Cảnh giác với những chiêu trò lừa đảo liên quan đến nhà ở xã hội

5 đối tượng có hành vi làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức để hợp thức hóa hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh bị khởi tố đầu tháng 6-2026. Ảnh: B.C.A

Trục lợi từ chính sách hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp

Ngày 3-7, Bộ Công an cho biết, Cục An ninh kinh tế (ANKT, Bộ Công an) đã đấu tranh triệt phá nhiều đường dây lợi dụng chính sách nhà ở xã hội để lừa đảo, trục lợi và khởi tố nhiều bị can liên quan..

Theo đó, lợi dụng tình trạng cung không đủ cầu đối với phân khúc nhà ở xã hội (nhất là chung cư) cùng với thị trường bất động sản liên tục tăng, nhiều đối tượng đã thành lập doanh nghiệp hoặc tổ chức hoạt động môi giới trái phép nhằm trục lợi. Bước đầu, cơ quan điều tra xác định số tiền các đối tượng chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng. Cục ANKT đã khởi tố vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và chuyển vụ án cho Cơ quan An ninh điều tra- Công an TP Hà Nội để tiếp tục điều tra theo thẩm quyền.

Từ vụ án trên, cơ quan chức năng tiếp tục mở rộng điều tra và phát hiện thêm các đường dây có dấu hiệu đưa hối lộ, môi giới hối lộ, nhận hối lộ nhằm làm nhanh các giấy tờ xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội.

Cụ thể, một số đối tượng môi giới đã lôi kéo người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội, gợi ý làm nhanh giấy xác nhận về điều kiện được mua nhà. Mức chi phí bị yêu cầu dao động từ 5 triệu đồng đến 30 triệu đồng cho mỗi giấy xác nhận, tùy từng trường hợp. Các đối tượng môi giới sau đó móc nối, thỏa thuận với một số người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan nhà nước để thực hiện hành vi đưa, nhận hối lộ, nhằm làm nhanh hồ sơ xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội.

Quá trình điều tra bước đầu xác định, từ tháng 10-2025 đến đầu năm 2026, các đối tượng môi giới bất động sản tự do đã nhận làm nhanh giấy xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội cho hơn 100 trường hợp. Đường dây này có sự tham gia của nhóm môi giới, nhóm đưa hối lộ, môi giới hối lộ và nhóm nhận hối lộ. Ngoài ra, Cục ANKT còn làm rõ thêm đường dây “chạy” thủ tục xác nhận tạm trú, thường trú để hoàn thiện hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội.

Đến nay, cơ quan chức năng đã khởi tố 13 bị can về các tội danh liên quan đến hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đưa hối lộ, môi giới hối lộ, nhận hối lộ và làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Hiện, vụ án tiếp tục được điều tra, mở rộng để xử lý triệt để các đối tượng theo quy định.

Những sơ hở, bất cập từ nhà ở xã hội

Qua công tác điều tra, Cục ANKT xác định một số sơ hở, bất cập là nguyên nhân, điều kiện khiến các đối tượng lợi dụng để phạm tội. Trước hết là việc công khai, minh bạch thông tin về trình tự, thủ tục mua nhà ở xã hội ở một số nơi chưa đầy đủ, khiến người dân khó tiếp cận thông tin chính thống. Từ đó, nhiều người phải tìm đến các dịch vụ trung gian, môi giới trái phép và bị các đối tượng lợi dụng.

Bên cạnh đó, quy trình xác minh, thẩm định đối tượng, điều kiện thu nhập, điều kiện cư trú ở một số khâu còn lỏng lẻo, thiếu kiểm tra, giám sát. Điều này tạo kẽ hở cho việc làm giả hồ sơ, hợp thức hóa điều kiện hoặc phát sinh tiêu cực trong quá trình xác nhận.

Một nguyên nhân khác là chênh lệch lớn giữa giá nhà ở xã hội và nhà ở thương mại, khiến nhiều người sẵn sàng bỏ tiền qua môi giới để tìm cách có suất mua. Tình trạng môi giới, đầu cơ, thu gom suất mua nhà ở xã hội cũng diễn biến phức tạp, trong khi công tác quản lý, phát hiện và xử lý vi phạm ở một số nơi chưa kịp thời.

Từ các vụ án đã phát hiện, Cục ANKT (Bộ Công an) khuyến cáo người dân cần cảnh giác với những chiêu trò lừa đảo liên quan đến nhà ở xã hội. Người dân không nộp tiền đặt cọc, không ký hợp đồng tư vấn giữ chỗ, không chuyển tiền cho cá nhân môi giới tự do với lời hứa làm hồ sơ, giữ suất, mua được nhà ở xã hội. Cần kiểm chứng kỹ các thông tin, như: “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, “chủ đầu tư ủy quyền phân phối”... để tránh bị các đối tượng mạo danh chủ đầu tư, cán bộ hoặc người có quan hệ với chủ đầu tư để lừa đảo.

Người có nhu cầu mua nhà ở xã hội cần tìm hiểu kỹ quy định về đối tượng, điều kiện được mua nhà; kiểm tra thông tin dự án qua Sở Xây dựng địa phương, website chính thức của chủ đầu tư hoặc liên hệ trực tiếp với chủ đầu tư. Việc mua, đăng ký, nộp hồ sơ cần thực hiện theo đúng quy trình, không thông qua các dịch vụ môi giới không có chức năng, thẩm quyền.

Bộ Công an cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tiếp tay cho các hành vi làm giả giấy tờ, hợp thức hóa điều kiện thu nhập, cư trú hoặc các loại giấy xác nhận khác để hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, môi giới trái phép, nhận tiền để “chạy” hồ sơ, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.

T.H