Châu Âu đối mặt nắng nóng kỷ lục

Các lĩnh vực đời sống và hạ tầng kỹ thuật tại châu Âu đang đối mặt với nhiều xáo trộn do nắng nóng - Ảnh minh họa

Sức ép lớn lên hạ tầng và kinh tế, xã hội

Theo dữ liệu từ các cơ quan khí tượng, hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với khối khí nóng từ sa mạc Sahara đã đẩy nền nhiệt tại nhiều quốc gia như Pháp, Tây Ban Nha và Italy vượt ngưỡng 40°C, cục bộ có nơi chạm mốc 45,1°C. Đặc biệt, Pháp đã ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử vào ngày 23/6. Do nhiệt độ duy trì ở mức cao cả ngày lẫn đêm, các lĩnh vực đời sống và hạ tầng kỹ thuật tại châu Âu đang đối mặt với nhiều xáo trộn.

Châu Âu suốt nhiều thập kỷ được xem là khu vực có khí hậu tương đối ôn hòa. Do đó, các quốc gia ở châu lục này xây dựng hệ thống giao thông, trường học, mạng lưới điện và nhiều công trình công cộng dựa trên giả định rằng các giai đoạn nhiệt độ cao hiếm khi xuất hiện và nếu có thì cũng không kéo dài. Hạn chế về hạ tầng ở các nước châu Âu bắt đầu bộc lộ khi nhiệt độ vượt 40°C trong nhiều ngày liên tiếp. Hệ thống lưới điện phải chịu áp lực lớn do nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát tăng đột biến. Tại Pháp, sự cố quá tải máy biến áp do nhiệt độ cao đã gây mất điện diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 68.000 hộ dân.

Hạ tầng giao thông cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đường ray tàu điện và dây điện trên cao giãn nở dưới nắng nóng, khiến chúng dễ bị biến dạng hoặc chùng xuống, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành. Pháp và Bỉ đã cắt giảm số chuyến tàu ngay từ đầu tuần nhằm giảm nguy cơ sự cố. Một số đơn vị khai thác đường sắt tại Anh cũng điều chỉnh lịch trình, giảm số chuyến và kéo dài thời gian di chuyển, tàu phải chạy chậm hơn để đảm bảo an toàn. Đồng thời, một số lò phản ứng hạt nhân của Pháp buộc phải cắt giảm công suất do nhiệt độ nước sông tăng cao, không đảm bảo hiệu quả cho hệ thống làm mát.

Không chỉ gây sức ép lên hạ tầng, nắng nóng cực đoan đã gây những thiệt hại lớn về kinh tế - xã hội. Hơn 50 tỉnh tại Pháp đã phải đặt trong tình trạng cảnh báo đỏ. Nhiều trường học buộc phải đóng cửa hoặc điều chỉnh giờ học; các địa điểm du lịch lớn như Tháp Eiffel hay Disneyland Paris phải thay đổi thời gian mở cửa để đảm bảo an toàn cho du khách.

Chất lượng không khí tại nhiều đô thị cũng bị suy giảm mạnh do sự gia tăng của ô nhiễm ozone tầng thấp và phấn hoa. Số lượng vụ tai nạn đuối nước tại Đức tăng do người dân tập trung về các sông, hồ để giải nhiệt. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tốc độ tăng nhiệt độ tại châu Âu hiện nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, hô hấp và chuyển hóa.

Các biện pháp ứng phó khẩn cấp và khuyến cáo từ tổ chức quốc tế

Trước diễn biến phức tạp của đợt nắng nóng, một loạt quốc gia bao gồm Pháp, Italy, Croatia, Hungary, Ba Lan, Ireland và Bỉ đã đồng loạt nâng cảnh báo thiên tai lên mức cao nhất, thực hiện hạn chế các hoạt động ngoài trời và tập trung bảo vệ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người già, trẻ em.

Các giải pháp tình thế và chính sách an sinh xã hội cũng được triển khai đồng bộ tại nhiều thành phố. Cộng hòa Czech bố trí hệ thống xe phun sương tại các quảng trường công cộng. Thủ đô Berlin (Đức) đã triển khai dịch vụ gọi điện kiểm tra và cảnh báo cho người cao tuổi sống đơn thân. Chính quyền Brussels (Bỉ) khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp cách nhiệt tự nhiên và theo dõi sát tình trạng sức khỏe của người thân trong cộng đồng.

Đặc biệt, Liên đoàn Công đoàn châu Âu (ETUC) đã gửi kiến nghị lên Liên minh châu Âu (EU) đề xuất ban hành quy định cho phép người lao động được nghỉ giải nhiệt có hưởng lương trong các điều kiện thời tiết cực đoan nhằm hạn chế rủi ro tai nạn lao động.

Đưa ra các hướng dẫn về y tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) yêu cầu người dân bổ sung từ 2-3 lít nước mỗi ngày, duy trì nhiệt độ điều hòa ở mức khoảng 27°C. Cơ quan này lưu ý không nên chỉ phụ thuộc vào quạt điện khi nhiệt độ môi trường vượt quá 40°C do cơ thể có nguy cơ hấp thụ thêm nhiệt.

Về tầm nhìn dài hạn, Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) cùng WHO kêu gọi các chính phủ châu Âu cần khẩn trương đầu tư nâng cao năng lực chống chịu của hệ thống y tế và hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm, xác định nắng nóng cực đoan là một trong những thách thức nhân đạo lớn nhất hiện nay do tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu.

Nam Sơn