Cảnh báo dịch sởi vẫn lưu hành trong cộng đồng

Trẻ được tiêm vaccine sởi sẽ có lá chắn phòng bệnh hiệu quả.

Phần lớn ca bệnh chưa tiêm vaccine

Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, số liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy, từ đầu năm đến giữa tháng 6, tại Bệnh viện đã ghi nhận tới 740 trường hợp mắc sởi đến khám và điều trị. Gần đây, trung bình mỗi tuần bệnh viện vẫn tiếp nhận khoảng 30 ca bệnh mới.

Đáng lưu ý, trong số các trường hợp mắc bệnh có nhiều trẻ đã từng khám và điều trị tại các cơ sở y tế khu vực phía Bắc trước khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương. Một số người bệnh được xác định có mặt tại cùng một cơ sở y tế trong cùng khoảng thời gian, cho thấy nguy cơ lây truyền bệnh sởi vẫn hiện hữu tại những nơi tập trung đông người, đặc biệt đối với trẻ chưa có miễn dịch bảo vệ.

Theo các bác sĩ, qua điều tra dịch tễ cho thấy, phần lớn bệnh nhi mắc sởi chưa được tiêm chủng đầy đủ theo lịch khuyến cáo hoặc chưa được tiêm vaccine phòng sởi.

Tại Hà Nội, theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, những tuần gần đây, trên địa bàn thành phố vẫn ghi nhận hàng chục ca mắc sởi. Đơn cử như tuần vừa qua, Hà Nội ghi nhận 14 ca mắc sởi tại 12 phường, xã; tuần trước đó ghi nhận 13 ca... cộng dồn năm 2026 toàn thành phố đã ghi nhận 304 ca mắc, tại 101 phường, xã.

Thời gian qua, Bộ Y tế đã triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine sởi tại nhiều địa phương, đặc biệt trong các năm 2024 – 2025. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một bộ phận lớn trẻ chưa được tiêm chủng đầy đủ, tiêm muộn hoặc bỏ lỡ các mũi vaccine quan trọng, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh và hình thành các “khoảng trống miễn dịch” trong cộng đồng dễ làm bùng phát dịch.

Các bác sĩ cũng lưu ý, khi đưa trẻ đến khám hoặc điều trị tại các cơ sở y tế, cha mẹ cần chủ động cung cấp thông tin về tiền sử tiếp xúc, đặc biệt trong trường hợp trẻ đã từng đến khám hoặc điều trị tại các cơ sở y tế trong vòng 21 ngày trước đó. Đây là thông tin quan trọng giúp nhân viên y tế đánh giá nguy cơ phơi nhiễm, phát hiện sớm ca bệnh và triển khai các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm phù hợp.

Trách nhiệm trong tiêm chủng

TS.BS. Lê Kiến Ngãi, Trưởng Khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết: “Trong bối cảnh bệnh sởi vẫn ghi nhận các ca mắc mới hằng tuần, việc bảo đảm mọi trẻ em được tiếp cận đầy đủ với vaccine là yêu cầu cấp thiết. Đây không chỉ là biện pháp giúp bảo vệ từng cá nhân mà còn góp phần củng cố miễn dịch cộng đồng, hạn chế nguy cơ dịch bệnh bùng phát trở lại”.

Theo TS. BS Lê Kiến Ngãi, thực tế, vẫn còn nhiều phụ huynh có tâm lý e ngại tiêm chủng, tự ý trì hoãn lịch tiêm của con trong thời gian dài. Đây là sai lầm, nhất là với các bậc phụ huynh có con thuộc nhóm bệnh nền, sinh non, suy dinh dưỡng hoặc mắc bệnh mạn tính; vì trẻ có bệnh nền, khi mắc sởi nếu không có "lá chắn" miễn dịch, dễ đối mặt với nguy cơ biến chứng cực kỳ nghiêm trọng như: Viêm phổi nặng, suy hô hấp, viêm não hoặc bội nhiễm.

Phần lớn trẻ có bệnh nền vẫn có thể tiêm chủng an toàn nếu được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đánh giá và tư vấn thời điểm phù hợp. Việc tự ý trì hoãn không phải là bảo vệ, mà là đẩy trẻ vào vùng nguy hiểm.

Theo đó, trẻ cần được tiêm ít nhất 2 mũi vaccine phòng sởi để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu, trong đó: Mũi thứ nhất (miễn dịch cơ bản) được tiêm khi trẻ từ 9 – 12 tháng tuổi nhằm tạo miễn dịch cơ bản chống lại virus sởi. Tuy nhiên sau mũi tiêm đầu tiên vẫn có một tỷ lệ nhỏ trẻ chưa tạo được miễn dịch đầy đủ. Mũi thứ hai (củng cố miễn dịch) được tiêm từ 15 – 18 tháng tuổi để củng cố miễn dịch và duy trì khả năng bảo vệ lâu dài, giảm nguy cơ mắc bệnh trong cộng đồng. Mũi thứ ba (nhắc lại) tiêm trong giai đoạn từ 4 – 6 tuổi nhằm củng cố miễn dịch và duy trì khả năng bảo vệ lâu dài.

Bác sĩ cũng lưu ý, với các vùng có nguy cơ cao hoặc trong bối cảnh dịch bùng phát, trẻ có thể được tiêm mũi bổ sung (mũi 0) sớm từ lúc 6 tháng tuổi. Những trẻ có tiền sử tiếp xúc với ca bệnh tại bệnh viện sẽ được chỉ định tiêm bổ sung sớm theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc