Cẩn trọng trước những 'chiếc bẫy' lừa đảo trên không gian mạng

Trang fanpage mang tên “Minawa Kênh Gà Resort & Spa Ninh Bình” khiến chị H. ở phường Hạc Thành (tên nạn nhân đã được thay đổi) bị mất số tiền lớn.

Mới đây, chị H. ở phường Hạc Thành (tên nạn nhân đã được thay đổi) trở thành nạn nhân của thủ đoạn giả mạo fanpage khách sạn, khu nghỉ dưỡng để chiếm đoạt tiền đặt cọc. Cụ thể, do có nhu cầu đặt phòng nghỉ dưỡng cho gia đình, chị tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội và liên hệ với fanpage mang tên “Minawa Kênh Gà Resort & Spa Ninh Bình” có dấu xác thực. Tin tưởng đây là trang chính thức, chị đã chuyển hơn 6,5 triệu đồng tiền đặt cọc theo hướng dẫn. Sau đó, các đối tượng liên tục đưa ra lý do, như: sai nội dung chuyển khoản, giao dịch không thành công, cần xác minh tài khoản... để yêu cầu chị chuyển thêm tiền. Từ khoản đặt cọc ban đầu, chị H. nhiều lần thực hiện theo hướng dẫn và bị chiếm đoạt tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng.

Không chỉ giả mạo doanh nghiệp, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa cơ quan Nhà nước để lừa đảo. Theo đó, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp nhận trình báo của chị T.T.K.D. trú tại phường Đông Sơn, chủ một cửa hàng kinh doanh vàng bạc về việc bị chiếm đoạt 312 triệu đồng. Theo trình bày của chị D., trong quá trình kê khai thuế, chị nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là cán bộ thuế hướng dẫn xác thực thông tin. Sau khi truy cập website giả mạo và thực hiện các thao tác theo yêu cầu, điện thoại của chị D. bị chiếm quyền điều khiển từ xa. Chỉ trong thời gian ngắn, toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng đã bị chuyển sang tài khoản khác.

Theo cơ quan công an, các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến hiện nay thường đánh vào tâm lý lo lắng, thiếu cảnh giác hoặc mong muốn nhận ưu đãi, hoàn tiền của người dân. Đối tượng thường giả danh cán bộ thuế, công an, ngân hàng, bảo hiểm xã hội hoặc nhân viên doanh nghiệp,... sau đó gửi đường link, yêu cầu cài đặt ứng dụng, truy cập website hoặc cấp quyền điều khiển thiết bị với lý do “xác thực thông tin”, “cập nhật dữ liệu”, “đồng bộ tài khoản”... Thực chất, các website, ứng dụng giả mạo có thể được sử dụng để thu thập thông tin đăng nhập, mật khẩu ngân hàng, mã OTP, dữ liệu sinh trắc học hoặc chiếm quyền điều khiển điện thoại nhằm thực hiện các giao dịch trái phép.

Bà Lê Thị Dung, Phó Giám đốc Ngân hàng Bắc Á - Chi nhánh Thanh Hóa khuyến cáo người dân tuyệt đối không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống; không cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, mã xác thực sinh trắc học cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Khi thực hiện các thủ tục trực tuyến, người dân cần kiểm tra thông tin qua các kênh chính thức của cơ quan, đơn vị liên quan.

Để phòng ngừa, hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo trên không gian mạng, người dân cần thực hiện nguyên tắc “không tin ngay, không làm theo ngay, không cung cấp thông tin ngay”. Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn, đường link yêu cầu xác thực tài khoản, nhận ưu đãi, hoàn tiền, xử lý thủ tục hành chính hoặc cài đặt ứng dụng, người dân cần bình tĩnh kiểm tra, đối chiếu thông tin qua các kênh chính thức trước khi thực hiện. Tuyệt đối không cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu ngân hàng, mã OTP, mã xác thực sinh trắc học; không cho phép người lạ truy cập, điều khiển từ xa thiết bị điện thoại, máy tính. Đồng thời, cần thường xuyên cập nhật hệ điều hành, ứng dụng ngân hàng, sử dụng mật khẩu bảo mật cao và chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội, tiện ích trong đời sống, sản xuất, kinh doanh và quản lý xã hội. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó, các nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng cũng ngày càng phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp công nghệ và sự chủ động từ người dân. Mỗi người dân cần hình thành thói quen kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo để không trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao. Sự tỉnh táo, cẩn trọng của người sử dụng chính là “lá chắn” quan trọng góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, phục vụ hiệu quả quá trình chuyển đổi số.

Bài và ảnh: Đức Thanh