Cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh 26.000 tỷ đồng đối mặt áp lực giá vật liệu sát ngày về đích

Cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm vùng Đông Bắc với tổng vốn đầu tư 26.000 tỷ đồng, hiện đang bước vào giai đoạn nước rút để thông xe kỹ thuật 62km đầu tiên. Tuy nhiên, công trình đang đối mặt với khó khăn lớn từ biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng, gây áp lực lên phương án tài chính và tiến độ hoàn thiện theo kế hoạch.

Quy mô và thực trạng thi công tuyến cao tốc xuyên núi

Khởi công từ tháng 1/2024, dự án có tổng chiều dài 121km kết nối hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng, được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Trong giai đoạn 1, tuyến đường dài hơn 93km bao gồm các hạng mục kỹ thuật phức tạp như 2 hầm xuyên núi và 64 cây cầu. Liên danh nhà đầu tư do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu hiện đang trực tiếp điều hành thi công.

Tính đến thời điểm hiện tại, các nhà thầu đã huy động hơn 1.400 thiết bị chuyên dụng cùng gần 3.000 kỹ sư và công nhân, tổ chức thi công trên 200 mũi. Giá trị thực hiện dự án đã đạt khoảng 8.000 tỷ đồng, tương đương 70% khối lượng hợp đồng. Theo kế hoạch, phân đoạn dài 62km từ cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) đến xã Đông Khê (Cao Bằng) sẽ được thông xe kỹ thuật vào ngày 19/5.

Thách thức từ biến động chi phí và nguồn cung vật liệu

Mặc dù đang trong giai đoạn tăng tốc, dự án lại gặp trở ngại khi thị trường nhiên liệu và vật liệu xây dựng tại khu vực ghi nhận mức tăng giá đột biến. Cụ thể, đơn giá đã tăng khoảng 132% so với thời điểm cuối tháng 1, khiến chi phí thi công thực tế chênh lệch lớn so với dự toán hợp đồng ban đầu.

Việc chậm điều chỉnh đơn giá không chỉ gây áp lực tài chính cho nhà thầu mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp pháp lý trong hợp đồng PPP, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thanh quyết toán và kiểm toán. Ngoài ra, nguồn cung không ổn định đã khiến một số mũi thi công buộc phải hoạt động cầm chừng, khó có thể khai thác tối đa công suất thiết bị để đẩy nhanh tiến độ theo chỉ đạo của Chính phủ.

Hầm xuyên núi trên cao tốc. Ảnh: Anh Duy

Trước tình hình này, doanh nghiệp dự án đã kiến nghị UBND tỉnh Cao Bằng và các cơ quan chức năng triển khai giải pháp bình ổn giá, kiểm soát đầu cơ. Đồng thời, đơn vị thi công đề xuất cơ chế cho phép bù trừ trực tiếp phần chênh lệch giá nhiên liệu, vật liệu và chi phí máy thi công vào tổng mức đầu tư để làm cơ sở thanh toán, đảm bảo nguồn lực duy trì công trường.

Theo kế hoạch, đến ngày 19/5, dự án sẽ được thông xe kỹ thuật đoạn dài 62 km từ cửa khẩu Đồng Đăng đến xã Đông Khê. Ảnh minh họa

Tầm quan trọng của trục cao tốc đối ngoại vùng Đông Bắc

Theo lộ trình quy hoạch, giai đoạn 2 của dự án dự kiến khởi công vào tháng 8/2025 nhằm mở rộng toàn tuyến và xây mới thêm 27km kết nối trực tiếp đến cửa khẩu Trà Lĩnh. Khi hoàn thành, công trình sẽ liên thông với các tuyến Hữu Nghị - Chi Lăng và Bắc Giang - Lạng Sơn, hình thành trục cao tốc đối ngoại trọng yếu của vùng Đông Bắc.

Tuyến đường này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Cao Bằng về Hà Nội từ 6-7 giờ xuống còn khoảng 3,5 giờ. Đây không chỉ là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương mà còn mở ra không gian phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho toàn khu vực biên giới phía Bắc.

Thông tin dự án có thể thay đổi theo điều chỉnh quy hoạch của cơ quan chức năng. Người dân và nhà đầu tư cần xác minh kỹ các thông tin pháp lý trước khi thực hiện các giao dịch liên quan.

Tuệ Nhân