Cao ủy Jozef Síkela: EU sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam tăng trưởng ấn tượng và bền vững

Trao đổi với báo giới bên lề Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU-Việt Nam ngày 24-3, Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) Jozef Síkela nhận định: “Chúng ta đang viết nên một kỷ nguyên hoàn toàn mới cho quan hệ đối tác giữa EU và Việt Nam”.

Gặp gỡ báo chí với ông Jozef Síkela - Cao ủy EU về Đối tác Quốc tế và bà Nicola Beer - Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) ngày 24-3. Ảnh: Cẩm Anh

Ông có thể chia sẻ nhận định về tiến trình phát triển kinh tế của Việt Nam, trong bối cảnh năm nay kỷ niệm 40 năm Đổi mới – một dấu mốc quan trọng đối với sự phát triển của đất nước?

Lần gần nhất tôi đến đây là khi còn giữ chức Bộ trưởng Công Thương Cộng hòa Séc, vào dịp khánh thành nhà máy sản xuất và hoàn thiện của Skoda Auto tại Việt Nam. Ngay từ thời điểm đó, tôi đã rất ấn tượng với những thành tựu kinh tế của đất nước bạn.

Bên cạnh duy trì tốc độ tăng trưởng bền vững ở mức 5-6%, Việt Nam đã có nhiều bước tiến cải cách mạnh mẽ trong thời gian qua. Giai đoạn tiếp theo là thời điểm biến những thành tựu tăng trưởng này trở nên bền vững, và đây chính là lĩnh vực mà châu Âu có kinh nghiệm sâu rộng.

Nếu nhìn vào các chỉ số cạnh tranh toàn cầu, châu Âu là một trong những khu vực dẫn đầu thế giới, đặc biệt trong Chỉ số Phát triển Con người (HDI). Trong số 8 quốc gia đứng đầu thế giới, có tới 7 quốc gia châu Âu; trong top 10 có 8 quốc gia châu Âu; và trong top 30 có tới 20 quốc gia châu Âu.

Điều này cho thấy châu Âu dẫn đầu trong việc chuyển hóa tăng trưởng, tạo ra giá trị kinh tế bền vững, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Đây chính là kinh nghiệm mà chúng tôi muốn chia sẻ với Việt Nam.

Những lĩnh vực hợp tác đầu tư nổi bật và tiềm năng giữa Việt Nam và EU là gì, thưa ông?

Ưu tiên hàng đầu của EU là hỗ trợ các ngành công nghiệp và sản xuất hoạt động với nguồn năng lượng sạch, vì lợi ích của các thế hệ tương lai.

Trong lĩnh vực này, EU và Việt Nam có cùng cách tiếp cận, bởi cả hai đều hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (net zero) vào năm 2050.

Thứ hai là đầu tư vào hạ tầng giao thông, nhằm kết nối doanh nghiệp và người dân và thứ ba là đầu tư vào số hóa, kinh tế số, kinh tế xanh.

Ngoài ra, EU không chỉ đặt mục tiêu đầu tư vào tài sản vật chất mà còn đầu tư vào con người, bao gồm đào tạo nghề, giáo dục và chuyển giao tri thức. Đây là phần rất quan trọng trong chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway).

Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực cân bằng giữa tốc độ tăng trưởng và quy mô phát triển, châu Âu sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ tiến trình này thông qua nguồn vốn đầu tư, công nghệ và kinh nghiệm phát triển.

Việc phát triển nguồn năng lượng sạch là một trong những ưu tiên của châu Âu cũng như trọng tâm của chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu, xin ông cho biết thêm?

Châu Âu có nhiều kinh nghiệm trong quá trình chuyển đổi năng lượng sạch, với hai hướng đi chính chúng tôi có thể chia sẻ với Việt Nam.

Thứ nhất là giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tôi cho rằng Việt Nam đang đi đúng hướng khi phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng nguồn năng lượng sạch và tái tạo.

Thứ hai là đa dạng hóa và mở rộng hợp tác với các đối tác đáng tin cậy, có cùng giá trị và tầm nhìn. Đây chính là ý nghĩa của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Tôi muốn đề cập đến dự án Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái (Ninh Thuận) với hỗ trợ từ EU. Với công suất khoảng 1.200 MW - tương đương với một lò phản ứng hạt nhân cỡ lớn. Nhà máy dự kiến hoạt động như một “pin năng lượng khổng lồ” tự nhiên: sản xuất và lưu trữ điện khi nguồn năng lượng dư thừa, và cung cấp điện khi nhu cầu tăng cao.

Đây là một phần trong mục tiêu hợp tác của EU: Mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và hộ gia đình ở châu Âu cũng như người dân và doanh nghiệp tại Việt Nam.

Trước những mục tiêu phát triển tham vọng thời gian tới của Việt Nam, bao gồm việc đạt GDP 10% trong năm 2026, ông có chia sẻ gì?

Tôi mong mỏi những mục tiêu tham vọng của Việt Nam sẽ được hiện thực hóa. Nếu Việt Nam có thể đạt được tốc độ tăng trưởng 10%, tôi xin gửi lời chúc mừng và ngưỡng mộ.

Trong quá trình đó, chúng tôi có thể hỗ trợ Việt Nam trong quản trị và xây dựng hệ thống pháp luật, hỗ trợ Việt Nam, vốn đã là một điểm đến hiệu quả đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trở thành một môi trường đầu tư hấp dẫn hơn nữa trong tương lai.

Việc cần thiết đối với các nền kinh tế hiện nay để có sức chống chịu và cạnh tranh cao là đa dạng hóa nguồn lực, đồng thời củng cố nền kinh tế nội địa.

Đối với Việt Nam, yếu tố quan trọng là điện khí hóa nền kinh tế, nhằm hỗ trợ tăng trưởng thông qua nguồn năng lượng bền vững, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thị trường, tăng cường các tuyến vận tải và kết nối. Đây cũng thuộc những lĩnh vực mà EU đang tập trung hỗ trợ.

Tú Anh (ghi)