Châu Âu sẽ làm gì trước phép thử 'kép' từ Trung Đông và Ukraine?

Trong tuần đầu tiên nổ ra xung đột quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran, Tehran và các lực lượng đồng minh đã phóng hơn 1.000 máy bay không người lái (UAV) vào các mục tiêu tại khu vực Vịnh Ba Tư. Các báo cáo phân tích chỉ ra rằng, năng lực sản xuất UAV của Iran hiện có thể đạt mức 10.000 UAV/tháng. Đáng chú ý, năng lực sản xuất máy bay không người lái của Nga cũng đã có bước tiến lớn sau khi ứng dụng công nghệ tương đồng với Iran từ năm 2022, với sản lượng trong nước hiện đạt khoảng 12.000 đơn vị/tháng.

Sự hiện diện của dòng UAV Shahed đã vượt ra ngoài biên giới Ukraine. Sự tương đồng về công nghệ và phương thức vận hành của các thiết bị bay không người lái như Shahed tại nhiều điểm nóng cho thấy một hệ sinh thái chiến tranh không người lái đang dần hình thành, đặt ra những thách thức mới cho các hệ thống phòng thủ hiện nay. Điều này cũng đặt ra câu hỏi về tác động lan tỏa của xung đột nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Ảnh minh họa: Reuters

Dù không phải bên khởi xướng, châu Âu đang phải gánh chịu hệ quả kép từ hai điểm nóng chiến sự. Tại Trung Đông, tình trạng căng thẳng ở eo biển Hormuz khiến giá dầu biến động mạnh. Đồng thời, nhu cầu về hệ thống phòng thủ Patriot tại đây trong một tuần đã vượt quá số lượng Ukraine nhận được trong nhiều năm.

Về mặt ngoại giao, tiến trình hòa đàm vẫn đang dậm chân tại chỗ. Washington buộc phải có những điều chỉnh linh hoạt về lệnh trừng phạt với Nga để ổn định thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời tìm kiếm giải pháp an ninh cho Ukraine dựa trên thực tế chiến trường. Chủ tịch Hội đồng EU Antonio Costa nhận định rằng trong bối cảnh phức tạp này, Nga đang là bên hưởng lợi nhiều nhất.

Một số nhà lãnh đạo châu Âu nhận định: các diễn biến hiện tại có thể mang lại lợi thế chiến lược cho một số bên, dù bức tranh an ninh tổng thể vẫn còn nhiều biến số. Trong khi đó, các hoạt động hợp tác quân sự và chia sẻ công nghệ giữa các quốc gia vẫn tiếp diễn, cho thấy hai cuộc xung đột không tồn tại tách biệt mà đang tác động qua lại lẫn nhau.

Việc so sánh các cuộc chiến có thể giúp nhận diện những điểm tương đồng, nhưng không đủ để đưa ra các giải pháp toàn diện. Mỗi cuộc xung đột có bối cảnh lịch sử, chính trị và xã hội riêng, đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng và phù hợp.

Tại Iran, tình hình nội bộ vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, với các kịch bản khác nhau có thể xảy ra, từ thay đổi chính trị đến nguy cơ leo thang căng thẳng hoặc bất ổn xã hội. Tuy nhiên, tương lai cụ thể vẫn khó dự đoán và phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong và ngoài nước.

Đối với Ukraine, triển vọng hòa bình vẫn còn khó đoán định, khi các câu hỏi liên quan đến lãnh thổ và an ninh vẫn chưa có lời giải. Các đề xuất về việc tăng cường hỗ trợ quân sự hoặc mở rộng vai trò của các nước châu Âu trong khu vực tiếp tục được thảo luận, nhưng chưa đạt được sự đồng thuận hoàn toàn.

Liệu đã đến lúc các quốc gia châu Âu trong NATO phải chuẩn bị cho khả năng triển khai lực lượng và tham gia tuần tra không phận Ukraine? Liệu họ có nên tiến xa hơn, cung cấp các hệ thống tên lửa tầm xa như Taurus - một quyết định đã gây tranh luận suốt ba năm qua? Và liệu đã đến lúc chấm dứt các cuộc thảo luận kéo dài về khối tài sản bị phong tỏa của Nga để chuyển sang hành động cụ thể? Đó đều là những lựa chọn không dễ dàng.

Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng các quốc gia châu Âu cần tập trung vào những lĩnh vực mà họ có thể tạo ra ảnh hưởng thực chất, thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính trị. Việc duy trì ổn định, thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm giải pháp dài hạn vẫn là những mục tiêu then chốt, dù con đường tiến đến hòa bình và ổn định vẫn còn gập ghềnh.

Diệp Thảo/VOV.VN (tổng hợp)