Cấy gần 100 điện cực vào não bộ cứu bệnh nhi co giật

Cơn bệnh bùng phát từ những tiếng động thường nhật

Vào năm 2022, cuộc sống của một nữ sinh 14 tuổi sinh sống tại tỉnh Ninh Bình bắt đầu rơi vào khủng hoảng khi chứng bệnh động kinh đột ngột xuất hiện. Bệnh tình ngày một diễn biến xấu đi khi mọi tiếng động quen thuộc trong đời sống sinh hoạt thường ngày như tiếng gà gáy buổi sáng, tiếng còi xe ngoài đường hay âm thanh chuông điện thoại reo đều trở thành mầm mống kích hoạt một cơn co giật dữ dội.

Tần suất phát bệnh liên tục dao động từ 2 đến 10 lần mỗi ngày, đỉnh điểm có những ngày lên tới 30 lần khiến cơ thể yếu ớt của bệnh nhi liên tục đối mặt với những chấn thương nặng nề ở vùng đầu và khuôn mặt do vấp ngã tự do. Đáng lo ngại hơn, căn bệnh kéo dài đã tàn phá nghiêm trọng hệ thần kinh, kéo lùi chỉ số thông minh của em xuống ngưỡng 70. Từ một học sinh có quá trình phát triển thể chất và tinh thần hoàn toàn bình thường, bệnh nhi dần mất đi khả năng học tập, khả năng tiếp thu bài giảng sụt giảm và cuối cùng buộc phải nghỉ học.

Trong suốt quãng thời gian sau đó, gia đình đã nỗ lực đưa em đến thăm khám tại cơ sở y tế tuyến cuối và tuân thủ phác đồ điều trị phối hợp liên tục 5 loại thuốc chống động kinh khác nhau nhưng bệnh tình vẫn hoàn toàn không thuyên giảm. Thách thức y khoa lớn nhất được đặt ra lúc này là khi toàn bộ kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não chuyên sâu đều không hiển thị bất kỳ tổn thương thực thể nào. Sự bế tắc trong việc tìm kiếm và xác định vị trí phát bệnh khiến quá trình can thiệp ngoại khoa dường như đi vào ngõ cụt.

Hệ thống điện cực nội sọ lập bản đồ chức năng vỏ não trước phẫu thuật. Ảnh: BVNTU

Lập bản đồ não bộ từ gần một trăm trạm thu phát

Đứng trước nguy cơ suy giảm nhận thức vĩnh viễn của bệnh nhi nếu không được can thiệp kịp thời, hội đồng chuyên môn gồm các chuyên gia thần kinh học đầu ngành đã đi đến quyết định thực hiện phẫu thuật hai giai đoạn. Bác sĩ Nguyễn Thị Thảo đại diện nhóm thăm dò chức năng chia sẻ rằng việc không có bằng chứng tổn thương trên phim chụp là một rào cản cực kỳ lớn, thách thức năng lực chẩn đoán và điều trị của ngay cả những trung tâm y tế quốc tế hàng đầu.

Để giải quyết bài toán nan giải này, ê kíp điều trị đã bắt tay thực hiện can thiệp giai đoạn một bằng cách cấy 98 điện cực vào tận sâu trong nhu mô và bề mặt não bộ của bệnh nhi. Hệ thống điện cực phức tạp này đóng vai trò như những ăng ten thu sóng siêu nhỏ, túc trực ghi nhận mọi biến động bất thường của dòng điện thần kinh.

Xuyên suốt 3 ngày đêm theo dõi liên tục kết hợp với các bài kiểm tra kích thích có chủ đích, các chuyên gia đã thành công thiết lập một bản đồ chức năng vỏ não vô cùng chi tiết. Nhờ quy trình kiểm tra nghiêm ngặt đó, ổ sinh động kinh ẩn nấp sâu bên trong các nếp gấp của vỏ não đã bị vạch trần.

Ca phẫu thuật thứ 2 cho bệnh nhi

Sau khi xác định được chính xác mục tiêu cần loại bỏ, bệnh nhi tiếp tục bước vào giai đoạn phẫu thuật thứ hai nhằm bóc tách triệt để phần mô bệnh. Trực tiếp cầm dao thực hiện ca mổ, BSCKII Lê Nam Thắng-BS.CKII Lê Nam Thắng – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Phó Giám đốc Trung tâm Thần kinh cùng ekip đã thực hiện cuộc phẫu thuật cho bệnh nhi Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Phó Giám đốc Trung tâm Thần kinh nhận định vùng gây co giật nằm ở một vị trí vô cùng nhạy cảm, sát vách với trung khu điều khiển chức năng vận động và cảm giác của toàn bộ cơ thể.

BS.CKII Lê Nam Thắng cùng ekip đã thực hiện cuộc phẫu thuật cho bệnh nhi. Ảnh. BVNTU

Yêu cầu bức thiết đặt ra cho kíp phẫu thuật là phải định lượng chuẩn xác đến từng milimet ranh giới mô cần cắt bỏ. Chỉ một sai số nhỏ khiến việc cắt bỏ chưa đủ sâu, bệnh nhi sẽ phải tiếp tục chung sống với chứng co giật trong suốt phần đời còn lại. Nhưng nếu lưỡi dao phẫu thuật đi quá giới hạn, các chức năng thần kinh thiết yếu sẽ bị triệt tiêu ngay lập tức, dẫn đến di chứng liệt vận động không thể phục hồi. Xuyên suốt ca mổ kéo dài nhiều giờ đồng hồ, sự phối hợp đồng bộ giữa việc duy trì lượng thuốc mê vừa đủ và phân tích điện não đồ tại chỗ đã giúp các bác sĩ đi những đường dao chuẩn xác nhất, loại bỏ hoàn toàn vùng sinh động kinh mà vẫn giữ nguyên vẹn mọi chức năng cơ thể.

Sức khỏe bệnh nhi hồi phục nhanh chóng. Ảnh: BVNTU

Sau 30 ngày trải qua phẫu thuật, sức khỏe của bệnh nhi phục hồi một cách vượt ngoài mong đợi. Những cơn co giật từng ám ảnh gia đình suốt bốn năm qua nay đã hoàn toàn biến mất. Sự thành công của ca bệnh phức tạp này được bác sĩ Cao Vũ Hùng đánh giá là minh chứng chân thực và rõ nét nhất cho năng lực chuyên môn vượt trội của đội ngũ y khoa trong nước. Bằng việc áp dụng và làm chủ những kỹ thuật y khoa hiện đại bậc nhất, các chuyên gia thần kinh học đang thắp lên tia hy vọng tươi sáng cho những gia đình có con nhỏ mắc chứng động kinh kháng thuốc.

Xuân Hương