Chẳng còn mặn mà với liên minh quân sự do Nga đứng đầu, Armenia đánh tiếng muốn được CSTO trục xuất

Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan có xu hướng thân EU. (Nguồn: TASS)

Hãng thông tấn TASS đưa tin, hôm 24/8, phát biểu khi trình bày chương trình hoạt động của chính phủ Armenia giai đoạn 2026-2031 trước Quốc hội, ông Pashinyan cho biết, nước này không có kế hoạch tăng cường tham gia các hoạt động của CSTO trong 5 năm tới.

Theo nhà lãnh đạo Armenia, sự quan tâm của Yerevan đối với CSTO “đã đi đến hồi kết”. Ông cũng cho rằng nếu bị tổ chức này trục xuất, Armenia sẽ không còn phải đối mặt với câu hỏi liệu có nên chủ động rút khỏi CSTO hay không.

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Armenia đã đóng băng việc tham gia CSTO từ năm 2024. Tháng 9 cùng năm, ông Pashinyan cho rằng Yerevan đưa ra quyết định này vì CSTO đã tạo ra những mối đe dọa đối với chủ quyền của nước này.

Đến tháng 12/2024, Thủ tướng Pashinyan tuyên bố quan hệ giữa Armenia và CSTO đã “vượt qua điểm không thể quay lại”.

Phản ứng trước động thái của Armenia, ngày 26/8, Tổng thư ký CSTO Taalatbek Masadykov cho biết, việc có trục xuất Armenia khỏi tổ chức hay không thuộc thẩm quyền của Hội đồng An ninh Tập thể, gồm các nguyên thủ quốc gia thành viên.

Ông Masadykov nhấn mạnh, Ban Thư ký CSTO không thể đưa ra quyết định thay cho các nước thành viên và việc vấn đề Armenia có được đưa ra thảo luận nghiêm túc tại hội nghị thượng đỉnh của liên minh, dự kiến diễn ra ở Moscow vào tháng 11 tới, hay không cũng phụ thuộc vào quyết định của các nhà lãnh đạo.

Cũng theo Tổng thư ký CSTO, trên thực tế, Armenia hiện không còn tham gia các cuộc thảo luận trong khuôn khổ tổ chức, không cử nhân sự và quân nhân đảm nhiệm các vị trí theo hạn ngạch tại Ban Thư ký CSTO. Đặc biệt, đây là năm thứ ba liên tiếp Yerevan không đóng phí thành viên. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, Armenia vẫn là thành viên của CSTO.

Ông Masadykov cũng lưu ý rằng, quan điểm của giới lãnh đạo Armenia không nhất thiết đồng nhất với quan điểm của người dân nước này, đồng thời cho rằng, chưa nên đưa ra dự đoán về diễn biến tiếp theo liên quan tư cách thành viên của Yerevan.

“Không nên vội vàng dự đoán các sự kiện”, ông nói, đồng thời cho rằng, cần tính đến mọi hoàn cảnh và yếu tố liên quan khi đưa ra quyết định.

Trước đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết, các nước thành viên CSTO đã nhất trí xem xét áp dụng các quy định trong điều lệ của tổ chức đối với Armenia do nước này không đóng phí thành viên trong hai năm liên tiếp. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Galuzin sau đó cho biết, khả năng đình chỉ quyền biểu quyết của Armenia có thể được đưa ra xem xét tại hội nghị thượng đỉnh CSTO ngày 11/11.

Về phía Moscow, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng, Armenia có thể rời CSTO nếu Yerevan không còn cần tư cách thành viên của tổ chức này.

Trong khi quan hệ với CSTO ngày càng trở nên xa cách, Armenia đang từng bước mở rộng quan hệ với Liên minh châu Âu (EU). Ông Pashinyan mới đây cho biết, Yerevan dự kiến sớm bắt đầu quá trình nộp đơn xin gia nhập EU, dù tiến trình này cũng đặt Armenia trước bài toán cân bằng quan hệ với Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) do Nga đóng vai trò chủ chốt.

Bảo Minh