Cao nguyên Mộc Châu mùa mận chín

Thung lũng mận Nà Ka, phường Thảo Nguyên.

Có mặt tại thung lũng mận Nà Ka, phường Thảo Nguyên, ngay từ sáng sớm, trên khắp các triền đồi, tại các nhà vườn, đâu đâu cũng thấy không khí lao động hăng say. Dẫn chúng tôi đi thăm vườn mận của các hộ trong tiểu khu, ông Hầu A Tăng, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố Pa Khen, cho biết: Tổ dân phố có hơn 500 hộ, trong đó 90% số hộ trồng mận với diện tích hơn 150 ha. Các hộ dân đã chú trọng đầu tư, chăm sóc mận đúng kỹ thuật, nên quả to, đều, đẹp; thương lái nhiều nơi đến thu mua, hình thành mối quen từ nhiều năm nên đầu ra tương đối ổn định.

Nông dân tổ dân phố Pa Khen, phường Thảo Nguyên thu hái mận hậu.

Những cành mận hậu Mộc Châu sai trĩu quả.

Nổi bật giữa thung lũng mận Nà Ka là vườn mận rộng hơn 3 ha của gia đình anh Lầu A Giàng, tổ dân phố Pa Khen. Những cành mận sai trĩu quả, chín đỏ là thành quả từ công sức chăm sóc không mệt mỏi của cả gia đình. Anh Giàng phấn khởi chia sẻ: Dự kiến vụ mận năm nay, gia đình tôi thu về khoảng 30 tấn quả. Để có được sản lượng và chất lượng đồng đều như hiện tại, gia đình tôi tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc theo hướng nông nghiệp sạch, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, giữ cỏ để giữ độ ẩm cho đất và cắt tỉa cành đúng kỹ thuật, giúp cây đón đủ ánh sáng. Nhờ vậy, mận của gia đình tôi luôn giữ được độ giòn, ngọt và mọng nước đặc trưng. Mận được thu mua với giá từ 10.000 - 30.000 đồng/kg tùy kích cỡ quả, dự kiến gia đình thu hơn 400 triệu đồng.

Điểm tập kết thu mua mận nhộn nhịp từ sáng sớm.

Sau khi thu hái, những sọt mận tươi rói, căng bóng được bà con cẩn thận xếp lên xe máy, xe thu gom để chở ra các điểm tập kết. Tại đây, không khí giao thương diễn ra vô cùng tấp nập, nhộn nhịp; hàng chục nhân công làm việc liên tục, không ngơi tay. Người cẩn thận chọn lọc, phân loại mận theo từng kích cỡ quả; người lại thoăn thoắt xếp mận vào các thùng xốp. Công đoạn này đòi hỏi sự khéo léo để lớp phấn trắng tự nhiên bảo vệ quả không bị mất đi, đồng thời giúp mận không bị dập nát, giữ nguyên độ tươi ngon, giòn ngọt trong suốt chặng đường dài vận chuyển về xuôi.

Vừa tất bật ghi chép sổ sách, chị Nguyễn Thị Hương, thương lái đến từ Thành phố Hà Nội, chia sẻ: Mận hậu Mộc Châu luôn có sức hút đặc biệt với thị trường bởi chất lượng vượt trội. Năm nay, bà con áp dụng tốt kỹ thuật chăm sóc nên quả to, tròn đều, mã quả đỏ đẹp mắt, vị ngọt đậm đà. Mỗi ngày, tôi thu mua từ 10 - 15 tấn mận các loại với giá từ 5.000 - 20.000 đồng/kg để xuất đi các chợ đầu mối lớn tại Hà Nội và khu vực phía Nam.

Du khách tham quan, trải nghiệm hái mận hậu Mộc Châu.

Không những đem lại thu nhập từ việc bán quả, các vườn mận còn mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm hái quả với giá vé vào cửa dao động từ 30.000 - 40.000 đồng/khách. Rất đông du khách xúng xính trong trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc, say sưa ghi lại những khoảnh khắc đẹp giữa vườn mận bạt ngàn quả chín, tự tay hái và thưởng thức những quả mận tươi ngon.

Chị Lê Quỳnh Anh, du khách đến từ thành phố Đà Nẵng, hào hứng nói: Rất thú vị khi được trải nghiệm làm người nông dân, đeo chiếc gùi sau lưng, vít từng cành mận xuống hay trèo hẳn lên cây để hái những quả mận thật chín, còn nguyên lớp phấn trắng và thưởng thức ngay tại vườn. Tôi đã lựa chọn những quả to, đẹp để mua về làm quà cho gia đình và bạn bè cùng thưởng thức.

Du khách lựa chọn những quả mận to đẹp về làm quà.

Hiện nay, cao nguyên Mộc Châu có gần 3.500 ha mận hậu. Đồng hành, hỗ trợ nông dân trong tiêu thụ mận hậu, các địa phương ở khu vực cao nguyên Mộc Châu đã xây dựng kế hoạch xúc tiến thương mại sản phẩm ngay từ đầu năm. Cùng với đó, tiếp tục quảng bá, thúc đẩy tiêu thụ mận hậu trên sàn thương mại điện tử, kết nối tiêu thụ vào siêu thị, hệ thống bán lẻ. Hỗ trợ, vận động các HTX, doanh nghiệp trên địa bàn thu mua, đẩy mạnh các sản phẩm chế biến từ quả mận như: Mận sấy, ô mai mận, siro mận, rượu mận... Qua đó, góp phần giảm áp lực tiêu thụ cho quả mận Mộc Châu.

Chế biến mận hậu sấy dẻo tại HTX Nông nghiệp Quyết Thanh.

Ông Nguyễn Thành Văn, Chủ tịch UBND phường Thảo Nguyên, thông tin: Để quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm mận hậu Mộc Châu, cuối tháng 5 tới đây, phường Thảo Nguyên sẽ tổ chức Ngày hội hái quả năm 2026 tại thung lũng mận Nà Ka, tiểu khu Pa Khen. Qua đó, tạo cơ hội để những người trồng mận giao lưu, học hỏi, nâng cao kiến thức, kinh nghiệm trồng và chăm sóc mận; đồng thời tạo ra các sản phẩm có giá trị cao từ quả mận hậu. Đây cũng là dịp thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, tạo sự tương hỗ giữa phát triển nông nghiệp với du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch mới hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến với Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu.

Với sự chung tay hỗ trợ của chính quyền địa phương trong việc kết nối tiêu thụ nông sản, cùng với việc thay đổi tư duy, tích cực đầu tư, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, nâng cao chất lượng sản phẩm mận hậu, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của khách hàng, xây dựng thương hiệu và giữ vững mối hàng sẽ góp phần thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm, giúp người dân cao nguyên Mộc Châu có nguồn thu nhập ổn định hơn từ cây mận hậu.

Huy Thành