Cải cách mạnh cơ chế điều hành giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước bám sát diễn biến giá thế giới

Thông tin từ Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), năm 2025 công tác điều hành giá xăng dầu trong nước tiếp tục được điều hành theo quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP, Nghị định 95/2021/NĐ-CP và Nghị định số 80/2023/NĐ-CP. Kể từ khi thực hiện điều hành giá xăng dầu rút xuống 7 ngày/lần, mức biến động giá giữa 2 lần điều chỉnh cơ bản không lớn, giá xăng dầu trong nước đã cơ bản bám sát diễn biến giá thế giới.

Trong năm 2025, giá các mặt hàng xăng dầu đã qua 52 kỳ điều điều hành và 53 lần điều chỉnh giá. Ảnh minh họa

Theo đó, giá xăng dầu cuối năm duy trì ở mức thấp hơn so với đầu năm, quý II có mức giá giảm sâu nhất và quý IV hầu hết các mặt hàng tiếp tục giảm nhẹ so với quý III. Điều này góp phần giảm chi phí đầu vào cho sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Bên cạnh đó, Nhà nước chưa sử dụng Quỹ Bình ổn giá để can thiệp, qua đó đảm bảo cân bằng lợi ích giữa DN kinh doanh và người tiêu dùng, đồng thời góp phần giữ ổn định mặt bằng giá.

Trong năm 2025, giá các mặt hàng xăng dầu đã qua 52 kỳ điều điều hành và 53 lần điều chỉnh giá, trong đó mặt hàng xăng E5RON92 có 28 lần tăng, 25 lần giảm; xăng RON95-III có 27 lần tăng, 26 lần giảm; mặt hàng dầu diesel có 24 lần tăng, 29 lần giảm; dầu hỏa có 30 lần tăng, 23 lần giảm; dầu madut có 22 lần tăng, 31 lần giảm.

Ở góc độ nghiên cứu, Ths Đoàn Tiến Quyết - Bộ phận Phân tích dữ liệu (Viện Dầu khí Việt Nam) cho hay, trong năm 2025, giá các mặt hàng xăng dầu trên thị trường thế giới dao động ở mức khoảng 80 - 86 USD/thùng, biến động giảm khoảng từ 3 - 13% so với năm trước, tùy thuộc từng mặt hàng. Nhìn chung xu hướng giảm giá của các mặt hàng xăng dầu trên thế giới khiến cho xu hướng giá trên thị trường nội địa cũng diễn biến đồng pha và không có sự khác biệt.

Về nguồn cung, theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), tổng nguồn xăng dầu các loại cho tiêu thụ thị trường nội địa cả năm 2025 ước khoảng 28,6 triệu m3/tấn, tương đương khoảng 97% tổng nguồn xăng dầu tối thiểu phân giao từ đầu năm 2025, tăng 2,1% so với thực hiện tổng nguồn năm 2024. Như vậy, năm 2025, các DN đã nỗ lực đảm bảo nguồn cung xăng dầu cũng như lượng xăng dầu đã được Bộ Công Thương phân giao.

Trao quyền quyết định giá bán lẻ cho doanh nghiệp

Bước sang năm 2026, bối cảnh thị trường được dự báo có nhiều thay đổi. Theo các tổ chức quốc tế, nguồn cung dầu mỏ toàn cầu có xu hướng dư thừa, giá được dự báo ở mức thấp. Trong nước, yêu cầu phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống cung ứng xăng dầu. Do đó, Bộ Công Thương nhận định, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng, xăng dầu phải phát triển tương ứng, đủ về lượng, ổn định về chất và linh hoạt về cơ chế.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về quản lý, điều hành xăng dầu; yêu cầu các thương nhân bám sát kế hoạch nguồn, đăng ký kế hoạch thực hiện theo quý và theo dõi sát tình hình cung ứng trên từng địa bàn.

Một nội dung quan trọng khác là tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, pha chế và phân phối nhiên liệu sinh học. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, đề xuất các chính sách thuế, phí phù hợp, đồng thời phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành các quy chuẩn kỹ thuật mới cho nhiên liệu sinh học.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) Nguyễn Thúy Hiền cho biết, điểm thay đổi lớn nhất trong Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu chính là cơ chế giá. Theo đó, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và trong một số trường hợp, thương nhân bán lẻ sẽ được quyết định giá bán.

Việc trao quyền quyết định giá sẽ làm thay đổi gần như toàn bộ hệ thống kinh doanh xăng dầu hiện nay. Các cửa hàng bán lẻ sẽ phải lựa chọn hoặc tham gia hệ thống phân phối để áp dụng giá của thương nhân đầu mối, hoặc trở thành thương nhân bán lẻ độc lập và tự quyết định giá.

“Sự thay đổi này sẽ kéo theo sự tái cấu trúc mạnh mẽ của hệ thống phân phối, đòi hỏi cơ quan quản lý, đặc biệt là Sở Công Thương các địa phương, phải giám sát chặt chẽ để bảo đảm thị trường vận hành minh bạch, không phát sinh tiêu cực.” – bà Nguyễn Thúy Hiền nhấn mạnh.

Bộ Công Thương kêu gọi các thương nhân sản xuất, kinh doanh xăng dầu tiếp tục đồng hành với Bộ Công Thương, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu trong mọi tình huống, góp phần giữ vững ổn định thị trường và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Ánh Ngọc