Châu Á trước thách thức việc làm trong kỷ nguyên AI

Phóng viên TTXVN tại Nam Á dẫn số liệu của IMF cho biết Ấn Độ và nhiều quốc gia châu Á khác như Indonesia, Philippines đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tạo ra đủ việc làm hiệu quả cho dân số ở độ tuổi lao động ngày càng tăng lên trong bối cảnh AI ngày càng tác động nhiều đến thị trường việc làm, từ việc dịch chuyển ngành nghề đến giảm bớt nhu cầu tuyển dụng lao động.

Theo báo cáo “Triển vọng Kinh tế Khu vực: Châu Á và Thái Bình Dương” phát hành tháng 10/2026 của IMF, AI đang định hình lại nhu cầu lao động trên toàn khu vực châu Á, với nhu cầu tuyển dụng giảm gần 10% trong những ngành nghề áp dụng nhiều công nghệ này, tính từ thời điểm ra mắt ChatGPT tháng 11/2022.

Báo cáo dựa trên khoảng 40 triệu tin tuyển dụng trực tuyến ở 19 nền kinh tế châu Á, trong đó nêu bật những thách thức mà các nước này đang phải đối mặt trong lĩnh vực thị trường việc làm. AI đã làm xuất hiện các cơ hội việc làm mới đòi hỏi có kỹ năng chuyên biệt và các nhà tuyển dụng ngày càng hướng đến những người lao động có thể tích hợp AI vào quy trình làm việc, kinh doanh nhằm cải thiện năng suất và chuyển đổi khả năng công nghệ thành các ứng dụng thực tiễn.

Tuy nhiên, việc áp dụng AI ở cấp độ doanh nghiệp vẫn chưa đồng đều. Chỉ có khoảng 6% doanh nghiệp ở châu Á đưa ra yêu cầu rõ ràng về kỹ năng AI trong tin tuyển dụng lao động. Những doanh nghiệp áp dụng AI có nhu cầu tuyển dụng cao hơn những doanh nghiệp chưa áp dụng công nghệ này, cho thấy AI có thể lấy đi việc làm của người này nhưng lại tạo ra việc làm cho người khác.

Tác động của AI cũng khác nhau giữa các nền kinh tế châu Á. Tại thị trường mới nổi có trình độ công nghệ AI cao như Ấn Độ, AI đang tạo ra rất nhiều cơ hội mới cho lao động trình độ cao nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức đối với lao động trong lĩnh vực nông nghiệp và các lĩnh vực khác ít bị ảnh hưởng bởi AI, trong khi đây lại là nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lực lượng lao động cả nước.

Đây sẽ là thách thức về lâu dài đối với Ấn Độ nếu sự phát triển mạnh mẽ của AI khiến người lao động trong lĩnh vực nông nghiệp khó chuyển đổi sang các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ có năng suất cao hơn. Là quốc gia có dân số trong độ tuổi lao động ngày càng tăng, Ấn Độ cần phải đảm bảo vừa tạo ra đủ việc làm hiệu quả, vừa giúp người lao động trang bị những kỹ năng cần thiết cho một nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào công nghệ.

Theo khuyến cáo của IMF, trước làn sóng phát triển nhanh và mạnh của AI, các nước, trong đó có Ấn Độ, cần đẩy mạnh giáo dục và đào tạo lại kỹ năng cho người lao động, coi đây là “chìa khoá” trong việc quản lý sự gián đoạn do AI gây ra. Các biện pháp đó không chỉ đơn thuần là khuyến khích áp dụng công nghệ, mà phải kiến tạo và đồng hành trong công tác giáo dục và đào tạo lại kỹ năng, kết hợp với nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và có các thể chế thị trường đủ mạnh để giúp người lao động đáp ứng yêu cầu công việc đang thay đổi.

Đầu tư vào nguồn nhân lực song song với ứng dụng AI sẽ giúp người lao động dễ dàng thích nghi với yêu cầu kỹ năng mới và vai trò việc làm mới, đồng thời sẽ không để AI trở thành rào cản đối với tăng trưởng toàn diện cũng như thúc đẩy năng suất, khuyến khích đổi mới và hỗ trợ việc làm bền vững.

Vũ Hà/TTXVN