Chấn chỉnh giám sát quan trắc môi trường sau vụ việc 168 trạm quan trắc bị chỉnh sửa

Ngày 2/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trên cả nước về việc tăng cường rà soát, kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải.

Theo đó, để kịp thời chấn chỉnh và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường, Bộ NN&MT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Sở NN&MT và các cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức rà soát, kiểm tra các hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn.

Cụ thể, yêu cầu các cơ sở thực hiện kiểm tra bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định về đo lường; đánh giá độ chính xác của hệ thống quan trắc tự động, liên tục; ghi nhận đầy đủ sai số và xử lý theo quy định.

Kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) của hệ thống: căn cứ nguồn lực của địa phương để xem xét, lựa chọn một số cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao để thực hiện quan trắc đối chứng; phối hợp với tổ chức độc lập có đủ năng lực để đánh giá độ chính xác tương đối (RA) theo quy định.

Một trạm quan trắc môi trường tự động đặt tại Hà Nội

Trường hợp sai lệch vượt ngưỡng quy định thì tạm dừng việc công nhận dữ liệu; yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống theo quy định và ghi lại hệ số chuyển đổi được cài đặt trong hệ thống để tiếp tục quản lý. Mọi thay đổi liên quan tới các hệ số cài đặt trên thiết bị phải được cơ sở báo cáo cho Sở NN&MT để theo dõi, quản lý.

Kiểm tra nhật ký vận hành, nhật ký thiết bị (event log) để phát hiện các thay đổi bất thường; xác định những thời điểm các hệ số chuyển đổi được điều chỉnh; làm rõ, phân biệt việc hiệu chỉnh hệ số kỹ thuật để bù trừ sai lệch điểm zero/span sau khi kiểm định, hiệu chuẩn với hành vi cố tình cài đặt hệ số nhằm làm sai lệch dữ liệu.

Kiểm soát chặt chẽ quyền quản trị và bảo mật hệ thống nhận, truyền và quản lý dữ liệu (data logger): Sở NN&MT trực tiếp quản lý tài khoản quản trị cao nhất (Admin, Master, Supervisor…) của thiết bị data logger theo đúng quy định.

Tăng cường an ninh, niêm phong và giám sát hệ thống, trong đó, kiểm tra việc niêm phong các cổng kết nối của thiết bị theo quy định; Rà soát hệ thống camera tại hệ thống quan trắc của cơ sở, bảo đảm có 1 camera phía bên trong nhà trạm để quan sát bộ điều khiển của thiết bị phục vụ mục tiêu an ninh cho nhà trạm; dữ liệu camera phải được lưu tối thiểu 3 tháng và truyền về Sở NN&MT để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.

Kiểm tra các đường ống thải và ống dẫn mẫu: trực tiếp kiểm tra thực địa ống dẫn dòng thải và đường ống dẫn mẫu từ điểm lấy mẫu về buồng phân tích; kiên quyết xử lý theo quy định nếu phát hiện các hành vi cố tình pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải, lắp đặt hệ thống bypass hoặc đường ống ngầm không đúng quy định.

Bộ NN&MT cho hay, trường hợp phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu, đề nghị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu tội phạm.

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra các cấp đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 74 bị can, trong đó có nguyên Cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức. Cơ quan điều tra đã làm rõ phương thức, thủ đoạn can thiệp, chỉnh sửa kết quả quan trắc: Can thiệp, chỉnh sửa từ xa bằng cách sử dụng phần mềm thông qua kết nối internet để chỉnh sửa; Can thiệp trực tiếp bằng thủ đoạn vật lý, thủ công vào hệ thống hút mẫu, thiết bị phân tích tại trạm quan trắc.

Tuyết Nhung