Cần đặt Đồng Nai trong tổng thể phát triển 'vùng thành phố Hồ Chí Minh'

Công tác quy hoạch cần gắn với bảo vệ, khai thác bền vững không gian sông Đồng Nai

Tiếp tục phiên thảo luận tại Tổ 2 đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, các đại biểu Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh bày tỏ sự đồng thuận cao, đồng thời nêu nhiều đề xuất quan trọng nhằm bảo đảm Đồng Nai phát triển bền vững, hài hòa lợi ích kinh tế - xã hội và môi trường, cũng như tăng cường liên kết vùng.

Toàn cảnh phiên họp tổ của Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh

Ủng hộ chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương, ĐBQH Trần Hoàng Ngân nêu rõ, sau sáp nhập, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các điều kiện về quy mô và vai trò phát triển. Theo đó, Đồng Nai hiện nay có diện tích hơn 12.700 km², dân số khoảng 4,5 triệu người; tỷ lệ đô thị hóa ở mức cao, đạt 54 - 55%, vượt tiêu chí theo quy định (chỉ 45%). Số lượng đơn vị hành chính cấp phường là 33/62, vượt tiêu chí về số phường (30%), phản ánh mức độ phát triển đô thị rõ nét.

Đặc biệt, Đồng Nai hiện là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, với GRDP đứng thứ 4, chỉ sau Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng; thu nhập bình quân đầu người xếp thứ 5. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tạo điều kiện thuận lợi để Đồng Nai trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, kết nối hiệu quả các vùng kinh tế.

Bên cạnh đó, Đồng Nai là cụm khu công nghiệp rất lớn với 58 khu công nghiệp, đã huy động và thu hút được trên 2.800 dự án. Theo quy hoạch, Đồng Nai dự kiến sẽ có 89 khu công nghiệp, 1 khu kinh tế, 1 khu công nghệ cao.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) lưu ý, quy hoạch cần gắn với bảo vệ và khai thác bền vững không gian sông Đồng Nai, phát triển các đô thị ven sông

Đại biểu Trần Hoàng Ngân cũng nhấn mạnh một số yêu cầu để Đồng Nai phát triển bền vững.

Trước hết, công tác quy hoạch cần gắn với bảo vệ và khai thác bền vững không gian sông Đồng Nai, phát triển các đô thị ven sông.

Thứ hai, trong bối cảnh mở rộng nhanh các khu công nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, tuần hoàn, kiểm soát chặt chẽ nước thải, chất thải, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt là hệ thống sông Đồng Nai. "Cần hết sức quan tâm vấn đề an ninh nguồn nước của sông Đồng Nai", đại biểu nhấn mạnh.

Thứ ba, về an sinh xã hội, cần đổi mới tư duy trong phát triển nhà ở cho người lao động. Theo đại biểu, với đặc thù lực lượng lao động di cư lớn, việc ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, mô hình ký túc xá công nhân sẽ phù hợp hơn so với việc xây dựng nhà ở xã hội, qua đó vừa đáp ứng nhu cầu thực tiễn, vừa phục vụ hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tạo ra một cực tăng trưởng mới

Cũng ủng hộ việc Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, phân tích thêm từ góc nhìn liên kết vùng, ĐBQH Trương Minh Huy Vũ chỉ rõ, sau khi hợp nhất, Đồng Nai đã đạt quy mô của một đô thị lớn xét trên các tiêu chí về dân số, diện tích và đặc biệt là quy mô kinh tế. Hiện tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Đồng Nai đạt khoảng 638 nghìn tỷ đồng, đứng sau ba đô thị lớn là Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng; thu ngân sách hơn 100 nghìn tỷ đồng; thu hút đầu tư nước ngoài đạt 4,6 tỷ USD, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

ĐBQH Trương Minh Huy Vũ (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, chưa có một không gian đô thị nào hội tụ đồng thời tổ hợp các dự án hạ tầng chiến lược quốc gia với quy mô lớn như tại Đồng Nai

Đại biểu cũng cho rằng, chưa có một không gian đô thị nào hội tụ đồng thời tổ hợp các dự án hạ tầng chiến lược quốc gia với quy mô lớn như tại Đồng Nai, từ Cảng hàng không quốc tế Long Thành đến các tuyến cao tốc và định hướng kết nối đường sắt đô thị. "Động lực tăng trưởng hai con số của Đông Nam Bộ và của cả nước nằm rất nhiều ở khu vực này", đại biểu nhấn mạnh.

Từ góc nhìn liên kết vùng, đại biểu Trương Minh Huy Vũ đề xuất cần đặt Đồng Nai trong tổng thể phát triển “vùng thành phố Hồ Chí Minh”. Theo đó, Đồng Nai cùng với thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận có thể hình thành một không gian kinh tế quy mô gần 3 triệu tỷ đồng - "một sức mạnh kinh khủng".

"Nhìn từ thành phố Hồ Chí Minh, đây là một nội dung rất quan trọng, không những ủng hộ Đồng Nai là phát triển cho vùng Đông Nam Bộ mà còn tạo thành một cực tăng trưởng mới", đại biểu nêu quan điểm.

Tuy nhiên, đại biểu Trương Minh Huy Vũ cũng chỉ rõ những thách thức lớn đặt ra đối với Đồng Nai trong quá trình phát triển.

Trước hết là, thách thức kép của Đồng Nai sau khi hợp nhất. Khu vực Bình Phước (cũ) có diện tích rừng, đất nông nghiệp và mảng xanh lớn. Vậy chúng ta "ứng xử" với các mảng xanh, mảng rừng này như thế nào? Nếu đẩy rất nhanh câu chuyện đô thị hóa ở các khu vực này thì sẽ mất mảng xanh, mảng rừng đó. Nếu đô thị hóa thiếu kiểm soát, nguy cơ suy giảm tài nguyên và mất cân bằng sinh thái là hiện hữu.

Thứ hai là yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án liên kết vùng. Thực tiễn triển khai các dự án hạ tầng xuyên địa giới hành chính, như tuyến metro kết nối thành phố Hồ Chí Minh với Đồng Nai, cho thấy sự thiếu đồng bộ về cơ chế giữa các địa phương là một thách thức lớn. Vì vậy, đại biểu kiến nghị sớm đưa nội dung về cơ chế liên kết vùng vào chương trình nghị sự.

N. Bình - Ảnh: L. Hiển