Cẩn trọng làm đẹp da bằng nước đá lạnh

Hiểu đúng về liệu pháp lạnh

Dù không phải quá mới mẻ, nhưng gần đây, trên mạng xã hội vẫn xuất hiện nhiều clip chia sẻ phương pháp làm đẹp da bằng ngâm mặt vào chậu nước đá, hoặc ngâm mình trong bồn nước đá.

Các clip chia sẻ nhận được sự quan tâm của nhiều người. Như chia sẻ gần đây của một ca sĩ có tiếng, cô cho biết thường xuyên ngâm mặt nhiều lần trong bát nước đá vào buổi sáng, giúp da thêm săn chắc, tránh phù nề khuôn mặt, giúp trẻ lâu…

Nhiều người lạm dụng ngâm mặt nước đá với mong muốn làm đẹp da, trẻ lâu (ảnh minh họa).

Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, trong y học, liệu pháp lạnh là việc sử dụng nhiệt độ thấp có kiểm soát để tác động lên mô, từ giảm viêm, giảm đau đến phá hủy có chọn lọc các tổn thương bất thường trên da.

Ban đầu, phương pháp này phổ biến trong y học thể thao và phục hồi chức năng, sau đó được các bác sĩ da liễu và bác sĩ thẩm mỹ mở rộng ứng dụng sang lĩnh vực chăm sóc sắc đẹp và điều trị một số tổn thương tiền ung thư.

Theo phân tích của BS Hoàng, ví dụ trong thực hành da liễu, áp lạnh đã trở thành một trong những thủ thuật ngoại trú phổ biến nhờ hiệu quả, chi phí thấp và thời gian hồi phục nhanh. Bác sĩ có thể dùng nitơ lỏng theo dạng phun, đầu dò hoặc "que lạnh" để xử lý các tổn thương như mụn cóc, dày sừng ánh sáng, dày sừng tiết bã...

Tùy từng tổn thương, bác sĩ sẽ quyết định số chu kỳ đóng băng, rã đông, thời gian giữ lạnh và khoảng cách giữa các lần điều trị, nhằm vừa đủ phá hủy mô bệnh lý vừa hạn chế tối đa sẹo và rối loạn sắc tố.

Người bệnh thường được tư vấn kỹ về diễn biến sau thủ thuật: đỏ, sưng nhẹ, phồng rộp, đóng vảy và bong da trong vòng 1 - 3 tuần, sau đó vùng da mới có thể sáng màu hoặc hồng nhạt hơn trong một thời gian.

Chưa có nghiên cứu nào chứng minh

Tuy nhiên, BS Hoàng cảnh báo, cùng với xu hướng công nghệ lạnh trong hệ thống y khoa, mạng xã hội lại lan rộng phong trào "skin icing", "facial ice bowl", chườm trực tiếp đá lạnh hoặc ngâm mặt trong chậu nước đá với lời hứa "se khít lỗ chân lông, giảm mụn, trẻ hóa da".

Về sinh học, việc áp trực tiếp đá lên da quá lâu có thể gây bỏng lạnh, làm tổn hại lớp lipid biểu bì vốn đóng vai trò như lớp "xi măng" trong hàng rào bảo vệ da. Khi lớp lipid này bị phá vỡ, da mất nước nhiều, trở nên khô ráp, bong tróc, tăng nhạy cảm với các chất kích thích và tia UV, từ đó đẩy nhanh quá trình lão hóa do stress oxy hóa.

Cùng quan điểm, bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Vũ Anh Đào (Khoa Thẩm mỹ da, Bệnh viện Da liễu TP.HCM) cho biết, việc ngâm da vào nước lạnh giúp da giảm viêm, sưng nề và nó cũng giúp kích thích hormone hạnh phúc endorphin dưới da khi bị căng thẳng.

Tuy nhiên, việc ngâm mặt trực tiếp vào nước đá có thể khiến da bị bỏng lạnh, viêm da tiếp xúc, mày đay do nhiệt…

Đến thời điểm này, chưa có nghiên cứu nào chứng minh ngâm mặt vào nước đá sẽ giúp trẻ hóa làn da. Tùy vào từng làn da (da khô, da nhờn, da hỗn hợp...) mà có cách chăm sóc da phù hợp.

Hệ lụy của việc lạm dụng

BS Hoàng khuyến cáo, với những người có da mỏng, da nhạy cảm, tiền sử đỏ mặt hoặc giãn mao mạch, việc co - giãn mạch quá đột ngột dưới tác động của lạnh cực đoan khiến thành mạch nhỏ dễ bị tổn thương, vỡ mao mạch, hình thành các vệt đỏ dạng mạng nhện khó điều trị.

Trên thực tế lâm sàng, không ít bệnh nhân đến khám vì những "vết đỏ lằng nhằng" xuất hiện sau một thời gian dài lạm dụng chườm đá hoặc các dịch vụ lạnh không kiểm soát, phải điều trị lại bằng laser mạch máu tốn kém.

Thậm chí, còn có thể dẫn tới nguy cơ rối loạn sắc tố da, ví dụ như tăng sắc tố khiến các vùng nám, thâm sẵn có trở nên đậm màu hơn và dai dẳng hơn…

BS Hoàng cho hay, từ góc nhìn chuyên môn, liệu pháp lạnh là một công cụ điều trị mạnh, có hiệu quả rõ rệt khi được sử dụng đúng chỉ định, đúng liều, đúng đối tượng, trong môi trường có kiểm soát và dưới tay người được đào tạo bài bản.

Ngược lại, nếu bị đơn giản hóa thành "mẹo chườm đá" hay "ngâm mặt nước đá" tự phát, nguy cơ tổn thương hàng rào da, mạch máu và sắc tố là điều giới chuyên môn đã ghi nhận trong thực hành hằng ngày. Chính vì vậy, nếu biết dùng đúng cách, lạnh có thể là "vũ khí" hỗ trợ cho làn da; nếu dùng sai, dễ trở thành "con dao hai lưỡi" để lại dấu vết khó sửa trên chính khuôn mặt mình.

Vũ An