Chặn 'bão ma túy', bình yên trở lại Trung Sơn

Những năm tháng bất an vì ma túy

“Ra đường là gặp người nghiện, hở ra là mất trộm”. Đó là ký ức của nhiều người dân Trung Sơn về những năm trước 2020, khi ma túy len lỏi vào các bản làng, kéo theo trộm cắp, đánh bạc, gây rối trật tự và những mâu thuẫn gia đình.

Đường vào bản Ta Bán, xã Trung Sơn.

Có thời điểm, trên địa bàn hơn 3.000 dân có tới 175 người nghiện, phân bố tại 6 bản. Nhiều gia đình có người vướng vào ma túy, thậm chí nhiều thành viên cùng phạm tội. Nhà nào nuôi được con gà, con lợn cũng nơm nớp lo mất trộm.

Năm 2019, thực hiện Đề án bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã, 4 cán bộ, chiến sĩ được điều động về Trung Sơn. Lực lượng mỏng, địa bàn rộng, trong khi mọi nhiệm vụ từ quản lý cư trú, phòng chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự đến tuyên truyền, vận động nhân dân đều đặt lên vai Công an xã. Những ngày đầu, cán bộ, chiến sĩ còn phải ở tại nhà văn hóa bản vì chưa có trụ sở làm việc ổn định.

Thượng tá Hà Xuân Trường, Trưởng Công an xã Trung Sơn, nhớ lại thời điểm ấy, cán bộ gần như phải xử lý mọi việc cùng lúc.

Công an xã bám bản cùng người dân đẩy lùi "bão ma túy".

“Đang giải quyết vụ việc này thì lại phát sinh vụ việc khác. Chỉ có 4 anh em, trong khi địa bàn xa trung tâm. Công an xã gần như là lực lượng chủ công của tất cả mọi việc”, Thượng tá Hà Xuân Trường kể.

Theo Thượng tá Trường, ma túy chính là nguyên nhân dẫn đến nhiều loại tội phạm và hệ lụy xã hội khác. Vì vậy, lực lượng Công an xã xác định phải đấu tranh với tội phạm ma túy từ cơ sở, đồng thời làm tốt công tác tuyên truyền, vận động người nghiện cai nghiện.

Trong ba năm đầu, Công an xã phối hợp Công an huyện rà soát, quản lý người nghiện, vận động gia đình đưa người nghiện đi cai bắt buộc. Hơn 50 người được đưa vào các cơ sở cai nghiện; trên 40 vụ án, với 60 đối tượng liên quan đến ma túy bị triệt phá, xử lý.

Ông Phạm Mạnh Hưng (SN 1966) bản Co Me nhớ lại những ngày tháng ám ảnh bởi ma túy.

Những buổi họp dân, những lần đến từng gia đình, gặp gỡ người nghiện và thân nhân được duy trì thường xuyên. Mục tiêu không chỉ là xử lý tội phạm mà còn từng bước thay đổi nhận thức, ngăn ma túy quay trở lại cộng đồng.

Có vụ việc đến nay vẫn khiến cán bộ Công an xã nhớ mãi. Năm 2021, trong thời điểm địa phương chuẩn bị công tác bầu cử, các đối tượng đã làm giả vật liệu nổ rồi ném vào trụ sở Công an xã nhằm đe dọa lực lượng làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, những hành động đó không thể làm chùn bước những người bám địa bàn.

Từ lầm lỡ đến hoàn lương

Ở bản Pạo, câu chuyện của Lò Văn Dật (SN 1989) là một minh chứng cho sự thay đổi của Trung Sơn.

Bản làng trở lại bình yên khi "bão ma túy" bị chặn đứng.

Năm 2012, khi cơn nghiện cuốn sạch tiền bạc, Dật bước vào con đường mua bán ma túy và bị bắt, lĩnh án 3 năm tù. Năm 2014, anh được đặc xá trở về địa phương.

Thời điểm ấy, ma túy vẫn phức tạp, những người bạn nghiện cũ tiếp tục tìm đến rủ rê. Dật hiểu rằng nếu quay lại con đường cũ, vợ con sẽ tiếp tục chịu khổ.

May mắn từng học nghề sửa điện thoại, anh được bố mẹ vợ cho 10 triệu đồng, vay thêm 40 triệu đồng từ anh em, họ hàng để mở cửa hàng. “Cứ làm từng ngày, có đồng nào lo cho vợ con đồng ấy”, Dật kể.

Hơn 10 năm sau ngày trở về, cửa hàng sửa chữa điện thoại giúp cuộc sống của anh ổn định. Người đàn ông từng khiến gia đình thất vọng nay dành thời gian làm ăn, chăm sóc vợ con và trở thành một tấm gương hoàn lương tại địa phương.

Bình yên trở lại bản làng

Ông Phạm Mạnh Hưng (SN 1966), bản Co Me, từng là Công an viên xã trước năm 2020. Ông vẫn nhớ những năm ma túy phủ bóng lên cuộc sống người dân.

Gia đình ông có ba người con, nhưng chính người con trai đầu cũng sa vào ma túy. Người cha từng ngày tuyên truyền, vận động bà con phòng chống tội phạm lại bất lực trước sự cám dỗ mà con mình phải đối mặt.

“Đến cái chõ xôi để trong bếp khóa cửa rồi nhưng cũng phải dùng xích để khóa lại, chứ không thì mất”, ông Hưng nhớ lại.

Ông Hưng nói, giai đoạn 2013-2017, khi dự án thủy điện Trung Sơn triển khai, khoảng 3.000 công nhân từ nhiều nơi đến làm việc, gần bằng dân số xã lúc bấy giờ. Dân cư tăng nhanh, các dịch vụ phát sinh, cũng tạo điều kiện để ma túy len lỏi sâu hơn vào địa bàn.

“Từ khi Công an về xã, tình hình an ninh trật tự thay đổi rõ rệt. Giờ người nghiện ngoài cộng đồng hầu như không còn nữa. Ban đêm bà con kê cao gối ngủ, đi ra ngoài nhiều khi cũng chẳng cần khóa cửa. Năm 2024, bản được công nhận là bản nông thôn mới”, ông Hưng nói.

Theo Thượng tá Hà Xuân Trường, tình hình an ninh, trật tự ở Trung Sơn hiện cơ bản ổn định. Kết quả này có được nhờ sự chỉ đạo của Công an tỉnh, sự phối hợp của các đơn vị nghiệp vụ, sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và đặc biệt là sự đồng hành của người dân.

Dù Trung Sơn chưa nằm trong diện triển khai mô hình “xã không ma túy”, Công an xã vẫn chủ động thực hiện các giải pháp phòng ngừa, quản lý người nghiện, tuyên truyền, đấu tranh với tội phạm ma túy và hướng tới các tiêu chí xây dựng địa bàn không ma túy.

Từ một địa bàn từng khiến người dân bất an mỗi khi màn đêm buông xuống, Trung Sơn đang từng ngày tìm lại nhịp sống bình yên. Phía sau sự đổi thay ấy là những năm tháng bền bỉ của lực lượng bám cơ sở và một cộng đồng đã cùng nhau nói không với ma túy, để những bản làng vùng cao trở lại đúng nghĩa là nơi người dân có thể yên tâm sống, làm ăn và dựng xây tương lai.

Thanh Phương - Tuệ Lâm