Cần giải pháp đột phá để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hoàn thiện thể chế cho các mô hình mới

Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội sáng 21/4. Ảnh: HỒNG CHÂU

Tham gia thảo luận tại nghị trường, đại biểu Phan Duy Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) cho rằng, cần tập trung vào tính khả thi của các chỉ tiêu tăng trưởng, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, kỷ luật tài chính và hoàn thiện cơ chế chính sách cho các mô hình phát triển mới.

Theo đại biểu, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong 5 năm tới, cùng với việc giảm mạnh hệ số ICOR xuống mức 4,5 - 4,8 là rất tham vọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao. Tuy nhiên, xét trên thực tế, việc giảm ICOR trong các giai đoạn trước diễn ra rất chậm, nên để đạt được mục tiêu này trong thời gian ngắn sẽ là thách thức lớn.

Đoàn chủ tọa phiên họp sáng 21/4. Ảnh: HỒNG CHÂU

Đại biểu chỉ rõ, nếu không có các giải pháp mang tính đột phá nhằm khắc phục những tồn tại kéo dài như phân bổ vốn dàn trải, chất lượng chuẩn bị dự án chưa cao, chậm giải phóng mặt bằng, hạn chế về nguồn vật liệu xây dựng… thì khó có thể hiện thực hóa mục tiêu đã đề ra.

Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ cần xây dựng lộ trình cụ thể, làm rõ các yếu tố đóng góp vào việc giảm ICOR, bao gồm nâng cao năng suất lao động, ứng dụng khoa học công nghệ và cơ cấu lại đầu tư công theo hướng tập trung, hiệu quả.

Đề cập công tác thu ngân sách, đại biểu ghi nhận kết quả thu năm 2025 vượt dự toán là nỗ lực lớn, song cũng thẳng thắn chỉ ra hạn chế trong công tác dự báo và lập dự toán chưa sát thực tế. Theo đại biểu, dự toán ngân sách không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là cơ sở quan trọng để Quốc hội quyết định chính sách tài khóa, phân bổ nguồn lực và kiểm soát bội chi, nợ công.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ sớm có giải pháp căn cơ nhằm nâng cao chất lượng công tác dự báo; đồng thời nghiên cứu đổi mới phương thức lập dự toán theo hướng phù hợp thông lệ quốc tế.

Đại biểu Phan Duy Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) thảo luận tại hội trường. Ảnh: HỒNG CHÂU

Đại biểu đánh giá tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 98% kế hoạch là kết quả tích cực, nhưng lưu ý sự không đồng đều giữa các nguồn vốn. Trong đó, vốn ngân sách trung ương và vốn ngoài nước có tỷ lệ giải ngân thấp, kéo dài qua nhiều năm. Đặc biệt, tiến độ giải ngân những tháng đầu năm 2026 còn chậm, trong khi vẫn tồn tại tình trạng chưa phân bổ chi tiết một lượng lớn kế hoạch vốn.

Đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân đối với từng bộ, ngành, địa phương; đồng thời nghiên cứu áp dụng chế tài nghiêm đối với các trường hợp chậm triển khai, trả lại vốn do nguyên nhân chủ quan.

Đối với mô hình Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, đại biểu đánh giá đây là bước đi chiến lược, đã có những kết quả bước đầu sau khi ban hành các nghị định hướng dẫn. Tuy nhiên, do đây là lĩnh vực mới, có tính cạnh tranh toàn cầu cao, nên cần tiếp tục hoàn thiện thể chế với các chính sách vượt trội.

Đại biểu kiến nghị sớm ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng điều hành, thành lập cơ quan giám sát và xây dựng các cơ chế đủ sức hấp dẫn để thu hút dòng vốn và các định chế tài chính quốc tế.

Liên quan việc tháo gỡ vướng mắc các dự án theo Nghị quyết số 170 của Quốc hội, đại biểu phản ánh thực tế phát sinh nghĩa vụ tài chính tăng cao do việc xác định lại giá đất. Trong khi đó, nhà đầu tư còn phải chịu thêm khoản chậm nộp, dù nguyên nhân không xuất phát từ phía họ. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị Chính phủ xem xét bỏ khoản thu chậm nộp này nhằm giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp, tạo điều kiện phục hồi và thúc đẩy đầu tư.

HỒNG CHÂU