương đương khoảng 891 triệu euro. Tiếp theo là Hungary với khoảng 2,4 triệu tấn và Tây Ban Nha với khoảng 1,4 triệu tấn.

Ông Benoît Merlo, một nông dân tại vùng Auvergne-Rhône-Alpes của Pháp cho biết dù đã dành gần 10 năm điều chỉnh phương thức canh tác để thích nghi với điều kiện thời tiết nóng và khô hơn, trang trại của ông vẫn chịu ảnh hưởng nghiêm trọng trong năm nay.

"Với nhiệt độ vượt quá 38°C trong nhiều tuần liên tiếp, mọi thứ đều bị hư hại. Tôi dự đoán năng suất sẽ giảm ít nhất 50%, thậm chí tới 70% đối với một số loại cây trồng như đậu nành", ông nói.

Tại Anh, nông dân cũng ghi nhận tình trạng khô hạn trên diện rộng sau đợt nắng nóng tháng 6 và mùa xuân ít mưa. Tình trạng này nghiêm trọng nhất tại vùng East Anglia và một số khu vực phía Đông Nam nước Anh.

Bà Helen Plant, chuyên gia phân tích ngũ cốc và hạt có dầu của Hội đồng Phát triển Nông nghiệp và Trồng trọt Anh (AHDB) cho biết, điều kiện khô hạn kéo dài trong tháng 4 và phần lớn tháng 5 đã ảnh hưởng rõ rệt đến sự phát triển của cây trồng, đặc biệt là cây vụ xuân và các loại ngũ cốc vụ đông có nguồn nước dự trữ hạn chế.

AHDB nhận định kết quả vụ thu hoạch năm nay tại Anh vẫn còn nhiều bất định, trong khi nhiều nông dân buộc phải đẩy nhanh tiến độ thu hoạch do thời tiết tiếp tục nóng và khô.

Theo các chuyên gia, tình trạng mất mùa có thể khiến châu Âu phải phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn ngũ cốc nhập khẩu, qua đó tạo thêm áp lực lên giá lương thực toàn cầu. Tuy nhiên, diễn biến thị trường còn phụ thuộc vào kết quả vụ thu hoạch tại bán cầu Nam vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Trong khi đó, nguồn cung nông sản toàn cầu cũng đang chịu áp lực khi nhiều khu vực ở miền nam và miền tây nước Mỹ tiếp tục đối mặt với hạn hán nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sản lượng ngũ cốc và chăn nuôi.

NGHIÊM THANH