Cảnh báo lừa đảo bán đá thiên thạch cấm người mua tự ý mở két ra xem kẻo 'mất thiêng'

Các yếu tố nhận diện đá thiên thạch đúng chuẩn

Ngày 19/3, Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố bị can, bắt tạm giam 4 đối tượng để điều tra về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các bị can gồm Man Thăng Long (50 tuổi, trú tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên), Tô Minh Quảng (50 tuổi, trú tại phường Đồng Xoài, tỉnh Quảng Nam), Vương Cường (50 tuổi, trú tại phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) và Mai Văn Cường (43 tuổi, trú tại xã Đồng Yên, tỉnh Tuyên Quang).

Theo cơ quan điều tra, ngày 3/3, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bắc Ninh tiếp nhận đơn tố giác của bà D.T. (trú tại Hà Nội) về việc bị một số đối tượng lừa mua "thiên thạch" giả, chiếm đoạt 11 tỷ đồng.

Một viên đá thiên thạch dởm.

Nhóm 4 đối tượng dựng kịch bản bán "thiên thạch" giả, tổ chức cúng lễ, niêm phong trong két sắt và cấm người mua tự ý mở để tạo lòng tin. Khi cần kiểm tra, chúng viện cớ trì hoãn. Bằng thủ đoạn tinh vi này, các đối tượng đã dụ bà D.T chuyển tổng cộng 11 tỷ đồng rồi chiếm đoạt. Công an đã khởi tố, bắt tạm giam các bị can để điều tra.

Thiên thạch thực chất là những mảnh vụn từ tiểu hành tinh hoặc các thiên thể khác trong vũ trụ, thường xuyên rơi xuống Trái Đất trong hàng tỷ năm qua. Với tuổi đời hàng triệu, thậm chí hàng tỷ năm, những mẫu vật này chứa đựng giá trị lịch sử và khoa học rất lớn. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thiên thạch đã được "thương mại hóa" và trở thành một loại hàng hóa đặc biệt, thu hút sự quan tâm của những người đam mê khoa học và sưu tập, cũng như các nhà đầu tư.

Theo ông Nguyễn Đức Phường, chuyên gia về thiên văn vũ trụ, Đại học Quốc gia Hà Nội, thiên thạch là những vật thể tự nhiên từ khoảng không vũ trụ ngoài trái đất. Thiên thạch có kích thước đa dạng từ vài mm đến hàng nghìn km. Những thiên thạch có kích thước lớn từ vài trăm m đến nghìn km chuyển động xung quanh mặt trời được gọi là tiểu hành tinh (asteroid). Những thiên thể có kích thước lớn hơn hạt bụi nhưng nhỏ hơn so với tiểu hành tinh (asteroid) thì được gọi là meteoroid.

Về thành phần, thiên thạch được phân loại, chẳng hạn thiên thạch đá, thiên thạch sắt, thiên thạch đá sắt... Thiên thạch không phải là kim loại quý như vàng hay kim cương, thậm chí thiên thạch có thể chứa các nguyên tố phóng xạ lại tiềm ẩn những nguy cơ có hại đến sức khỏe con người.

Theo ông Phường, nếu một người bình thường sẽ gặp khó khăn để phân biệt đâu là thiên thạch, đâu là đá bình thường nhưng lại dễ dàng đối với chuyên gia. Tuy nhiên, thiên thạch có những đặc điểm riêng có thể phân biệt được bằng mắt thường.

Về khối lượng, với cùng một kích cỡ thì thiên thạch thường nặng hơn và cứng chắc hơn đá thường. Về màu sắc, thiên thạch thường có màu đen, hoặc ngả màu đen vàng do bị oxy hóa. Về đặc điểm, bề mặt thiên thạch thường đen nhẵn và bóng. Cũng có những thiên thạch bề mặt xuất hiện những vết lõm tròn nhẵn, hoặc các đường sẻ nứt đo quá trình bào mòn và cháy nổ trong không khí. Khi có trong tay một thiên thạch, tốt nhất nên nhờ chuyên gia để thẩm định.

Đá thiên thạch không có giá trị giao dịch

Theo một chuyên gia đầu ngành về đá quý, hiện ở Việt Nam chỉ có khoảng 10kg thiên thạch được bày trong bảo tàng. Chúng không hề có giá trị gì ngoài giá trị khoa học, phục vụ cho mục đích nghiên cứu nên không thể so sánh chúng với đá quy hay trang sức.

Ở Việt Nam, vụ nổ thiên thạch lớn và gần nhất diễn ra cách đây đã 85 năm ở đồng bằng Nam Bộ. Những mẫu thiên thạch quý được gửi sang Moskva giám định và được xác định là "đá trời" – nặng hơn bất cứ một vật thể nào cùng kích thước trên Trái Đất của chúng ta.

Viên đá được xác định là phần lõi của một hành tinh trôi dạt. Mẫu thiên thạch này đang được lưu giữ tại Viện Bảo tàng địa chất Việt Nam (số 6 phố Phạm Ngũ Lão, Hà Nội). Theo GS Phan Trường Thị, đây là viên đá cực kỳ quý và rất hiếm, có thể gọi là "siêu thiên thạch". Những mẫu vật này càng thêm khẳng định về sự tồn tại của thiên thạch trên lãnh thổ Việt Nam, dẫn đến những đồn đoán trên nhiều hội nhóm để săn lùng.

Từ rất nhiều năm về trước, các nhà khoa học Pháp, sau này là các nhà khoa học người Việt, đã dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu và sưu tầm các mảnh thiên thạch trên lãnh thổ Việt Nam. Hiện tại, có khá nhiều mẫu vật thiên thạch được trưng bày tại Viện bảo tàng Địa chất Việt Nam. Theo tài liệu của viện này, 38 mẩu thiên thạch quý được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Địa chất Việt Nam là những mẩu thiên thạch do người Pháp thu nhặt ở Việt Nam và để lại sau khi rời khỏi Đông Dương.

Trong 38 mẩu thiên thạch đó, 35 mẩu được trưng bày tại Hà Nội, 3 mẩu được trưng bày tại Phân viện phía Nam (TP HCM). Cụ thể, 3 mẩu trưng bày tại TP HCM gồm mẩu số 15/38, do người Pháp nhặt được ngày 18/7/1941 tại Thúc Bình, Hội An, Quảng Nam; mẩu số 16/38, do người Pháp nhặt ngày 30/6/1921, tại Vĩnh Lược, Rạch Giá, Kiên Giang; mẩu số 17/38, do người Pháp nhặt năm 1921, tại Tuấn Túc, Sóc Trăng.

Tô Hội