Cập nhật chính sách thuế, hóa đơn, giúp doanh nghiệp chủ động quản trị rủi ro

Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội Nghiêm Thị Hoàng Anh phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: KHÔI MINH)

Hội nghị tập trung cập nhật những điểm mới trong chính sách thuế giá trị gia tăng, hóa đơn điện tử; đồng thời trao đổi, giải đáp những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý trong quá trình kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế và sử dụng hóa đơn.

Hội nghị được tổ chức theo Chương trình số 02/CTr-UBND ngày 9/1/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch thành phố Hà Nội năm 2026. Thông qua đối thoại, các cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng trao đổi những nội dung liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; qua đó giúp doanh nghiệp hiểu đúng, thực hiện đúng chính sách, chủ động rà soát, điều chỉnh quy trình kế toán, tài chính và quản trị nội bộ, hạn chế rủi ro phát sinh.

Những thay đổi trong chính sách thuế giá trị gia tăng và quản lý hóa đơn đặt ra yêu cầu doanh nghiệp không chỉ cập nhật quy định về kê khai, nộp thuế, mà còn phải chú trọng quản lý dòng tiền, chi phí, khấu trừ thuế giá trị gia tăng, quy trình lập và sử dụng hóa đơn, quản lý chứng từ và kiểm soát rủi ro thuế.

Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025; Nghị định số 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về hóa đơn, chứng từ có hiệu lực từ ngày 1/6/2025. Những quy định này cùng các nội dung được điều chỉnh trong thời gian qua đòi hỏi doanh nghiệp thường xuyên cập nhật, rà soát quy trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2026, quy định về khai thuế giá trị gia tăng tiếp tục có những điều chỉnh. Các nội dung được trao đổi tại hội nghị gồm chuyển từ khai thuế theo quý sang khai thuế theo tháng đối với người nộp thuế không đủ điều kiện khai theo quý; quy định về khai thuế đối với đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh khác tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở chính; khai thuế giá trị gia tăng từng lần phát sinh; khai thuế đối với dự án đầu tư có nhu cầu hoàn thuế; khai bổ sung hồ sơ và sửa đổi mẫu biểu, phụ lục hồ sơ khai thuế.

Đối với người nộp thuế mới bắt đầu hoạt động, kinh doanh, việc khai thuế được thực hiện theo quý trong năm đầu tiên. Năm tiếp theo tiếp tục khai theo quý, trừ trường hợp doanh thu của năm dương lịch mới bắt đầu hoạt động hơn 50 tỷ đồng, kể cả trường hợp hoạt động chưa đủ 12 tháng, thì phải chuyển sang khai theo tháng.

Tại hội nghị, doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng trực tiếp đặt câu hỏi, phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế và sử dụng hóa đơn điện tử. Những vấn đề phát sinh từ thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh được trao đổi, làm rõ, qua đó giúp cơ quan quản lý có thêm thông tin để nghiên cứu, hướng dẫn và tháo gỡ những vướng mắc của doanh nghiệp.

Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội Nghiêm Thị Hoàng Anh. (Ảnh: KHÔI MINH)

Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội Nghiêm Thị Hoàng Anh cho biết, trên cơ sở các ý kiến, kiến nghị được trao đổi tại diễn đàn, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội sẽ thường xuyên tổng hợp, báo cáo định kỳ và tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố phương án tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp đối với những vấn đề liên quan.

Cùng với khai thuế, thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng cũng là nội dung doanh nghiệp cần lưu ý. Theo đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ, chứng từ ngay từ thời điểm đề nghị hoàn. Đối với hoàn thuế xuất khẩu, đầu tư và trường hợp thuế suất 5%, doanh nghiệp sử dụng Phụ lục 01-8/GTGT kèm tờ khai thay cho Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước. Số thuế đề nghị hoàn phải bảo đảm điều kiện khấu trừ, hoàn thuế; các hóa đơn mua vào đưa vào đề nghị hoàn cũng phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Trong quản lý hóa đơn điện tử, các quy định mới tiếp tục đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quản lý dữ liệu và trách nhiệm của người bán, người mua. Doanh nghiệp cần lưu ý quy định chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đến cơ quan thuế cuối ngày; phương thức chuyển cơ sở dữ liệu thông tin chi tiết giao dịch đối với một số dịch vụ cung cấp cho người tiêu dùng.

Đối với hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ qua nền tảng thương mại điện tử, người bán có thể yêu cầu chủ quản nền tảng cung cấp thông tin về người mua, giao dịch, thời điểm giao hàng và xác nhận trạng thái hoàn tất đơn hàng để lập hóa đơn điện tử theo quy định.

Bà Lê Yến, chuyên gia tư vấn thuế. (Ảnh: KHÔI MINH)

Một nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là yêu cầu thay đổi tư duy quản trị thuế trong doanh nghiệp. Theo chuyên đề “Tư duy quản trị thuế giá trị gia tăng và hóa đơn trong bối cảnh quản lý bằng dữ liệu”, những cách làm như bán hàng trước, lập hóa đơn sau; thu tiền trước, bổ sung hợp đồng sau; đến cuối tháng, cuối quý mới tập hợp hóa đơn, chứng từ; hoặc coi thuế giá trị gia tăng và hóa đơn là công việc riêng của bộ phận kế toán không còn phù hợp với phương thức quản lý thuế mới.

Từ yêu cầu này, doanh nghiệp cần chủ động lập bản đồ các loại giao dịch; chuẩn hóa mẫu hợp đồng; xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ lập hóa đơn; phân định trách nhiệm giữa các bộ phận; định kỳ đối chiếu dữ liệu giữa hợp đồng, hóa đơn, tiền, sổ sách và tờ khai; đồng thời tự kiểm tra để kịp thời phát hiện, khắc phục những bất cập trước khi phát sinh rủi ro.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: KHÔI MINH)

Quy định về thời điểm lập hóa đơn đối với khoản tiền đặt cọc cũng cho thấy yêu cầu rà soát đồng bộ quy trình từ hợp đồng đến hóa đơn và kê khai thuế. Từ ngày 1/7/2026, đối với khoản đặt cọc đáp ứng quy định của pháp luật dân sự, doanh nghiệp không lập hóa đơn tại thời điểm đặt cọc mà lập khi dịch vụ hoàn thành hoặc theo từng công đoạn hoàn thành. Trường hợp khoản tiền thu không đáp ứng quy định về đặt cọc, việc lập hóa đơn, khai và nộp thuế được thực hiện theo quy định tương ứng.

Từ những nội dung được trao đổi, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp không dừng ở việc cập nhật từng quy định riêng lẻ, mà cần chuyển sang chủ động quản trị thuế trên cơ sở dữ liệu, quy trình và kiểm soát rủi ro. Chuẩn hóa quy trình nội bộ, nâng cao tính minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh sẽ góp phần giúp doanh nghiệp thích ứng với phương thức quản lý thuế ngày càng hiện đại, dựa trên nền tảng số.

Thông qua hoạt động đối thoại, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội và Sở Tài chính Hà Nội tiếp tục tạo diễn đàn để tiếp nhận, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp. Các ý kiến được tổng hợp, điều phối và tham mưu giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ; định kỳ hằng quý báo cáo, tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố phương án giải quyết những vấn đề doanh nghiệp quan tâm. Qua đó, hoạt động đối thoại góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước với doanh nghiệp, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô ổn định hoạt động, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

KHÔI MINH