'Canh bạc' rủi ro của ông Trump sau cuộc tập kích hạ sát lãnh tụ Iran

Diễn biến bắt đầu khi liên quân Mỹ và Israel phát động đòn tấn công quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu trọng yếu tại Tehran và một số địa điểm quân sự then chốt của Iran.

Theo các nguồn tin quốc tế, chiến dịch sử dụng kết hợp chiến đấu cơ tàng hình, tên lửa hành trình và vũ khí dẫn đường chính xác cao. Mục tiêu được cho là nhằm vào hệ thống chỉ huy chiến lược, trong đó có nơi ở và trung tâm điều hành của lãnh tụ tối cao Iran.

Trong đợt đầu, tiêm kích tàng hình F-35I do Israel vận hành đã phóng tên lửa hành trình không đối đất dẫn đường chính xác cao.

Loại tên lửa này có chiều dài khoảng 4 m, trọng lượng phóng gần 1,5 tấn, tầm bắn hơn 250 km, sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp định vị vệ tinh và đầu dò hồng ngoại giai đoạn cuối.

Song song, Mỹ cũng triển khai tên lửa hành trình tấn công mặt đất AGM-158 JASSM từ nền tảng máy bay ném bom chiến lược để tấn công Iran.

Tên lửa AGM-158 JASSM dài khoảng 4,3 m, nặng gần 1 tấn, tầm bắn từ 370 km đến hơn 900 km tùy biến thể, mang đầu đạn xuyên phá nặng khoảng 450 kg.

Sau đòn đánh, truyền thông Iran xác nhận lãnh tụ tối cao đã thiệt mạng. Thông tin này lập tức gây chấn động khu vực.

Tại Tehran, lực lượng vũ trang đặt trong tình trạng báo động cao, triển khai hệ thống tên lửa phòng không tầm xa S-300 do Nga sản xuất. Hệ thống này có thể phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hơn 200 km, đánh chặn mục tiêu ở tầm cao đến 27 km.

Ngay sau đó, Iran phát động phản công bằng tên lửa đạn đạo tầm trung và máy bay không người lái tấn công tự sát.

Tên lửa đạn đạo tầm trung có chiều dài hơn 10 m, trọng lượng phóng khoảng 20 tấn, tầm bắn từ 1.000 km đến 2.000 km, mang đầu đạn nặng từ 700 kg đến 1 tấn.

Các máy bay không người lái tấn công tự sát có sải cánh khoảng 2,5 m, tầm bay hơn 1.000 km, mang đầu nổ nặng khoảng 40 kg.

Một số căn cứ có sự hiện diện của lực lượng Mỹ tại khu vực Trung Đông được cho là đã trở thành mục tiêu đáp trả.

Về mặt chiến lược, quyết định tập kích được xem là canh bạc lớn của ông Trump. Nếu chiến dịch đạt mục tiêu làm tê liệt bộ máy chỉ huy Iran trong thời gian ngắn, Mỹ và Israel có thể củng cố ưu thế răn đe.

Tuy nhiên, nguy cơ leo thang thành xung đột khu vực là hiện hữu. Iran sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn, cùng mạng lưới lực lượng ủy nhiệm tại nhiều quốc gia lân cận.

Điều này đồng nghĩa các tuyến vận tải năng lượng, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz, có thể bị đe dọa.

Hệ quả kinh tế cũng nhanh chóng xuất hiện. Giá dầu thế giới biến động mạnh do lo ngại gián đoạn nguồn cung.

Thị trường tài chính Mỹ chịu áp lực khi giới đầu tư đánh giá lại rủi ro địa chính trị. Chi phí duy trì lực lượng quân sự ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao có thể tiêu tốn hàng chục triệu USD mỗi ngày, trong bối cảnh ngân sách quốc phòng vốn đã chịu nhiều sức ép.

Trong nước Mỹ, phản ứng chính trị phân hóa rõ rệt. Một bộ phận ủng hộ lập trường cứng rắn, cho rằng hành động này nhằm loại bỏ mối đe dọa dài hạn.

Phần khác lo ngại kịch bản sa lầy quân sự tương tự các cuộc xung đột trước đây tại Trung Đông. Nếu Iran tiếp tục trả đũa bằng tên lửa hoặc tấn công mạng vào hạ tầng trọng yếu, sức ép đối với chính quyền Mỹ sẽ gia tăng.

Hiện tại, cục diện vẫn khó lường. Mỗi động thái quân sự tiếp theo đều có thể kéo theo phản ứng dây chuyền.

Canh bạc của ông Trump vì thế không chỉ là quyết định quân sự, mà còn là phép thử đối với sức chịu đựng chiến lược của Mỹ trong môi trường an ninh toàn cầu đầy biến động.

Việt Hùng