CEO OpenAI tìm cách phá vỡ bế tắc giữa Bộ Quốc phòng Mỹ và Anthropic

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, đã tham gia vào cuộc đối đầu đó khi nói với nhân viên rằng công ty đang làm việc để đạt được một thỏa thuận có thể giúp giải quyết bế tắc.

Trong bản ghi nhớ gửi nhân viên, Sam Altman cho biết OpenAI đang làm việc với Bộ Quốc phòng Mỹ để xem liệu các mô hình AI của họ có thể được sử dụng trong các hệ thống mật mà vẫn giữ được biện pháp an toàn - vấn đề khiến Anthropic xung đột với chính phủ.

Sam Altman nói ông hy vọng OpenAI có thể tìm ra một giải pháp có thể áp dụng cho phần còn lại của ngành. Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, chưa có thỏa thuận nào được ký kết và các cuộc đàm phán có thể thất bại.

“OpenAI đang theo đuổi một thỏa thuận cho phép các mô hình của công ty được triển khai trong môi trường mật và phù hợp với các nguyên tắc của chúng ta. Chúng ta sẽ đề nghị hợp đồng gồm mọi mục đích sử dụng, ngoại trừ những thứ bất hợp pháp hoặc không phù hợp với triển khai trên đám mây, chẳng hạn giám sát trong nước và vũ khí tấn công tự động”, Sam Altman viết trong một bản ghi nhớ gửi nhân viên hôm 27.2 mà tờ WSJ xem được.

Giám đốc điều hành OpenAI hy vọng sẽ giúp làm trung gian hòa giải giữa hai bên (Bộ Quốc phòng Mỹ với Anthropic) và tránh những tiền lệ nguy hiểm cho ngành công nghiệp này.

“Chúng ta muốn cố gắng giúp giảm leo thang căng thẳng”, doanh nhân 40 tuổi người Mỹ viết.

Sam Altman bày tỏ sự ủng hộ về nguyên tắc với lập trường của Anthropic, đồng thời thấu hiểu các lo ngại của chính phủ Mỹ về việc một công ty tư nhân có quyền kiểm soát các vấn đề quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

“Chúng tôi từ lâu đã tin rằng AI không nên được sử dụng cho việc giám sát hàng loạt hoặc vũ khí tự động gây chết người, và con người nên vẫn tham gia vào quá trình ra quyết định có tính rủi ro cao. Đây là những lằn ranh đỏ chính của chúng tôi. Chúng tôi tin rằng tranh chấp này không phải về cách thức sử dụng AI, mà là về quyền kiểm soát.

Chúng tôi tin rằng một doanh nghiệp tư nhân của Mỹ không thể mạnh hơn chính phủ được bầu cử dân chủ, dù các công ty có thể đưa ra nhiều ý kiến đóng góp và gây ảnh hưởng. Nền dân chủ vốn phức tạp, nhưng chúng tôi cam kết với nó”, ông viết.

Sam Altman muốn giải quyết bế tắc giữa Bộ Quốc phòng Mỹ và Anthropic - Ảnh: Getty Images

OpenAI tin rằng có thể duy trì các giới hạn an toàn bằng các biện pháp kỹ thuật, chẳng hạn chỉ cho phép AI hoạt động trên nền tảng đám mây thay vì cài trực tiếp trên thiết bị. Cách này giúp ngăn chặn việc AI bị sử dụng cho các mục đích nguy hiểm như vũ khí tự động.

Công ty khởi nghiệp AI hàng đầu đứng sau ChatGPT cũng hy vọng đảm bảo các nhà nghiên cứu có thể được cấp quyền tiếp cận thông tin mật, để giúp tư vấn cho chính phủ về những giới hạn và rủi ro của công nghệ.

“Chúng tôi cũng sẽ xây dựng các biện pháp bảo vệ kỹ thuật và triển khai nhân sự để hợp tác với chính phủ nhằm đảm bảo mọi thứ hoạt động đúng cách. Chúng tôi sẽ cung cấp các dịch vụ tương tự cho các quốc gia đồng minh khác. Nếu chúng tôi thành công, đây cũng có thể là một cách phù hợp để áp dụng cho các phòng thí nghiệm AI khác”, Sam Altman cho hay.

Ông Trump chỉ đạo mọi cơ quan liên bang ngừng hợp tác với Anthropic

Hôm 26.2, Anthropic tuyên bố sẽ không cho phép công nghệ của mình được sử dụng để giám sát người Mỹ trên quy mô lớn hoặc vận hành các loại vũ khí hoạt động không có sự giám sát của con người.

Dario Amodei, Giám đốc điều hành Anthropic, nói công ty không thể cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng các mô hình AI của mình trong tất cả trường hợp sử dụng hợp pháp mà không có bất kỳ hạn chế nào, đồng thời khẳng định những lời đe dọa của cơ quan này không làm thay đổi lập trường của công ty.

“Bộ Quốc phòng có quyền lựa chọn các nhà thầu phù hợp nhất với tầm nhìn của họ, nhưng xét đến giá trị đáng kể mà công nghệ của Anthropic mang lại cho lực lượng vũ trang của chúng ta, chúng tôi hy vọng họ sẽ xem xét lại”, Dario Amodei tuyên bố.

“Anthropic rất mong muốn tiếp tục phục vụ Bộ Quốc phòng và các binh sĩ của chúng ta, với hai biện pháp bảo vệ mà chúng tôi đã yêu cầu. Nếu Bộ quyết định chấm dứt hợp tác với Anthropic, chúng tôi sẽ hỗ trợ để đảm bảo quá trình chuyển đổi sang nhà cung cấp khác diễn ra suôn sẻ, tránh làm gián đoạn các kế hoạch quân sự, hoạt động tác chiến hoặc các nhiệm vụ quan trọng khác”, ông nhấn mạnh.

Tối 27.2, Tổng thống Donald Trump chỉ đạo mọi cơ quan liên bang ngừng hợp tác với Anthropic, trong khi Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố đây là rủi ro với chuỗi cung ứng, đánh dấu bước leo thang trong cuộc tranh chấp kéo dài nhiều tuần. Đây là đòn giáng mạnh vào hoạt động kinh doanh của Anthropic.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết: "Tôi chỉ thị tất cả cơ quan liên bang trong chính phủ Mỹ ngay lập tức ngừng sử dụng công nghệ của Anthropic. Chúng ta không cần nó, chúng ta không muốn nó và sẽ không bao giờ làm ăn với họ nữa!".

Ông Trump cho biết sẽ có một giai đoạn loại bỏ kéo dài 6 tháng với Bộ Quốc phòng và các cơ quan khác đang sử dụng sản phẩm của Anthropic.

Trong khi đó, việc Bộ Quốc phòng Mỹ xếp vào diện rủi ro chuỗi cung ứng, thường chỉ dành cho các công ty ở các quốc gia đối địch, có nghĩa là các nhà thầu quốc phòng có thể bị cấm triển khai AI của Anthropic trong các dự án của Lầu Năm Góc. Ngành công nghiệp quốc phòng gồm hàng chục nghìn nhà thầu, trong đó có nhiều công ty lớn niêm yết trên sàn chứng khoán.

Các hành động này liên quan đến hạn chót 27.2 mà Bộ Quốc phòng Mỹ đặt ra để giải quyết cuộc tranh chấp leo thang với Anthropic liên quan đến những lo ngại về cách quân đội có thể sử dụng AI trong chiến tranh.

Người phát ngôn của Anthropic, công ty từng giành được hợp đồng trị giá 200 triệu USD với Lầu Năm Góc năm ngoái, không trả lời ngay lập tức khi được đề nghị bình luận.

Thông báo của ông Trump chưa đi xa đến mức viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để buộc Anthropic tuân thủ. Thế nhưng, Tổng thống Mỹ đã cam kết sẽ có thêm hành động nếu Anthropic không hợp tác trong thời gian tới.

Ông Trump cảnh báo rằng sẽ sử dụng "toàn bộ quyền lực của chức vụ tổng thống để buộc họ tuân thủ, với những hậu quả dân sự và hình sự nghiêm trọng" nếu Anthropic không hợp tác trong việc loại bỏ dần công nghệ của mình khỏi các cơ quan liên bang.

Ông Trump cấm mọi cơ quan liên bang Mỹ sử dụng AI của Anthropic - Ảnh: SV

Trở ngại này xảy ra trong bối cảnh Anthropic, công ty hàng đầu về AI, đang chạy đua nhằm bán công nghệ mới cho doanh nghiệp và chính phủ, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh quốc gia, trước đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) dự kiến diễn ra năm nay. Anthropic cho biết chưa đưa ra quyết định cuối cùng về IPO.

Cuộc tranh luận về các rào cản công nghệ đã làm dấy lên lo ngại rằng Bộ Quốc phòng sẽ tuân thủ luật pháp Mỹ nhưng lại ít chịu sự ràng buộc nào khác khi triển khai AI cho các nhiệm vụ an ninh quốc gia, bất kể các điều khoản về an toàn hoặc đạo đức mà các nhà phát triển công nghệ này chấp nhận.

Vào tháng 7.2025, Anthropic đã ký một hợp đồng trị giá 200 triệu USD với Bộ Quốc phòng Mỹ. Anthropic cho biết họ là công ty AI tiên tiến đầu tiên đưa các mô hình của mình lên các mạng lưới mật của chính phủ Mỹ thông qua nhà cung cấp đám mây Amazon. Ngoài ra, Anthropic cũng là công ty đầu tiên xây dựng các mô hình AI tùy chỉnh cho khách hàng an ninh quốc gia.

Mô hình Claude của Anthropic đang được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng tình báo và các lực lượng vũ trang.

Các đối thủ của Anthropic như OpenAI, Google và xAI cũng được Bộ Quốc phòng Mỹ trao các hợp đồng trị giá lên tới 200 triệu USD vào năm ngoái. OpenAI, Google và xAI đã đồng ý cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng các mô hình AI của họ cho mọi mục đích hợp pháp trong các hệ thống quân sự không mật. Tuần này, xAI đồng ý cho phép các mô hình Grok của mình được sử dụng trong các môi trường mật.

Thế nhưng, nhiều nhân viên OpenAI và Google cảnh báo công ty của họ không nên bàn giao AI cho Bộ Quốc phòng Mỹ nếu không có các biện pháp bảo vệ thích hợp.

Ngày càng có nhiều nhân viên hiện tại và cựu nhân viên OpenAI lẫn Google đã ký một bản kiến nghị chung phản đối việc sử dụng các công cụ AI của hai công ty này cho hoạt động giám sát hàng loạt và các loại vũ khí có thể giết người mà không có sự giám sát của con người.

Bản kiến nghị trực tuyến có tiêu đề Chúng ta sẽ không bị chia rẽ, kêu gọi các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của OpenAI lẫn Google phản đối những gì họ cho là hướng triển khai AI nguy hiểm. Những người ký tên phải được xác minh và có thể chọn ẩn danh.

Tính đến ngày 27.2, hơn 220 nhân viên từ Google và OpenAI đã ký vào bản kiến nghị, gồm 176 người từ gã khổng lồ tìm kiếm Mỹ và 47 người từ công ty khởi nghiệp AI đứng sau ChatGPT.

Google có khoảng 187.000 nhân viên trên toàn cầu tính đến giữa năm 2025. Trong khi đó, OpenAI có số lượng nhân viên lên tới hàng nghìn người.

OpenAI đạt mức định giá 840 tỉ USD

Hôm 27.2, OpenAI thông báo đang huy động 110 tỉ USD trong vòng gọi vốn bom tấn, định giá nhà phát triển ChatGPT ở mức 840 tỉ USD.

Vòng gọi vốn gồm khoản đầu tư 30 tỉ USD từ Nvidia, 30 tỉ USD từ SoftBank và 50 tỉ USD từ Amazon, diễn ra trước đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) quy mô lớn mà OpenAI dự kiến thực hiện cuối năm 2026 hoặc đầu 2027.

Các hãng công nghệ lớn và nhà đầu tư nổi tiếng như SoftBank đang chạy đua để hợp tác với OpenAI - công ty đang chi tiêu rất mạnh tay cho các trung tâm dữ liệu. Họ kỳ vọng rằng mối quan hệ chặt chẽ hơn với “cha đẻ ChatGPT” sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua AI.

Theo OpenAI, ChatGPT hiện đã có hơn 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần và hơn 50 triệu người đăng ký trả phí. Hơn 9 triệu người dùng doanh nghiệp đang sử dụng ChatGPT cho công việc. Nhiều startup, doanh nghiệp lớn và cơ quan chính phủ đang xây dựng sản phẩm và dịch vụ dựa trên nền tảng OpenAI.

Sơn Vân