Châu Âu giải quyết vấn đề nhiên liệu thế nào?

Nhằm kiềm chế đà tăng vọt của giá năng lượng do cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu đã tìm cách đưa ra những giải pháp tức thời trong cuộc họp hôm 19/3. Tuy nhiên, rất khó để tìm được hướng giải quyết triệt để.

Theo Reuters, sự phụ thuộc lớn của châu Âu vào nguồn năng lượng nhập khẩu khiến khu vực này đặc biệt dễ tổn thương trước cú sốc giá, nhất là trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - bị phong tỏa.

Nhiều nước châu Âu đứng trước cú sốc giá.

Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng hơn 60% kể từ khi cuộc xung đột ở Trung Đông nổ ra hôm 28/2. “Điều này một lần nữa khẳng định chiến lược then chốt của Liên minh châu Âu là thúc đẩy quá trình khử carbon trong các ngành công nghiệp,” Bộ trưởng Năng lượng Litva Zygimantas Vaiciunas nói với Reuters. Vị này cũng đề cập kế hoạch của châu Âu nhằm thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng các nguồn năng lượng carbon thấp được sản xuất trong nước trong những năm tới.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, “không có một công cụ duy nhất hay giải pháp thần kỳ nào có thể dễ dàng ứng phó với thách thức này,” ông nhấn mạnh.

Chính phủ Pháp đã nỗ lực tìm kiếm các giải pháp nhằm hạ nhiệt đà tăng gần đây của giá nhiên liệu, với mục đích tránh làm suy giảm nguồn thu thuế.

Thủ tướng Sébastien Lecornu đã nêu ra ý tưởng “áp trần biên lợi nhuận”.Tuy nhiên, cuộc họp giữa chính phủ và các nhà phân phối nhiên liệu vào ngày 19/3 đã kết thúc mà không đưa ra bất kỳ quyết định nào về kiểm soát giá.

Chỉ một số sáng kiến mang tính tự nguyện từ khu vực tư nhân (như Total, Leclerc) dẫn đến việc áp trần hoặc giảm giá tạm thời. Trong khi đó, theo tính toán, giá trung bình mỗi lít nhiên liệu tại Pháp tính đến ngày 19/3 rơi vào khoảng 1,87 euro đối với xăng SP95-E10 và 2,03 euro đối với dầu diesel.

Trong khi đó, Vương quốc Anh đến nay vẫn chưa triển khai biện pháp đặc biệt nào. Giá khí đốt và điện tại nước này được điều chỉnh 4 lần mỗi năm bởi cơ quan quản lý Ofgem (Văn phòng Thị trường Khí đốt và Điện). Cơ quan này dự kiến công bố mức giá trần mới vào ngày 1/4, áp dụng cho giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6. Chính phủ cho biết các mức trần vẫn sẽ được tính toán dựa trên giá thị trường trước thời điểm xung đột nổ ra.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết Ủy ban sẽ điều chỉnh cơ chế dự trữ nhằm kiểm soát nguồn cung giấy phép phát thải trong Hệ thống mua bán khí thải (ETS), qua đó kiềm chế giá trong ngắn hạn. Hôm 18/3, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk kêu gọi những thay đổi sâu rộng hơn, bao gồm việc cấp thêm hạn ngạch CO2 miễn phí cho các ngành công nghiệp.

Sau một loạt vụ tấn công vào các mỏ khí đốt và những cơ sở sản xuất của Iran, bao gồm cả mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới, giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đang tăng mạnh.

Tại Đức, các trạm xăng chỉ được phép tăng giá một lần mỗi ngày, trong khi vẫn có thể giảm giá bất cứ lúc nào. Áo thậm chí còn siết chặt hơn khi chỉ cho phép điều chỉnh giá tối đa 3 lần mỗi tuần.

Ở một số quốc gia khác, chính phủ trực tiếp áp trần giá nhiên liệu hoặc giới hạn biên lợi nhuận. Ngày 10/3, Slovenia áp trần giá xăng ở mức 1,47 euro/lít. Tuy nhiên, chính sách này nhanh chóng tạo ra hệ quả ngoài dự kiến là làn sóng “du lịch nhiên liệu” từ các nước láng giềng. Khi giá bán thấp hơn khu vực xung quanh, nhiều tài xế nước ngoài đổ sang mua xăng, khiến một số trạm xăng ở khu vực biên giới rơi vào tình trạng cạn hàng.

Trong khi đó, Italy cân nhắc kích hoạt cơ chế “thuế tiêu thụ đặc biệt linh động”. Đây là giải pháp cho phép dùng phần tăng thu từ VAT do giá nhiên liệu leo thang để bù đắp, qua đó giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu.

Sau một loạt vụ tấn công vào các mỏ khí đốt và những cơ sở sản xuất của Iran, bao gồm cả mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới, giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đang tăng mạnh. Sáng 19/3, giá hợp đồng kỳ hạn trên sàn giao dịch năng lượng Amsterdam đã tăng tới 35% lên hơn 70 euro (khoảng 80 USD)/MWh. Giá dầu thô cũng tăng đáng kể, đạt 115 USD/thùng.

Ngọc Ánh