Cần sớm xây dựng Quy hoạch khảo cổ học Đà Nẵng

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Trương Thị Hồng Hạnh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: NGỌC PHÚ

Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Trương Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh, Đà Nẵng không chỉ là nơi giao thoa giữa núi và biển mà còn là không gian văn hóa đặc sắc.

Qua hơn một thế kỷ điều tra và nghiên cứu, trên địa bàn thành phố phát hiện hơn 300 di tích, địa điểm và dấu tích khảo cổ học. Những phát hiện này phản ánh tiến trình phát triển liên tục từ thời tiền sử, văn hóa Sa Huỳnh, Chăm Pa đến Đại Việt và khảo cổ học hàng hải.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn và quản lý di sản khảo cổ vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Toàn thành phố hiện mới có 20 di chỉ khảo cổ được xếp hạng, chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhiều di chỉ chưa được nhận diện đầy đủ đang đứng trước nguy cơ bị tác động bởi các dự án hạ tầng. Cùng với đó, dữ liệu khảo cổ học còn phân tán, chưa được số hóa đồng bộ và chưa tích hợp hiệu quả vào quy hoạch đô thị.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố khẳng định, trên tinh thần không đánh đổi di sản lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, các ý kiến phản biện của chuyên gia tại hội thảo sẽ là luận cứ khoa học quan trọng.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: NGỌC PHÚ

Từ đó, sở sẽ tổng hợp, tham mưu UBND thành phố triển khai công tác lập quy hoạch khảo cổ toàn thành phố giai đoạn năm 2026 đến 2035, tầm nhìn đến năm 2055.

Trình bày đề dẫn hội thảo, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Vỹ đánh giá, Đà Nẵng giữ vị trí đặc biệt, là nơi lưu giữ những lớp trầm tích lịch sử phản ánh tiến trình phát triển của cư dân miền Trung trong hàng nghìn năm.

Hiện nay, khối lượng tư liệu khảo cổ được tích lũy nhiều, áp lực từ việc chuyển đổi không gian sử dụng đất và phát triển đô thị ngày càng lớn.

Tại hội thảo, các nhà nghiên cứu thống nhất cho rằng, khảo cổ học thành phố đang chuyển từ bảo tồn hiện vật sang quản trị tài nguyên di sản.

Đại biểu tham luận tại hội thảo. Ảnh: NGỌC PHÚ

Nhiều tham luận đề xuất mở rộng nghiên cứu khảo cổ học dưới nước, khảo cổ học cảnh quan, tăng cường chuyển đổi số, xây dựng bản đồ số di sản và phát triển khảo cổ học cộng đồng gắn liền với du lịch văn hóa.

Thành phố cần ưu tiên điều tra tổng thể các địa điểm khảo cổ, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ để tích hợp trực tiếp vào quy hoạch phát triển đô thị, hướng tới xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị hiện đại, sáng tạo và giàu bản sắc.

NGỌC PHÚ