Cần giải pháp đồng bộ để xử lý tận gốc điểm nghẽn trật tự đô thị và trật tự an giao thông

Người dân cần đồng hành với lực lượng chức năng

Theo ghi nhận của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, dọc nhiều tuyến phố trên địa bàn Thủ đô, như: Dịch Vọng Hậu, Khúc Thừa Dụ (phường Cầu Giấy); Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Quý Đức (phường Thanh Xuân)... không khó để bắt gặp hình ảnh ô tô dừng, đỗ dưới lòng đường; xe máy dựng kín vỉa hè; hàng quán bày bàn ghế, biển quảng cáo, giá hàng hóa lấn chiếm không gian dành cho người đi bộ. Mặc dù lực lượng Ban Chỉ đạo 197 các xã, phường cùng công an địa phương liên tục tổ chức kiểm tra, xử lý, lập lại trật tự đô thị, song thực tế cho thấy chưa thể xử lý dứt điểm các vi phạm.

Ô tô đỗ lòng đường và xe máy để tràn lan trên vỉa hè ở phố Dịch Vọng Hậu, phường Cầu Giấy. Ảnh: Hậu Lộc

Thời gian qua, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội đã duy trì việc kiểm tra theo chuyên đề, xử lý nghiêm các trường hợp dừng, đỗ xe sai quy định; giải tỏa các điểm kinh doanh lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; yêu cầu các hộ dân ký cam kết không tái phạm. Không ít tuyến phố sau mỗi đợt ra quân trở nên thông thoáng, trả lại không gian cho người đi bộ, góp phần bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Thế nhưng, thực tế cũng cho thấy một nghịch lý là, sau mỗi đợt kiểm tra, nhiều tuyến phố chỉ duy trì được trật tự trong một thời gian ngắn rồi lại tái diễn tình trạng vi phạm. Điều đó không phản ánh sự thiếu quyết liệt của lực lượng chức năng, mà cho thấy đây là một bài toán quản lý đô thị phức tạp, chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố, từ ý thức người dân, hạ tầng giao thông đến cơ chế quản lý.

Theo Trung tá Đặng Văn Đạo, Tổ trưởng Tổ Cảnh sát trật tự, Công an phường Thanh Xuân, việc xử lý vi phạm hiện nay không gặp nhiều khó khăn về chế tài mà khó nhất là duy trì kết quả lâu dài, quan trọng nhất vẫn là ý thức của người dân.

"Chúng tôi duy trì kiểm tra thường xuyên, xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, việc xử lý cũng không thể chỉ trông chờ vào xử phạt hành chính, mà quan trọng nhất vẫn là ý thức của người dân. Khi lực lượng rời đi, nếu người dân thiếu ý thức thì vi phạm rất dễ tái diễn", Trung tá Đặng Văn Đạo chia sẻ.

Mặc dù có biển cấm đỗ xe, nhưng nhiều chiếc ô tô vẫn đỗ chiếm lòng đường trên một tuyến phố thuộc phường Thanh Xuân. Ảnh: Hậu Lộc

Cùng quan điểm, Trung tá Đỗ Mạnh Khải, Tổ Cảnh sát trật tự, Công an phường Cầu Giấy cho biết, việc xử lý chỉ thực sự hiệu quả khi có sự đồng thuận của người dân, sự vào cuộc của chính quyền, các tổ dân phố và các đoàn thể. Nếu chỉ lực lượng chức năng làm thì rất khó duy trì kết quả lâu dài.

Qua ghi nhận thực tế, nguyên nhân đầu tiên xuất phát từ chính ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân và các hộ kinh doanh.

Nhiều người vẫn có tâm lý "tiện đâu đỗ đó", "bán một chút không ảnh hưởng" hoặc cho rằng việc lấn ra vài mét vỉa hè là bình thường. Đáng nói hơn, không ít trường hợp biết rõ hành vi vi phạm nhưng vẫn cố tình thực hiện với suy nghĩ "lực lượng đi rồi lại bày ra".

Chị N.T.H, chủ một cửa hàng kinh doanh trên phố Trần Thái Tông, phường Cầu Giấy chia sẻ: "Tôi cũng biết để xe trên vỉa hè hay bày hàng ra ngoài tlà không đúng. Nhưng nếu không có chỗ để xe cho khách, việc kinh doanh rất khó khăn. Chúng tôi mong có giải pháp lâu dài để vừa bảo đảm trật tự vừa tạo điều kiện cho người dân buôn bán".

Muốn giải quyết tận gốc phải đồng bộ nhiều giải pháp

Bên cạnh ý thức, áp lực hạ tầng cũng là nguyên nhân rất lớn khiến tình trạng vi phạm chưa thể giải quyết triệt để. Tốc độ đô thị hóa nhanh cùng với số lượng ô tô cá nhân tăng nhanh trong nhiều năm qua, nhưng hệ thống bãi đỗ xe công cộng phát triển chưa tương xứng.

Để xử lý dứt điểm vi phạm, ngoài sự quyết liệt của lực lượng chức năng thì rất cần sự đồng hành của người dân. Ảnh: Hậu Lộc

Tại nhiều khu dân cư, khu đô thị, nhu cầu gửi xe vượt xa khả năng đáp ứng của hạ tầng hiện có. Không ít khu đô thị chưa hoàn thiện hạ tầng giao thông tĩnh hoặc chưa được bàn giao đầy đủ cho chính quyền địa phương quản lý, khiến việc tổ chức điểm đỗ xe hợp pháp gặp nhiều khó khăn.

Khi nhu cầu có thật nhưng hạ tầng chưa đáp ứng, việc người dân tìm cách tận dụng lòng đường, vỉa hè để dừng, đỗ xe là điều dễ xảy ra, dù hành vi đó vẫn phải bị xử lý theo quy định.

Trung tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Trưởng Công an xã Ô Diên cho biết, cùng với việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, công tác bảo đảm trật tự đô thị cũng chịu tác động không nhỏ từ điều kiện hạ tầng.

Theo Trung tá Nguyễn Anh Tuấn, tại một số khu vực, số lượng phương tiện tăng nhanh trong khi bãi đỗ xe và các điểm giao thông tĩnh chưa đáp ứng kịp nhu cầu thực tế. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng dừng, đỗ xe chưa đúng quy định vẫn còn xảy ra. Vì vậy, bên cạnh sự vào cuộc của lực lượng chức năng, rất cần từng bước hoàn thiện hạ tầng và sự đồng hành, chia sẻ của người dân để công tác giữ gìn trật tự đô thị đạt hiệu quả bền vững hơn.

Ở góc độ là người dân, anh N.V.N, người dân sinh sống tại Khu đô thị Tân Tây Đô, xã Ô Diên chia sẻ: "Chúng tôi đồng tình với việc lực lượng chức năng xử lý nghiêm các trường hợp dừng, đỗ xe sai quy định để bảo đảm mỹ quan đô thị và an toàn giao thông. Tuy nhiên, thực tế hiện nay tại một số khu vực, số lượng phương tiện ngày càng tăng trong khi bãi đỗ xe còn thiếu, khiến người dân nhiều lúc gặp khó khăn trong việc tìm chỗ gửi xe. Mong rằng thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ quan tâm đầu tư thêm các điểm đỗ xe tập trung để vừa đáp ứng nhu cầu của người dân, vừa góp phần hạn chế các vi phạm về trật tự đô thị".

Có thể thấy, việc xử lý các vi phạm về trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông không đơn thuần là câu chuyện lập biên bản hay xử phạt hành chính. Đây là bài toán liên quan đến quy hoạch đô thị, phát triển hạ tầng, tổ chức giao thông và đặc biệt là xây dựng văn hóa chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Do đó, để hạn chế tình trạng tái vi phạm, nhiều ý kiến cho rằng trước hết cần tiếp tục duy trì việc kiểm tra thường xuyên, không để xảy ra tình trạng "đánh trống bỏ dùi". Những điểm nóng cần được phân công lực lượng theo dõi, xử lý nhiều lần đối với các trường hợp cố tình vi phạm.

Ô tô đỗ tràn lan tại Khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ, phường Định Công. Ảnh: Hậu Lộc

Song song với đó, thành phố Hà Nội và các địa phương cần đẩy nhanh quy hoạch, đầu tư các bãi đỗ xe công cộng, khai thác hiệu quả quỹ đất phù hợp để đáp ứng nhu cầu đỗ xe ngày càng tăng của người dân. Đối với các khu đô thị mới, cần sớm hoàn thiện và bàn giao hạ tầng để chính quyền có cơ sở tổ chức quản lý đồng bộ.

Công tác tuyên truyền cũng cần được đổi mới theo hướng gần gũi, dễ tiếp cận, kết hợp giữa tuyên truyền trực tiếp, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và các mô hình tự quản tại khu dân cư. Khi người dân nhận thức rõ rằng việc kinh doanh lấn chiếm vỉa hè hay đỗ xe sai quy định không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi chung của cộng đồng, việc chấp hành sẽ trở nên tự giác hơn.

Hậu Lộc