Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

Thủ đoạn tung tin giả ngày càng tinh vi

Theo Công an thành phố Hà Nội, thời gian qua lực lượng chức năng đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật liên quan đến cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Chỉ trong những ngày đầu tháng 3, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều trường hợp vi phạm.

Cụ thể, ngày 6-3, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội đã xử phạt 2 trường hợp về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Lực lượng chức năng xử lý một trường hợp vi phạm.

Trường hợp thứ nhất là ông N.M.H. (sinh năm 1950, trú tại phường Bồ Đề). Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng phát hiện một tài khoản Facebook đăng tải thông tin xuyên tạc liên quan đến công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp.

Trường hợp thứ hai là bà L.B.N. (sinh năm 1962, trú tại phường Kim Liên). Qua xác minh, cơ quan chức năng xác định bà N. đã đăng tải thông tin sai sự thật về việc lãnh đạo UBND thành phố có đơn xin thôi chức vụ. Tại buổi làm việc với cơ quan chức năng, bà N. thừa nhận đã đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng và cam kết không tái phạm.

Trước đó, ngày 5-3, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an thành phố Hà Nội cũng đã xử phạt anh Đ.M.T. (sinh năm 1981, trú tại phường Kim Liên) vì đăng tải thông tin sai sự thật liên quan đến nội dung tương tự. Làm việc với cơ quan chức năng, anh T. thừa nhận đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng nhằm thu hút tương tác trên mạng xã hội và đã chủ động gỡ bỏ nội dung vi phạm.

Theo nhận định của cơ quan chức năng, trong giai đoạn chuẩn bị bầu cử, một số đối tượng thường tập trung xuyên tạc các nội dung như quy trình hiệp thương, tiêu chuẩn người ứng cử, công tác lập danh sách cử tri, thành lập tổ bầu cử hay việc chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ ngày bầu cử. Những thông tin này thường bị cắt xén, suy diễn hoặc bịa đặt nhằm gây tâm lý hoài nghi trong dư luận.

Đáng chú ý, cùng với sự phát triển của công nghệ số, một số đối tượng còn sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng video, clip giả mạo, cắt ghép hình ảnh và âm thanh nhằm lan truyền thông tin sai lệch. Một số nội dung được dàn dựng dưới dạng thông báo giả, phát ngôn giả hoặc video cắt ghép, khiến người tiếp cận dễ nhầm lẫn nếu không kiểm chứng kỹ nguồn thông tin.

Trong môi trường mạng, chỉ một thao tác chia sẻ cũng có thể khiến thông tin sai sự thật lan rộng với tốc độ khó kiểm soát.

Nâng cao trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội

Trước diễn biến phức tạp của tình trạng phát tán thông tin sai sự thật trên không gian mạng, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân cần thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin; chỉ lựa chọn các nguồn thông tin chính thống; không đăng tải hoặc chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng, tránh gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.

Trao đổi với phóng viên, Trung tá Nguyễn Ngọc Kiên (Phó Trưởng Công an phường Kim Liên) cho biết qua thực tế xử lý các vụ việc gần đây cho thấy nhiều người vi phạm không hẳn thiếu hiểu biết mà chủ yếu do chủ quan trong việc kiểm chứng thông tin.

Trung tá Nguyễn Ngọc Kiên (Phó Trưởng Công an phường Kim Liên) trao đổi với phóng viên.

“Có người đăng tải vì tin là thật, có người chia sẻ lại để tăng tương tác. Tuy nhiên, khi thông tin sai sự thật được phát tán, hậu quả xã hội vẫn hiện hữu”, Trung tá Kiên cho biết.

Theo Trung tá Nguyễn Ngọc Kiên, nhiều người vẫn có tâm lý cho rằng chỉ người đăng tải đầu tiên mới phải chịu trách nhiệm, còn người chia sẻ lại thì không sao. Thực tế, hành vi chia sẻ hoặc phát tán lại thông tin sai sự thật cũng có thể bị xem xét xử lý nếu gây tác động tiêu cực tới dư luận xã hội.

“Không gian mạng không phải là nơi đứng ngoài pháp luật. Mỗi người khi đăng tải hoặc chia sẻ thông tin đều phải ý thức rõ trách nhiệm của mình”, Phó Trưởng Công an phường Kim Liên nhấn mạnh.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Trịnh Nam Ninh (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng quyền tự do ngôn luận và quyền bày tỏ chính kiến của công dân được pháp luật bảo đảm, nhưng phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật.

Theo luật sư Ninh, một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi không chỉ khiến người dân hiểu sai bản chất sự việc mà còn có thể ảnh hưởng tới môi trường thông tin lành mạnh, tác động tiêu cực tới tâm lý cử tri và trật tự xã hội.

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là ngày hội lớn của toàn dân. Để ngày hội đó diễn ra dân chủ, an toàn và đúng pháp luật, bên cạnh nỗ lực của các cơ quan chức năng, mỗi người dân cần tỉnh táo trước thông tin trên mạng, không chia sẻ nội dung chưa kiểm chứng và chủ động lan tỏa thông tin chính xác từ các nguồn chính thống.

Võ Giang