Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ vùng cao

Trong tổng số trẻ suy dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh, 82,8% là trẻ em thuộc đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu sinh sống tại các xã, thôn vùng cao đặc biệt khó khăn. Việc thiếu nguồn nước sạch, điều kiện vệ sinh chưa bảo đảm, thói quen ăn uống đơn điệu cùng hạn chế về kiến thức chăm sóc và dinh dưỡng của người lớn là những nguyên nhân chính khiến tình trạng suy dinh dưỡng kéo dài, khó kiểm soát, và để lại hệ lụy đối với sức khỏe cũng như sự phát triển toàn diện của trẻ.

Nhận diện được những khó khăn ấy, nhiều năm qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ các giải pháp để hỗ trợ, can thiệp kịp thời để cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ em vùng cao.

Công tác truyền thông giáo dục dinh dưỡng được ngành y tế tích cực tổ chức bằng nhiều hình thức, như: nói chuyện chuyên đề, hội thi cho đến tư vấn qua các hội nhóm Zalo, Facebook của các đơn vị y tế.

Đồng thời, duy trì hoạt động của 86 mô hình chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời, nhằm nâng cao kiến thức và khuyến khích các bà mẹ thực hành nuôi con bằng sữa mẹ, cho trẻ ăn bổ sung đúng cách.

Phụ nữ thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn tổ chức nấu bữa ăn kiểu mẫu.

Thông qua các mô hình triển khai, toàn tỉnh đã tổ chức 3.961 buổi truyền thông và 2.806 buổi thực hành dinh dưỡng, thu hút 39.639 lượt người tham gia. Các mô hình này còn tạo kết nối giữa nhóm bà mẹ và người chăm sóc trẻ, giúp việc trao đổi thông tin trở nên thuận lợi hơn. Qua đó, chương trình có thể điều chỉnh hoạt động can thiệp phù hợp với phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa địa phương, góp phần tối ưu hóa việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Tỉnh Lào Cai cũng đã tận dụng nguồn lực từ Tiểu dự án 2 - Cải thiện dinh dưỡng thuộc Dự án 3 “Hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng” của Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững để triển khai thực hiện các hoạt động phù hợp với thực tiễn.

Phụ nữ mang thai đã chủ động kiểm tra sức khỏe thai kỳ.

Chỉ tính riêng năm 2025, tổng nguồn lực đầu tư cho hoạt động cải thiện dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh đạt hơn 4,1 tỷ đồng. Nguồn kinh phí này được sử dụng hiệu quả cho nhiều hoạt động, trọng tâm là tư vấn chế độ dinh dưỡng, bổ sung vi chất thiết yếu như vitamin A, sắt; hỗ trợ sản phẩm dinh dưỡng; tăng cường truyền thông về ăn uống lành mạnh gắn với phát triển nông nghiệp nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.

Chị Sùng Thị Dy ở thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn chia sẻ: Sau khi được tư vấn dinh dưỡng, tôi đã biết thời điểm nào thì cho con ăn bột, ăn cháo, ăn cơm. Tôi cũng biết cách tô màu bát bột cho con đủ 4 nhóm thực phẩm dinh dưỡng, có thịt, có rau, dầu ăn. Cháo ngon hơn, con ăn nhiều hơn, tăng cân, khỏe mạnh, gia đình tôi mừng lắm!.

Không chỉ ở cộng đồng, các nhà trường cũng tích cực triển khai thực hiện các mô hình về thực hiện chế độ dinh dưỡng, như: “Trường bán trú xanh - sạch - đẹp”, "Dinh dưỡng cho bé", “Trồng một cây, nuôi một con”, “Vườn rau của bé”…

Mô hình "Vườn rau của bé" được nhiều trường học tích cực triển khai.

100% các trường tổ chức nấu ăn đều triển khai đồng bộ các chính sách, quy định pháp luật về dinh dưỡng học đường nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các bên liên quan về vai trò của dinh dưỡng đối với sự phát triển toàn diện của học sinh.

Các đơn vị tổ chức bữa ăn bán trú bảo đảm dinh dưỡng hợp lý và an toàn thực phẩm trong trường học. Thực phẩm cung cấp cho các bếp ăn tập thể được hợp đồng mua bán với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn.

Tại các trường học, bữa ăn được tính toán vừa đủ dinh dưỡng, vừa đủ định suất theo quy định.

Các cơ sở giáo dục thường xuyên thực hiện theo dõi sức khỏe của trẻ và trao đổi với phụ huynh về tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe của trẻ.

Các trường mầm non xây dựng thực đơn đáp ứng khuyến nghị của Bộ Y tế về bảo đảm dinh dưỡng hợp lý theo lứa tuổi, đa dạng thực phẩm; thường xuyên phối hợp với các cơ sở giáo dục thực hiện theo dõi sức khỏe trẻ bằng biểu đồ tăng trưởng và trao đổi với phụ huynh về tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe của trẻ.

100% trẻ phát hiện suy dinh dưỡng cấp tính được quản lý và điều trị bằng sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt. Tại các trường học, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng năm sau luôn giảm so với năm trước; duy trì tẩy giun định kỳ 2 lần/năm cho trên 99% trẻ từ 24 - 60 tháng tuổi và trẻ em cấp tiểu học trên địa bàn tỉnh.

Trẻ em vùng cao cần tiếp tục được quan tâm để phát triển toàn diện.

Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ em vùng cao Lào Cai không phải là câu chuyện của riêng một ngành, một cấp, mà là hành trình tiếp sức của cả gia đình, cộng đồng và xã hội. Mỗi sự thay đổi nhỏ hôm nay chính là những viên gạch tạo nên nền móng vững chắc cho một thế hệ khỏe mạnh, rạng rỡ mai sau.

Nguyễn Thị Hoài Anh